G.H. Barlag
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
G.H. Barlag was een marktkoopman met een uitgebreide activiteit op diverse Amsterdams markten, waaronder het Amstelveld, Waterlooplein, Albert Cuypstraat en Mosplein. In 1939 kreeg hij bevestiging van zijn standplaats op het Amstelveld en verzocht hij om uitstel van bezetting tot september 1941 wegens verblijf bij zijn ouders in Groningen. In 1942 had hij nog een stand op Mosplein. De specifieke producten die hij verkocht zijn niet expliciet vermeld in de beschikbare documenten, hoewel hij onder 'Overig' en 'rubber-artikelen' op het Waterlooplein stond.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Briefkaart (officiële PTT-uitgifte met ingedrukte postzegel van 3 cent, type 'Vliegende Duif').
Het betreft een formele correspondentie tussen een burger en een gemeentelijke instantie in Amsterdam. De afzender, de heer Barlog, uit zijn dankbaarheid voor een nog te treffen "regeling" die direct van invloed is op het welzijn van zijn gezin. De taal is kenmerkend voor de vooroorlogse periode: beleefd, afstandelijk en geschreven in een net cursiief handschrift. Het grote paarse stempel over de tekst heen is een registratienummer van de Dienst van het Marktwezen, wat aangeeft dat de kaart officieel is ingeboekt in de gemeentelijke administratie.
Typschrift (doorslag van een officiële brief) met handgeschreven aantekeningen.
De brief betreft een formele bevestiging over het gebruik van een standplaats op het Amstelveld in Amsterdam. De heer Barlag, wonend in Amsterdam-West, had op 1 oktober 1939 een verzoek ingediend (waarschijnlijk om behoud of verlenging van zijn plek), waarop de directeur positief beschikt met de mededeling dat de plek "voorloopig beschikbaar blijft". Het Amstelveld staat bekend om zijn markten, waaronder de bloemenmarkt op maandag. De term "pleegt te bezetten" duidt op een regelmatige of vaste standplaats van een koopman. De handgeschreven aantekeningen zijn typisch voor een administratief archiefexemplaar om de verzenddatum en -wijze ("per gewone brief") vast te leggen.
Getypte brief (doorslag/kopie).
* **Inhoud:** De brief dient als officiële bevestiging aan de heer Barlag dat zijn gebruikelijke staanplaats op het Amstelveld in Amsterdam voorlopig voor hem gereserveerd blijft. Dit is een reactie op een verzoek of schrijven van Barlag van 1 oktober 1939. * **Vorm:** Het betreft een zakelijke, formele correspondentie. De opmaak met referentienummers en wijkvermelding is typisch voor gemeentelijke administratie uit die tijd. De aantekening "2 ex." (2 exemplaren) en de naam "M. de Boer" wijzen op een kopie voor het archief of een specifieke ambtenaar. * **Taal:** Het taalgebruik is archaïsch en formeel ("den Heer", "d.d. 1 dezer", "pleegt te bezetten").
Brief (handgeschreven)
* **Inhoud:** De heer G.H. Barlag verzoekt formeel om uitstel van zijn verplichting om zijn marktplaatsen te bezetten tot 1 september 1941. * **Reden:** Hij verblijft met zijn gezin in de provincie Groningen bij zijn ouders voor vakantie, specifiek vermeldend dat dit is voor de gezondheid van zijn vrouw en kinderen. * **Betrokken locaties:** De aanvraag heeft betrekking op drie bekende Amsterdamse markten: de Albert Cuypstraat (voorkeurskaart 771), het Mosplein (voorkeurskaart 574) en het Amstelveld (waar hij al jaren een 'gunstplaats' heeft). * **Administratieve gang van zaken:** De brief is gestempeld op 31 juli 1941, één dag na schrijven. De vinkjes achter de marktlocaties suggereren dat de aanvraag is gecontroleerd tegen de administratie van het Marktwezen. Barlag geeft aan dat hij de marktmeesters reeds mondeling op de hoogte had gesteld.
Administratief bijblad/notitie van een gemeentelijke marktinstantie (waarschijnlijk Amsterdam).
Dit document betreft de administratieve afhandeling van marktplaatsen voor twee marktkooplieden (Baarlag en Van Duinhoven) in augustus 1941. Uit de tekst vallen enkele zaken op: 1. **Procedurele onenigheid:** Er is een discussie over de interpretatie van "uitstel". Voor Baarlag was er uitstel verleend tot 1 september, maar hij werd op 14 augustus al geschrapt omdat hij een vaste plaats weigerde. De ambtenaar J.H. de Vries plaatst hier in rode inkt kritische kanttekeningen bij ("Hoe kan hij dan 14/8 geschrapt zijn?"). 2. **Financieel aspect:** In de casus van Van Duinhoven wordt expliciet vermeld dat uitstel van het *bezetten* van een plek de koopman niet ontslaat van de plicht een vaste plek te *accepteren*. Dit is direct gekoppeld aan de inning van "marktgelden" (precariobelasting of staanplaatsgeld); de gemeente wil zekerheid over de inkomsten. 3. **Besluitvorming:** Ondanks de verwarring over de data, wordt de zaak op 18 augustus door marktambtenaar Kok als "afgedaan" beschouwd, waarbij Baarlag per 16 augustus een vaste plaats op het Mosplein krijgt toegewezen.
