J.W. Groenendijk

Briefkaart (voorzijde met adresgegevens).

* **Doel van het document:** Het betreft de adreszijde van een zakelijke briefkaart, verzonden door een Amsterdamse diamantfabrikant naar de directeur van de gemeentelijke dienst van het marktwezen. * **Paleografische kenmerken:** Het handschrift is een formeel, vlot geschreven 20e-eeuws cursief. De kapitalen 'D' en 'H' zijn op sierlijke wijze uitgevoerd, passend bij de zakelijke etiquette van die tijd. * **Filatellistische details:** De kaart is afgestempeld met een reclame-stempel voor de actie "Voor het Kind", een jaarlijkse traditie in Nederland die in 1924 begon om fondsen te werven voor kinderwelzijn. De groene postzegel van 3 cent was het geldende tarief voor een briefkaart in het binnenlands verkeer.

Registratiekaart / Oproepkaart voor arbeids- of dienstplicht.

* **Inhoud:** De kaart betreft de oproep van J.W. Groenendijk voor een bepaalde dienstplicht onder "Artikel 11 b/c". Gezien de datum (juli-november 1940) verwijst dit zeer waarschijnlijk naar de regelgeving rond de **Opbouwdienst**, die kort na de capitulatie werd opgericht voor gedemobiliseerde militairen en werkloze jongeren. * **Verzoek van betrokkene:** De heer Groenendijk voert aan dat hij reeds werkzaam is in de "werkverschaffing" (sociale werkprojecten uit de crisistijd). Hij uit de wens om daar te mogen blijven in plaats van elders ingezet te worden. * **Besluitvorming:** Het advies op de kaart luidt "Intrekken", wat betekent dat de oproep geannuleerd is. De directeur is hiermee akkoord gegaan, getuige de paraaf rechtsonder. De aantekening "Uitst. 2/11/40" duidt waarschijnlijk op een uitstel dat aan het definitieve besluit voorafging.

Lijst van handtekeningen/namenlijst.

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een duidelijk leesbaar, enigszins formeel cursief handschrift (spitsschrift). Verschillende personen lijken hun eigen naam te hebben getekend, gezien de variatie in handschrift en inkt. * **Inhoud:** Het betreft een namenlijst, mogelijk een presentielijst van een vergadering, een ledenlijst van een vereniging of een lijst van ondertekenaars voor een petitie. * **Opvallende zaken:** * Er zijn verschillende namen doorgehaald, wat kan wijzen op afzeggingen of royementen. * De toevoeging "pro Bak" onder de naam J. Salinger suggereert dat Salinger tekende namens (per procuratie) een persoon genaamd Bak. * De achternamen (zoals Werkendam, Alexander, Salinger, Polak, Davidson) zijn kenmerkend voor de Nederlands-Joodse gemeenschap uit die periode.

Memorandum (handgeschreven zakelijk bericht op briefpapier)

De tekst is een beknopt, formeel begeleidend schrijven. Leon Groen stuurt een gevraagde medische verklaring ("het vereischte briefje van den Docter") naar de geadresseerde. De toon is zakelijk en beleefd, wat gebruikelijk was voor correspondentie tussen zakenlieden of tussen een burger en een instantie in die tijd. De paarse stempel "Nº 27/10/2 M. 1940 22/I" duidt op een strakke dossierregistratie, mogelijk van de ontvangende partij. De handgeschreven notitie "m. i. Gies" boven de aanhef wijst erop dat het document bestemd was voor (of behandeld werd door) de heer Gies.

Administratieve notitie/besluitvormingsformulier betreffende marktvergunningen.

Dit document betreft een verzoek tot wijziging van een assistentenvergunning voor een marktkraam op de Amsterdamse Albert Cuypmarkt. * **De kern:** Vergunninghouder G. Slikker (gevestigd op standplaats 233) verzoekt om zijn assistent te mogen vervangen. Voorheen werd hij bijgestaan door zijn broer H. Slikker. De nieuwe assistent wordt J.W. Groenendijk (geboren op 21 november 1900). * **Ambtelijk proces:** De marktambtenaar Th. van der Kerken geeft op 25 augustus 1941 een positief advies ("M.i. [Mijns inziens] geen bezwaar"). Twee dagen later, op 27 augustus, volgt een akkoord ("acc."). De administratieve afhandeling en definitieve registratie (in de rode inkt) vindt plaats in september en oktober 1941. * **Terminologie:** "pl. 233" verwijst naar de specifieke standplaats op de markt. Het gebruik van geboortedata was cruciaal voor de persoonsregistratie en controle in oorlogstijd.

