R. Baumstein

Een handgeschreven administratieve lijst, waarschijnlijk afkomstig uit de administratie van de Joodse Raad of een vergelijkbare instantie tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland.

* **Classificatiesysteem:** De meest opvallende kolom is die met de 'A' (Arisch) en 'N' (Niet-Arisch). Dit was een essentieel onderdeel van de nazi-bureaucratie om de bevolking te segregeren. Op deze pagina is bijna iedereen gemarkeerd met 'N', wat duidt op een lijst van Joodse personen. * **Locatie-indicaties:** De afkorting "Uilenb." verwijst zeer waarschijnlijk naar Uilenburg, een buurt in de Amsterdamse Jodenbuurt. De schuine strepen (/) in die kolom geven aan dat de persoon daar woonachtig of geregistreerd was. * **Referentienummers:** De blauwe en rode kruisjes (X) gevolgd door nummers (zoals X 114) zijn waarschijnlijk verwijzingen naar kaartnummers in de cartotheek van de Joodse Raad of transportlijsten. De rode omcirkelde nummers aan de rechterkant wijzen op een verdere administratieve categorisering of volgorde van verwerking. * **Uitzonderingen:** Bij nr. 5 (K. Aldenkamp) staat "A*", wat duidt op een Arische status, mogelijk in een verder grotendeels Joodse context (bijvoorbeeld een gemengd huwelijk of een specifieke administratieve fout/correctie).

Administratief bijblad/fiche, waarschijnlijk afkomstig uit de administratie van de Joodsche Raad voor Amsterdam.

Dit document legt een ambtelijke beslissing vast betreffende de status van de familie Baumstein in de zomer van 1942. De essentie is de toekenning van een "voorkeurskaart". In de context van de Jodenvervolging was dit een felbegeerd document dat de houder (vaak tijdelijk) vrijstelde van deportatie naar de concentratie- en vernietigingskampen. De toekenning gebeurt op basis van "analogie": de situatie van Baumstein wordt gelijkgesteld aan die van "Moritz Bergmann". De toevoeging "(Hongaarsche Jood)" is hierbij cruciaal. Hongarije was een bondgenoot van nazi-Duitsland, waardoor Hongaarse staatsburgers in het bezette Nederland aanvankelijk een iets betere bescherming genoten dan Nederlandse of stateloze Joden. Het document refereert aan een specifiek dossier of brief (nr. 18/3/92) die blijkbaar als juridisch precedent diende voor deze groep. Onderaan lijkt sprake te zijn van de praktische afhandeling: de kaart of de status wordt "verdeeld" via de Joodsche Raad. De datum 14 tot 19 augustus 1942 is saillant; dit was de periode waarin de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam in volle gang waren en de strijd om vrijstellingen ("Sperren") een kwestie van leven of dood was.

Getypte brief (doorslag of kopie).

De brief is een formeel antwoord op een verzoek van de heer R. Baumstein, verzonden op 10 augustus 1942. Baumstein informeerde blijkbaar naar de mogelijkheden om een vaste staanplaats op een van de Amsterdamse openbare dagmarkten te bemachtigen. De directeur van de betreffende dienst wijst hem op de procedure: inschrijving bij het hoofdkantoor aan de Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam (de locatie van de Centrale Markthallen). Opvallend is de zakelijkheid van het schrijven, gezien de locatie waar de ontvanger verblijft. De brief is gericht aan een "Rijks Werkkamp", wat in de context van 1942 duidt op een gedwongen verblijfplaats voor Joodse mannen.

Ambtelijk advies / Intern memo.

