P. Nieuwlandstraat

Getypte namenlijst (bevolkingsregister of administratieve lijst).

* **Structuur:** Alfabetische lijst op achternaam (secties P en R). * **Inhoud:** Bevat persoonsgegevens van individuen in Amsterdam, inclusief kaartnummers (No. Lkrt.), geboortedata en gedetailleerde adressen. * **Correcties:** Er zijn diverse handgeschreven aanpassingen en doorhalingen zichtbaar. Sommige doorgehaalde regels lijken foutieve duplicaten te zijn (bijv. Rekker H. die dezelfde gegevens heeft als Pelser H. erboven). * **Afkortingen:** "Lkrt." staat waarschijnlijk voor "Luchtbeschermingskaart". Adresafkortingen zoals "Hs." (Huis), "Bov." (Boven) en Romeinse cijfers (I, II, III) duiden op de verdieping.

Getypte namenlijst (administratief register).

* **Ordening:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam (L t/m M). * **Data:** De kolom "No. Lkrt." (Luchtbeschermingskaart) suggereert dat dit een register is voor de Luchtbeschermingsdienst of een vergelijkbare civiele administratie tijdens de bezettingsjaren. * **Demografie:** Er is een opvallende aanwezigheid van Sefardisch-Joodse achternamen (zoals Lopes-Cardozo, Lopes-Dias, Lopes-Salzedo) en Ashkenazisch-Joodse namen (zoals Lutraan, Loonstyn), wat wijst op een registratie van de Joodse bevolking van Amsterdam. * **Staat:** Het document is getypt met een mechanische typemachine. Enkele namen zijn later met een dikke pen of potlood doorgehaald, wat vaak duidde op een verhuizing, overlijden of deportatie.

Getypte lijst met handgeschreven annotaties.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (P-R). De kolommen geven administratieve series en nummers aan die waarschijnlijk corresponderen met een kaartsysteem. * **Handgeschreven wijzigingen:** Er zijn veel handgeschreven toevoegingen (cursief weergegeven in de transcriptie). De "K-nummers" (bijv. K 30520) verwijzen naar de registratiekaarten van de Joodse Raad of de Zentralstelle. De data (vaak eind 1941) lijken te duiden op de laatste controle of mutatie in het dossier. * **Locaties:** De adressen bevinden zich voornamelijk in de Amsterdamse Jodenbuurt (o.a. Rapenburgerstraat, Valkenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (o.a. Tugelaweg, Retiefstraat). Dit zijn wijken waar in 1941 veel Joodse Amsterdammers woonden. ---

Ambtelijke aanzegging/strafbeschikking wegens overtreding van prijsvoorschriften.

* **Kernboodschap:** De vishandelaar W. Zaluwstra wordt per direct geschorst van de visbedeling (distributie). * **Overtreding:** Prijsopdrijving. De handelaar verkocht schar voor het dubbele van de officieel vastgestelde prijs (1,20 gulden in plaats van de vastgestelde 0,60 gulden per kilogram). De overtreding vond plaats op 22 september 1942 op de Dapper-markt. * **Juridische basis:** Er wordt verwezen naar het *2e Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941*. Dit was een set regels die tijdens de bezetting de handel in en distributie van vis reguleerde. * **Procedure:** De schrijver van de brief heeft de zaak voorgelegd aan de "W. h. M." (zeer waarschijnlijk de *Wethouder voor Marktwezen* van Amsterdam) om te bepalen welke verdere (tucht)maatregelen genomen moeten worden.

Document

* **Geografie:** De adressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt en de omliggende wijken (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Rapenburg, St. Anthoniesbreestraat). * **Economie:** Het document geeft een gedetailleerd beeld van de kleine middenstand en markthandel in die tijd. Veelvoorkomende artikelen zijn "ongeregeld" (diverse/tweedehands goederen), "visch", "fruit", "textiel" en "garen en band". * **Demografie:** De namen wijzen op een uitsluitend Joodse populatie, met zowel Asjkenazische als Sefardische namen (zoals Montesinos). De geboortedata lopen uiteen van de jaren 1860 tot 1913, wat duidt op een mix van gevestigde handelaren en jongere ondernemers.