Doorslag van een getypte brief (officieel schrijven).

* **Inhoud:** De brief is een officiële beschikking waarin de heer G. Slikker toestemming krijgt om een nieuwe assistent aan te stellen voor zijn marktkraam op de Albert Cuypmarkt. * **Kernbepaling:** De toestemming is "tot wederopzegging". Cruciaal is de toevoeging "bijstaan - niet vervangen". Dit betekent dat de vergunninghouder (Slikker) zelf aanwezig moet blijven op de markt; de assistent mag de kraam niet zelfstandig drijven. * **Persoonsgegevens:** De nieuwe assistent is J.W. Groenendijk, geboren op 21 november 1910. De vorige assistent was de broer van de ontvanger, H. Slikker. * **Administratieve context:** Het referentienummer "25/108/2 M." en de wijkvermelding "Wijk 17" duiden op een strakke bureaucratische organisatie van de Amsterdamse markten in die tijd.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of kopie voor het archief).

De brief betreft een officiële toestemming voor een wijziging in de assistentie op een marktplaats. De heer G. Slikker, wonende in de Govert Flinckstraat (nabij de Albert Cuypmarkt), krijgt toestemming om J.W. Groenendijk als helper aan te stellen in plaats van zijn broer H. Slikker. De tekst bevat een belangrijk onderscheid: "bijstaan - niet vervangen". Dit duidt op de strenge regelgeving waarbij de vergunninghouder persoonlijk op de markt aanwezig moest zijn; de helper mocht hem niet volledig vervangen, enkel ondersteunen. De toestemming is "tot wederopzegging", wat betekent dat de instantie de toestemming op elk moment kan intrekken.

Document

Dit document is een officiële, administratieve kennisgeving van een marktkoopman (of -vrouw) aan de Dienst Marktwezen van de Gemeente Amsterdam. Met dit formulier zegt L. Groen per 10 februari 1941 zijn of haar vaste staanplaats (nummer 15) op de Dappermarkt op. Het formulier bevat verschillende administratieve lagen: 1. **Gedrukte tekst:** Een standaardformulier (M.W. 67), gedrukt in december 1940 (gezien de code 12-'40). 2. **Handgeschreven invulling:** De persoonlijke gegevens van de standhouder, de locatie, de datum van opzegging en de ondertekening op 5 februari 1941. 3. **Administratieve verwerking:** Linksonder is een dossier- of volgnummer genoteerd ([No 26/6/15]) en een jaarstempel gezet. Rechtsonder bevindt zich een stempel die bevestigt dat de plek officieel uit het register is afgevoerd in de week van 10 februari 1941.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In dit document verzoekt J.W. Groenendijk de betreffende instantie (vermoedelijk de marktwezen-administratie van de gemeente Amsterdam) om een vaste standplaats op de Albert Cuypmarkt. **Kernpunten uit de tekst:** * **Voorgeschiedenis:** De schrijver geeft aan al tien jaar op de Albert Cuypmarkt te staan, maar nog geen vaste plek te hebben. * **Werkverschaffing:** De reden voor het ontbreken van een vaste plek is dat de schrijver het afgelopen jaar in de "werkverschaffing" heeft gezeten (een tewerkstellingsproject voor werklozen). * **Locatievoorkeur:** Hij wijst een aangeboden plek in de Brakerstraat/Euterpestraat af, omdat hij in de Govert Flinckstraat woont (direct parallel aan de Albert Cuypstraat) en dus in de buurt van de Albert Cuypmarkt wil blijven. * **Beoordeling:** Onderaan de brief is door een ambtenaar genoteerd dat het een "bonafide kleine handelaar" betreft, wat duidt op een positieve screening van zijn betrouwbaarheid als ondernemer.

Administratief register of lijst op gelinieerd papier.

