C. Borgman

Administratief register / Lijst van marktkooplieden.

Dit document is een werklijst van de gemeentelijke marktadministratie. Het doel was het monitoren van marktkooplieden die een vrijstelling hadden voor de "stempelplicht" of marktgelden gedurende een periode langer dan zes maanden. * **Administratieve termen:** "m.s. t/a" duidt waarschijnlijk op de ingangsdatum van de status. "Stempelperioden" verwijst naar de periodieke controle waarbij marktkooplieden fysiek aanwezig moesten zijn om hun recht op een standplaats of uitkering te behouden. * **Statuswijzigingen:** De doorhalingen (zoals bij Beelthijs en Bremmer) en de aantekeningen "kaarten teruggehaald" wijzen op de intrekking van vergunningen of rechten. * **Besluitvorming:** De rol van de Wethouder ("Weth.") is zichtbaar in de kanttekeningen, waar voorstellen tot intrekking ter goedkeuring ("Weth. acc.") worden voorgelegd. * **Oorlogstijd:** De data lopen door tot juli 1940. De opmerking bij Barmhartigheid over de handel in bananen is saillant, aangezien de import van bananen vrijwel direct na de Duitse inval in mei 1940 stilviel door de blokkades.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Kernboodschap:** De schrijver, G.C. Bergman, die een staanplaats (plek 7) heeft op de Ten Katemarkt, verzoekt om zijn handelsartikel te mogen wijzigen van vis naar bloemen. * **Aanleiding:** De directe aanleiding is het feit dat hij "thans geen visch" meer kan verkrijgen. Gezien de datum (augustus 1940) is dit een direct gevolg van de Duitse bezetting van Nederland, waardoor de visserij op de Noordzee grotendeels stil kwam te liggen door mijnengevaar en vorderingen van schepen. * **Procedure:** Bergman heeft blijkbaar al een "nood-erkenning" aangevraagd voor de handel in groente en fruit (waarschijnlijk via de distributiestelsels die toen werden opgezet), maar wil in de overbruggingsperiode bloemen verkopen om inkomsten te behouden. * **Taalgebruik:** Formeel en zakelijk, passend bij een officieel verzoek aan een gemeentelijke instantie in die tijd.

Administratief ambtelijk advies/notitie op een standaardformulier (Alg. Zaken Model No. 14).

Dit document bevat een ambtelijk advies betreffende een marktvergunning op de Ten Katemarkt in Amsterdam. De heer G.C. Borgman, woonachtig aan de Ten Katestraat 39 (bel-etage), heeft een verzoek ingediend om zijn standplaats (plaats nummer 7) te mogen delen met een zekere J. v. Marle. De behandelend ambtenaar, De Haay, adviseert positief ("geen bezwaar"), maar stelt de uitdrukkelijke voorwaarde dat Borgman zelf ook regelmatig op de markt aanwezig moet zijn. De formele tenaamstelling van de plek blijft bij Borgman. De verwijzing naar "(gas. nish)" duidt op de specifieke locatiekenmerken van de standplaats, mogelijk een nis met een gasaansluiting voor verlichting of verwarming. De afkorting "marktopz" verwijst naar de marktopzichter.

Document

Het document betreft een uitbreiding van een handelsvergunning. De houder ("Ten Koker" of "A. Gouw" bij pakhuis 6 aan de Vischmarkt) krijgt naast de reguliere handel in "Keukenvisch" (vis bedoeld voor directe consumptie) de tijdelijke toestemming om ook in groente en fruit te handelen. Onderaan lijken nog twee andere handelaren of standhouders genoteerd te zijn (J. Immerzeel en C. Bergman) met hun respectievelijke producten (bloemen en vis). De ambtelijke aard blijkt uit de stempels en de instructie "inschrijven aub." (inschrijven alstublieft). De afkorting "acc." bij de datum 11-9-40 staat waarschijnlijk voor "geaccordeerd". De aanduiding "M. 1940" kan verwijzen naar de afdeling Marktwezen van de betreffende gemeente.