Document

Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden die een vaste plek hadden op de markt in de Joubertstraat in Amsterdam. De lijst bevat kolommen voor de naam, geboortedatum, het woonadres en het type product (artikel) dat verhandeld werd. Opvallende kenmerken: * **Correcties:** Bij de vermelding van J. v.d. Hoek is het artikel "visch" handgeschreven doorgehaald en vervangen door "groenten en fruit". * **Adressen:** De overgrote meerderheid van de adressen bevindt zich in de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt (bijv. Retiefstraat, Tugelaweg, Reitzstraat), destijds wijken met een zeer grote Joodse populatie. * **Producten:** De handel varieert van primaire levensbehoeften (aardappelen, groente, fruit, vis) tot textielwaren (kousen, garen en band).

Brief (doorslag/officieel schrijven)

Het document is een zakelijke afwijzing van een verzoek om extra toewijzing van goederen. De heer D. Zwaan Czn. had op 14 september 1942 een verzoek ingediend voor een verhoogde hoeveelheid ongepelde garnalen. Een commissie, ingesteld door de Visscherijcentrale, heeft dit verzoek onderzocht en geoordeeld dat hij hier niet voor in aanmerking komt. De brief is formeel van toon en draagt de kenmerken van een ambtelijke beslissing in een tijd van schaarste en distributie.

Handgeschreven concept of minuut voor een ambtelijke brief.

* **Inhoud:** Het document betreft een afwijzing van een verzoek. De afzender (ondertekend met initialen 'D.D.') laat aan twee verschillende adressanten weten dat een uitkering of toeslag ("bijsl." – afkorting voor bijslag) die oorspronkelijk aan hun (overleden) echtgenoten was toegekend, niet op hun eigen naam kan worden overgeschreven. * **Structuur:** Bovenaan staan de adressen van de geadresseerden, genummerd 1 en 2. Daaronder volgt een algemene tekst die voor beiden (of specifiek voor de tweede, getuige de aantekening "2)") bestemd was. * **Schrift:** Een vlot, ambtelijk lopend schrift (latijnse cursief). De doorhalingen en toevoegingen duiden op een werkdocument dat als instructie diende voor een typist(e).

Getypte brief (doorslag of kopie).

In deze brief vraagt een directeur (waarschijnlijk van de Amsterdamse Vismarkt of een distributiedienst) om inlichtingen bij de waarnemend Politie-President van Amsterdam. De kwestie betreft de 21-jarige visboer J.M. Zwaan. Vanwege de oorlogssituatie en de daarmee gepaard gaande schaarste was de verkoop van vis strikt gereguleerd via het 'Bedrijfsschap voor Visscherijproducten'. Zwaan is blijkbaar niet meer op zijn post verschenen. De afzender heeft vernomen dat de man "ingesloten" (gearresteerd) is en wil weten waarom en of hij al veroordeeld is. De uitkomst van dit onderzoek is bepalend voor de vraag of Zwaan zijn vergunning/toewijzing om vis te mogen verkopen mag behouden. Het document illustreert de nauwe verwevenheid tussen economische vergunningen en het politionele/strafrechtelijke apparaat tijdens de bezetting.