Document
* **Fysieke kenmerken:** Het betreft een doorslag op dun, grijsachtig papier. De tekst is getypt, met uitzondering van enkele ambtelijke aantekeningen in potlood of inkt. De staat van het document is redelijk, hoewel de randen lichte slijtage vertonen. * **Inhoud:** De brief is een dwingende mededeling aan een groep marktkooplieden. De vaste stallenzetter (iemand die tegen betaling kramen opbouwt en afbreekt) voor de markt op het Mosplein stopt ermee. Omdat er geen vervanger is gevonden, moeten de kooplieden per direct (binnen twee dagen) zelf voor hun kramen en transport zorgen. * **Administratieve details:** De lijst met geadresseerden is zeer gedetailleerd en bevat namen en woonadressen. Opvallend is dat de kooplieden uit de hele stad (en zelfs daarbuiten) komen om op de markt in Amsterdam-Noord te staan. De toevoegingen 'hs' (huis/begane grond), 'I', 'II', en 'III' verwijzen naar de verdiepingen.
Getypte lijst van marktkooplieden/vergunninghouders.
* **Administratieve context:** Dit is een lijst van "losse plaatsen" op de Albert Cuypmarkt. In tegenstelling tot vaste standwerkers waren "losse plaatshouders" kooplieden die per dag een plek toegewezen kregen. * **Historische periode:** De namen op de lijst (zoals Agsteribbe, Baumstein, Cohen, Halberstadt, Jacobs, Jas) zijn overduidelijk van Joodse Amsterdammers. De rode onderstrepingen en de 'X'-tekens duiden op een administratieve selectie door de bezetter of de gelijkgeschakelde Amsterdamse marktpolitie. * **Handgeschreven wijzigingen:** * Bij **I. de Hond** is het woord "fruit" toegevoegd. * Bij **D. Jas** is het adres doorgehaald en vervangen door "Ruyschstr. 76 I". * **Opvallend:** Het artikel "distributiemappen" bij **J. Koekoek** bevestigt de datering in oorlogstijd, aangezien distributiestamkaarten en mappen pas toen noodzakelijk werden.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.
| G.H.Barlag | $X$ | Fred.Hendrikplants.52^II | Amstelveveld | 29-8-’39 |
Administratieve lijst (Mutatielijst marktkooplieden).
| G.H. Barlag | 18-8-07 | Fred. Hendrikplantz. 52 III | Mosplein | 18-4-42 |
Getypte lijst met handgeschreven annotaties en onderstrepingen.
| G.H.Barlag † | Fr.Hendrikplantsoen 52 III | 18-8-07 | rubber-artikelen |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats D
Waterlooplein — standplaats L
Waterlooplein — standplaats rubber-artikelen
meerdere — standplaats Amstelveveld 29-8-’39
Uilenburg — standplaats Mosplein 18-4-42
Uilenburg — standplaats Mosplein 18-4-'43
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE 2 ex. M. de Boer. [handgeschreven, rechtsboven] VP/HG. extra [handgeschreven, onderstreept] 24/26/2 M. 6 October 1939. den Heer G.H. Barlag, Fred. Hendrikplantsoen 52 III, Amsterdam-West. Wijk 19. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 1 dezer bericht ik U, dat de plaats, welke U op het Amstelveld pleegt te bezetten, voor U voorloopig beschikbaar blijft. De Directeur,
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief (handgeschreven) * **Datum:** 30 juli 1941 * **Afzender:** G. H. Barlag, koopman in gas- en waterleidingartikelen * **Ontvanger:** Directeur van het Marktwezen, Amsterdam * **Kenmerken:** Bevat administratieve stempels ("No 25/96/1", "M. 1941 31/7") en marginale notities. * **Locatie afzender:** Frederik Hendrikplantsoen 56 III, Amsterdam
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Typschrift (doorslag van een officiële brief) met handgeschreven aantekeningen. * **Datum:** 6 oktober 1939. * **Afzender:** De Directeur (waarschijnlijk van een gemeentelijke dienst in Amsterdam, zoals Marktwezen). * **Geadresseerde:** De heer G.H. Barlag, Frederik Hendrikplantsoen 52-III, Amsterdam-West. * **Kenmerken:** Referentienummers VP/HG en 2...
# TRANSCRIPTIE (Top rechts, handgeschreven:) *verz. per gew. brief.* (Bovenzijde links:) VP/HG. 24/26/2 M. (Midden, handgeschreven:) *Verzonden 6/10-'39* (Rechts:) 6 October 1939. den Heer G.H. Barlag, Fred.Hendrikplantsoen 52 III, Amsterdam-West. Wijk 19. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 1 dezer bericht ik U, dat de plaats, welke U op het Amstelveld pleegt te bezetten, voor U voorloopig be...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag/kopie). * **Datum:** 6 oktober 1939. * **Afzender:** "De Directeur" (vermoedelijk van een Amsterdamse gemeentelijke dienst, zoals de Marktwezen). * **Ontvanger:** den Heer G.H. Barlag, Fred. Hendrikplantsoen 52 III, Amsterdam-West. * **Kenmerken:** Referentienummers VP/HG. en 24/26/2 M. Bevat handgeschreven aantekeningen.