* **Structuur:** De lijst is verdeeld in twee secties. De bovenste sectie bevat zes namen, de onderste sectie onder de kop "Opvoeringen" (mogelijk in de zin van 'toevoegingen' of 'vermeldingen') bevat twee namen. * **Kolommen:** De kolommen volgen een standaard administratieve indeling: Naam, geboortedatum, huidig woonadres (vaak met verdieping aangeduid in Romeinse cijfers), een secundaire straatnaam (mogelijk de plek van een incident of controle), een datum (dag/maand), en een kolom voor de status of reden van opname in de lijst. * **Terminologie:** * **R.W.R.:** Mogelijk een afkorting voor Rijkswerkinrichting of een vergelijkbare instantie voor sociale werkvoorziening of tuchtrecht. * **Wanbetaling:** Verwijst naar het niet nakomen van financiële verplichtingen (huur, contributie of terugbetaling van steun). * **Geniet steun:** De persoon ontvangt een sociale uitkering of armenzorg. * **Opvoeringen:** In deze context waarschijnlijk nieuwe gevallen die aan een lopend dossier of onderzoek zijn toegevoegd. * **Dagkaarten:** Administratieve kaarten waarop dagelijkse verrichtingen, presentie of verstrekkingen werden bijgehouden.

Handgeschreven register of logboekpagina op gelinieerd papier.

* **Namen:** Veel van de vermelde namen (zoals Goudketting en Sikkelsberg) zijn typisch Joods-Nederlandse achternamen. * **Adressen:** De adressen in de derde kolom bevinden zich verspreid over Amsterdam (o.a. De Pijp, Transvaalbuurt en de Dapperbuurt). De adressen in de vierde kolom wijzen op een concentratie in de Transvaalbuurt (met name de Joubertstraat), die tijdens de bezetting werd aangewezen als onderdeel van de Joodse wijken. * **Notaties:** De Romeinse cijfers ($^I$, $^{II}$) achter de huisnummers duiden op de verdieping (één-hoog, twee-hoog). De aanhalingstekens (") in de vierde kolom dienen als herhalingsteken voor "Joubertstraat". * **Kop "Opvoeringen":** De term "Opvoeringen" midden op de pagina is opmerkelijk. Hoewel dit letterlijk "performances" betekent, zou het in deze administratieve context kunnen verwijzen naar personen die via de Hollandsche Schouwburg (waar theateruitvoeringen plaatsvonden terwijl het als verzamelplaats voor deportatie diende) werden geregistreerd of daarheen werden overgebracht.

Administratieve lijst van marktkooplieden.

* **Structuur:** Het document is een getypte tabel met vier kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (verkochte waar). * **Terminologie:** * *Nw.* staat voor Nieuwe; *Krt.* voor Korte; *Gov.* voor Govert. * De Romeinse cijfers (I, II, III) achter de adressen duiden op de verdieping. * *hs* betekent huis/begane grond. * De term *ongeregeld* duidt op een assortiment van diverse goederen (ongeregelde goederen/waren). * **Opvallende kenmerken:** De spelling is conform de toenmalige tijd (bijv. *zyde* in plaats van zijde, *porceylijn*). De lijst bevat veel namen die typisch zijn voor de Portugees- en Hoogduitse Joodse gemeenschap in Amsterdam (bijv. Agsteribbe, da Costa da Fonseca, Italiaander, Lopes Dias).

Brief (fragmentair bewaard gebleven).

De tekst is een fragment van een smeekbede of zakelijke brief waarin de afzender, J.W. Groenendijk, zijn penibele situatie uiteenzet. Hij geeft aan dat hij het, zelfs onder bepaalde omstandigheden, "toch niet redt". Hij noemt drie specifieke leveranciers of groothandelaren (Keizer, Spiring en Van Woerd) van wie hij nog goederen of krediet ontvangt. De brief culmineert in een direct verzoek om hulp aan de geadresseerde ("Mijnheer"). Het gebruik van "zoo" en de specifieke aanspreekvorm zijn typisch voor het Nederlands van rond 1900.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