Document

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam (W t/m Z). Per persoon wordt de geboortedatum en het woonadres vermeld. * **Annotaties:** De handgeschreven wijzigingen duiden op een actief bijgehouden administratie. Adreswijzigingen (zoals bij Ysbrandie en Zwaan D.) zijn doorgehaald en vervangen. * **Symbolen:** * **T**: Staat vermoedelijk voor 'Telefoon' of een specifieke categorie marktvergunning. * **L**: Een krul of letter die mogelijk duidt op 'Legitimitatie' of een specifieke status van de vergunning. * **Ingetrokken**: Betekent dat de marktplaatsvergunning voor D. Werkendam is beëindigd. * **Vinkjes (✓)**: Mogelijk ter controle van betaling of aanwezigheid. * **Adressen:** Bijna alle adressen bevinden zich in Amsterdam-Oost (Dapperbuurt, Indische Buurt, Transvaalbuurt), met uitzondering van één handelaar uit Aalsmeer. De Romeinse cijfers (I, II, 11) duiden op de verdieping (hoog). ---

Document

* **Ordening:** Het document is strikt alfabetisch geordend op achternaam (Fransman t/m Groenteman). * **Locatie:** Alle vermelde adressen bevinden zich in Amsterdam. Er is een duidelijke concentratie in de toenmalige Joodse buurt (Jodenbreestraat, Weesperstraat, Valkenburgerstraat) en de latere uitbreidingswijken zoals de Transvaalbuurt (Retiefstraat) en de Oosterparkbuurt (Vrolikstraat). * **Data:** De data in de tweede kolom lijken geboortedata of inschrijvingsdata te zijn, waarbij het jaartal vaak wordt afgekort (bijv. '90 voor 1890). * **Kolom Rechts:** De getallen in de uiterste rechterkolom (variërend van 1 tot 10) duiden mogelijk op de gezinsgrootte of een specifieke tariefklasse voor een verzekering. De aantekening "Inleg" bij sommige namen wijst op een financiële bijdrage of deposito. * **Handschrift:** Het betreft een zeer verzorgd, professioneel administratief handschrift in cursief, typisch voor de late 19e-eeuwse klerikale stijl. ---

# TRANSCRIPTIE *Extra* VD/HG. den Heer S.Pais, Pieter Nieuwlandstraat 39 I, <u>Amsterdam-Oost.</u> Wijk 18. 72/73/2 M. 18 Juli...

verlorene opnieuw te winnen. Zoo noodig is hij gaarne bereid één en ander persoon- lijk uitvoerig toe te komen lichten. U dankzeggend voor Uw wel- willende aandacht en inmenging dezerzijds, verblijf hij in af- wachting. Met de meeste hoogachting, (R.J.Wieland) R.J.Wieland Hobbemakade 67 III te Amsterdam-Zuid.

# TRANSCRIPTIE Dat u de aangewezen persoon is die voor een toewijzing kan zorg dragen. Ik ben gaarne bereid u mondelinge mededelingen te doen. Ik hoop bericht van uw gunst. resultaat te mogen ontvangen. Hopende een spoedig bericht van u te mogen ontvangen teken ik hoogachtend Mevr: H. J. Zalmstra - Boere Pieter Nieuwland- straat 3 Amsterdam. (Oost) *Handgeschreven notitie onderaan:* Zalmstra i...

# TRANSCRIPTIE Mijn adres is A. de Kleijn p.a Den Heer Marx. [doorgehaald] ~~Pieter Nieuwlandstraat 86 II~~ Westermarkt 10. Amsterdam [doorgehaald] ~~(Oost)~~ [Rechtsboven, handgeschreven:] 4/9 '41 HB [Linksonder, paarse stempel met handgeschreven toevoeging:] Nº 53/63/1 M.1341 3/9 [Rechtsmidden, in rode inkt:] 53/63/217 [Rechtsonder, handgeschreven:] opgeroepen 2/4-'41 Jrb.

# TRANSCRIPTIE Buitenlanders welke gebruik maken van losse plaatsen op de Nieuwmarkt [onderstreept met rood potlood] Salomon Behar 10 - 11 - ’03 ± 3 jaar Amstel 113 Bernhard Lewitt 18 - 8 - ’99 ± 3 jaar Hovenierstraat 26 Zaandam ~~Werner Pergamenter 24 - 3 - 1908~~ ~~± 3 jaar Schiermonnikoog 22 II~~ ~~zie opgave Wolff. Zaandam~~ Adalbert Tha...