Dit document is een ambtelijke notitie waarin wordt geadviseerd over de marktrechten van een Joodse man genaamd R. Baumstein in augustus 1942. De kern van de zaak is de segregatie van de Amsterdamse markten tijdens de Duitse bezetting. Joden mochten in die periode in de regel alleen nog handelen op specifiek aangewezen "Joodsche markten". De schrijver van het document concludeert echter dat Baumstein een uitzondering is. Omdat hij de **Hongaarse nationaliteit** bezit, vallen de anti-Joodse beperkingen met betrekking tot straathandel (op dat moment) niet op hem terug. Dit wordt onderbouwd door een eerdere instructie van de *Beauftragte* (de Duitse gevolmachtigde voor Amsterdam, Hans Böhmcker). Het advies aan de wethouder is dan ook om Baumstein toe te staan op de reguliere ("niet-Joodsche") markten te staan.

Getypte lijst van marktkooplieden/vergunninghouders.

* **Administratieve context:** Dit is een lijst van "losse plaatsen" op de Albert Cuypmarkt. In tegenstelling tot vaste standwerkers waren "losse plaatshouders" kooplieden die per dag een plek toegewezen kregen. * **Historische periode:** De namen op de lijst (zoals Agsteribbe, Baumstein, Cohen, Halberstadt, Jacobs, Jas) zijn overduidelijk van Joodse Amsterdammers. De rode onderstrepingen en de 'X'-tekens duiden op een administratieve selectie door de bezetter of de gelijkgeschakelde Amsterdamse marktpolitie. * **Handgeschreven wijzigingen:** * Bij **I. de Hond** is het woord "fruit" toegevoegd. * Bij **D. Jas** is het adres doorgehaald en vervangen door "Ruyschstr. 76 I". * **Opvallend:** Het artikel "distributiemappen" bij **J. Koekoek** bevestigt de datering in oorlogstijd, aangezien distributiestamkaarten en mappen pas toen noodzakelijk werden.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Afschrift van een getypte brief. * **Afzender:** Richard Baumstein (in de tekst gespeld als Baimstein), marktkoopman. * **Ontvanger:** De Burgemeester van Amsterdam. * **Datum:** 10 september 1942 (datum van doorgeleiding onderaan). * **Locatie afzender:** Rijkswerkkamp Gijsselte (Drenthe). * **Onderwerp:** Verzoek tot teruggave van een marktvergun...

# TRANSCRIPTIE 20/21/3 A 42 1/9 27 Aan den Wethouder kan m.i. worden bericht, dat R. Baumstein in zijn verzoek d.d. 10-8-42 om in aanmerking te mogen komen voor een plaats op een der openbare (: niet-Joodsche) markten onzerzijds is medegedeeld, dat daartegen geen bezwaren bestaan. Hoewel R. Baumstein Jood is zijn de bepalingen ten aanzien van de Jood...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift. * **Datum:** 10 juni 1942. * **Plaats:** Amsterdam. * **Afzender:** E. Baumstein, woonachtig aan de Rechtboomssloot 71 huis, Amsterdam. * **Ontvanger:** Het College van Burgemeester en Wethouders te Amsterdam. * **Kenmerken:** Bevat administratieve stempels, referentienummers (№ 26/6 L.M. 1942 en № 20/14/1 M. 1942) en...

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 10 September j.l. om advies ontvangen stuk No. 26/11 L.M.1942, heb ik de eer U te berichten, dat R. Baumstein, jood van Hongaarsche nationaliteit, thans verblijvende in een Rijkswerkkamp te Gijsselte/Hoogeveen, dezerzijds op 26 Augustus j.l. is medegedeeld, dat hij zich ter verkrijging van een vaste plaats op een der markten alhier, kan laten inschr...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Bescheinigung (Verklaring/Certificaat van nationaliteit). * **Instantie:** Magyar Királyi Főkonzulátus / Königlich ungarisches Generalkonsulat (Koninklijk Hongaars Consulaat-Generaal) te Amsterdam. * **Adres afzender:** Heerengracht 545, Amsterdam. * **Referentienummer:** No. 373 / 1941. * **Datum:** 1 april 1941. * **Betrokkene:** Richard Baumstei...