De brief is een persoonlijk verzoek van J.W. Groenendijk voor een vaste standplaats op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De kern van het schrijven is een rechtvaardiging van zijn eerdere weigering: vijf weken daarvoor had hij een aanbod afgeslagen omdat hij toen net uit de "werkverschaffing" kwam. Hij had op dat moment nog geen krediet of handelsrelaties met groothandelaren ("grossiers"), waardoor het financieel te riskant was om een vaste plek te bekostigen. Na zes weken als losse marktkoopman ("geloopen") te hebben gewerkt, heeft hij nu wel drie leveranciers gevonden (Keizer, Spiering en Van Woerd) die hem goederen willen leveren. Hiermee probeert hij aan te tonen dat hij nu wel solvabel genoeg is voor een vaste plek. De taal is eenvoudig en de spelling deels fonetisch (bijv. "dese", "kunt", "Govertflinstraat"), wat duidt op een schrijver uit de arbeidersklasse.

Getypte lijst met namen, adressen, geboortedata en handelsartikelen.

Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden ("standhouders") die werkzaam waren op de Dapperstraat-markt in Amsterdam. De term "Losse plaatsen" duidt erop dat het hier gaat om kooplieden zonder vaste jaarplaats, of die op tijdelijke basis een plek kregen toegewezen. De lijst bevat gedetailleerde sociaaleconomische informatie: 1. **Demografie:** De kooplieden zijn geboren tussen 1877 en 1923. 2. **Geografie:** De woonadressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt (Weesperstraat, Waterlooplein, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (Reitzstraat, Tilanusstraat). 3. **Handelswaar:** De artikelen variëren van etenswaren (kaas, consumptie-ijs, koek) tot textiel (kousen, manufacturen) en luxe goederen (bijouteriën, grammofoons). 4. **Mutaties:** De rode doorhalingen wijzen op een administratieve sanering. Namen die zijn doorgehaald, mochten hun beroep waarschijnlijk niet langer uitoefenen of waren niet langer aanwezig.

# TRANSCRIPTIE Nº 215 / 69 / M. 1939 (handgeschreven: 28/4) R A P P O R T. J.W.Groenendijk, oud 28 jaar, wonende p/a 2e Jan Steenstraat No 12 III, verzoekt erkenning als kleinhandelaar met groenten en fruit. Hy is venter, doch bezet en bezette daarnaast vrij regelmatig een losse plaats op de dagmarkt de Albert Cuypstraat. De ventvergunning, genummerd Serie 8 No 57, geeft aan dat Groenendijk zich...

# DOCUMENT INFO * **Afzender:** Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, gevestigd te 's-Gravenhage. * **Ontvanger:** Den Heer J.W. Groenendijk, wonende aan de 2e Jan Steenstraat 12 III te Amsterdam. * **Datum:** 24 april 1939. * **Kenmerk:** Afdeeling Erkenningen, No. 803.-BC. * **Onderwerp:** Voorwaarden voor de aanvraag tot erkenning als aangeslotene voor de handel in groenten, frui...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datering:** 1942 (gebaseerd op stempel). * **Afzender:** J.W. Groenendijk, Govert Flinckstraat 288 II a, Amsterdam Zuid. * **Kenmerken:** Voorzien van paars stempel "M. 1942", dossiernummers (№ 60/7/25/1), en ambtelijke aantekeningen ("bonafide kleine handelaar"). * **Taal:** Nederlands (met enige grammatica...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Afzender:** J.W. Groenendijk, woonachtig aan de Govert Flinckstraat 288-II, Amsterdam. * **Geadresseerde:** Onbekend, vermoedelijk een marktmeester of ambtenaar van de gemeente Amsterdam (de brief noemt een "Mijnheer Moerkerk"). * **Datering:** Onbekend, maar op basis van de inhoud (referentie naar 'werkverscha...

# TRANSCRIPTIE J.W. Groenendijk – groenten & fruit voorkeurs- kaart afd. Rayonst. nr. 930 is 8 Juli j.l. wegens het niet accepteeren van een vaste plaats afgevoerd. Y. 29/8 '42 { Aanhouden tot nader { beslissing is genomen inzake { innemen van plaatsen { met groenten & fruit. Beslissing thans genomen. Nazien of Groenendijk voor plaats in aanmerking komt zoo ja, dan oproepen 14-10-'42 de Haan I...