Proces-verbaal / Rapport van overtreding

Dit handgeschreven rapport is opgesteld door een marktcontroleur genaamd T. de Vries op de vismarkt (waarschijnlijk de vismarkt op de Noordermarkt of de Nieuwmarkt in Amsterdam). De kern van de overtreding is dat drie specifieke handelaren of personen het marktterrein te vroeg hebben betreden, namelijk vóór de toegestane tijd van 08:30 uur. De personalia van de overtreders zijn gedetailleerd genoteerd (geboortedatum en adres). De letter 'T' voor hun namen duidt waarschijnlijk op een administratieve status of 'Tegen' (in de zin van een aanklacht). Onderaan zijn latere administratieve beslissingen genoteerd, waaronder een schriftelijke waarschuwing en een schorsing van één dag voor een van de betrokkenen op dinsdag 18 november 1941.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

In deze brief beklaagt G. C. Borgman zich over een recente toewijzing van 12 pond gerookte aal. De schrijver stelt dat deze hoeveelheid "niks is" en dat hij/zij er "niets mee beginne" kan. Dit suggereert dat de afzender waarschijnlijk een kleine handelaar of visboer was, aangezien 12 pond (ongeveer 6 kilo) voor particulier gebruik in oorlogstijd een enorme hoeveelheid zou zijn, maar voor een zakelijke exploitatie juist marginaal. Borgman stelt twee alternatieven voor aan de instantie: 1. Een toewijzing voor **rauwe aal** in plaats van gerookte aal, zodat hij de vis zelf kan laten roken (wat waarschijnlijk kostenefficiënter was of meer marge opleverde). 2. Een **verdubbeling** van de huidige toewijzing van gerookte aal. De toon is formeel en beleefd ("Mijne Heeren", "Ik hoop dat ik nu op een gunstig antwoord kan Rekenen"), wat gebruikelijk was voor officiële correspondentie met overheidsinstanties in die tijd.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De schrijver, G.C. Borgman, dient een verzoek in bij een instantie (vermoedelijk de armenzorg of maatschappelijke hulp). Hij geeft aan dat hij momenteel "in de steun loopt" (een werkloosheidsuitkering ontvangt) en vraagt om een "Toewijzing van Aal". Dit laatste is waarschijnlijk een afkorting voor *aalmoezen* of verwijst naar een specifieke toewijzing van schaarse goederen. * **Retoriek:** De schrijver voert zijn morele status aan als argument voor de hulp: hij vermeldt dat hij al tien jaar zijn "plaats in de kerkeraat des Heeren" heeft. Dit was in die tijd een gangbare manier om aan te tonen dat men een "oppassend" en deugdzaam burger was, wat vaak een voorwaarde was voor extra steun. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is eenvoudig en bevat enkele archaïsche spellingen en grammaticale vormen die typisch zijn voor de vroege 20e eeuw (zoals "Mijne Heeren", "probeeren", "kerkeraat"). * **Administratieve sporen:** Het stempel linksonder bevat de letter 'M', wat in de Amsterdamse archieven van die periode vaak staat voor 'Maatschappelijk Hulpbetoon'. De datum op het stempel (20/3) laat zien dat de brief de dag na schrijven is verwerkt.

Document

* **Inhoud**: Het document is een korte, zakelijke melding over de illegale of ongeregistreerde aanvoer van vis door G.C. Borgman. De term "geschuurde bliek" verwijst naar schoongemaakte kleine witvis (bliek). * **Juridische context**: Tijdens de Duitse bezetting was de handel in levensmiddelen streng gereguleerd. Het buiten de officiële kanalen om aanvoeren van vis op de Vischmarkt (destijds op de Nieuwmarkt in Amsterdam) werd beschouwd als een economisch delict. De notitie diende waarschijnlijk als basis voor een proces-verbaal door de Crisis Controle Dienst (CCD) of de lokale politie. * **Bijzonderheden**: De verwijzing "zie lijstje" duidt erop dat dit kaartje deel uitmaakte van een groter dossier met bewijsvoering. De doorgehaalde tekst "Hoogachtend Tilburg" suggereert dat de schrijver gebruikmaakte van briefpapier of een template dat oorspronkelijk een andere bestemming had, of dat de rapporteur vanuit een andere regio (Tilburg) in Amsterdam werkzaam was. * **Adres**: Karthuizerstraat 8-II is een adres in de Amsterdamse Jordaan, een buurt die tijdens de oorlog bekend stond om zowel kleinschalige overlevingshandel als verzet.

Handgeschreven administratieve distributielijst.

* **Inhoud:** Het document betreft de administratie van de toewijzing van bokkingen (gerookte haring) aan handelaren en instellingen. De aantallen zijn aanzienlijk (meestal in eenheden van 3000), wat duidt op groothandel of distributiepunten. * **Administratieve tekens:** * De letter **'v'** achter de getallen fungeert waarschijnlijk als afvinkteken voor levering. * De letter **'x'** bij bepaalde namen (zoals de Wed. Benjamin en het Ziekenhuis) suggereert een uitzondering of een specifieke status van de levering. * **Jaartallen:** Bij de familie Braam staan jaartallen (1888, 1912, 1916). Dit was een gebruikelijke manier om verschillende generaties of naamgenoten in het handelsregister uit elkaar te houden. * **Opvallende namen:** Er staan diverse bekende Amsterdamse namen op de lijst, zoals **'Dikker & Thijs'** (het befaamde restaurant/traiteur) en de vermelding van een **'Ziekenhuis'**, wat de prioriteit in voedseldistributie aangeeft. * **Handschrift:** Het betreft een zeer geoefend, cursorief administratief handschrift. De cijfers zijn duidelijk en gestructureerd genoteerd voor een sluitende boekhouding.

# TRANSCRIPTIE extra HG. den Heer C. Blokmaker, Van Beuningenstraat 49 I, <u>Amsterdam-West.</u> Wijk 19A. 37/28/25 M. 9 October 1940. Naar aanleiding van Uw brief ing...

# TRANSCRIPTIE in November 1940 geval Lindeman met grossiers C. M. ( Dijkstra, Draaisma, Kramer ) behandeld. Lindeman, die groothandels-er- kenning heeft, vakbekwaamheid, crediet- waardig is, kan niet langer worden geweigerd. Handel heeft zich bij deze argumenten neergelegd. Met bovengenoemde grossiers toen besproken, in soortgelijke ~~waarin betrekking tot de erkenning heeft & bekwaamheid~~ geva...

# TRANSCRIPTIE C. J. Tounis. Lindengracht 211 II J. van Velzen Weesperstraat 125 II M. v. Wijk Bellamystr. 22 III J. S. v. d. Zwaan Burg. Tellegenstr. 70 h

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven in inkt, bovenaan midden:] *Verzonden 22/7* [Getypt, rechtsboven:] HG. [Adresseringsblok:] den Heer Th.J.Sickmann, Boerenwetering 44 hs, <u>Amsterdam-Zuid.</u> (Buitenveldert) [Linkermarge:] 53/38/2 M. [Rechts, op dezelfde hoogte:] 22 Juli 1940. [Onderwerp:] Oproeping. [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 19 Juni jl. verzoek ik U zich te willen v...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: Verzonden 6/8] HG. den Heer C.E. Balken, Korte Prinsengracht 12, <u>Amsterdam-Centrum.</u> Wijk 9. 53/46/2 M. 6 Augustus 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 2 dezer verzoek ik U zich te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, den heer J. Broerse, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No. H.69, des voormiddags tusschen 9 en 10 uur. De Directeu...