Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-313 | Pagina 66 | 1940

Administratieve stamkaart of mutatieformulier (Alg. Zaken Model No. 14).

* **Persoonsgegevens:** Het document betreft J. Bresler, geboren op 6 april 1902. Hij is getrouwd met een Poolse vrouw en heeft twee kinderen. * **Migratiegeschiedenis:** Hij is in augustus 1929 naar Nederland gekomen. * **Arbeidsverleden:** Bresler was monteur en bankwerker. Hij werkte tot 1936 in Didam, waarna hij werkloos werd. Hij bleef in de regio Didam wonen tot april 1940. * **Verblijf in Amsterdam:** In april 1940 verhuisde hij naar Amsterdam, waar hij werkzaam was als marktkoopman ("marktheer") op het Waterlooplein en de Dappermarkt. De toevoeging "(interlok)" duidt mogelijk op een specifieke handelsvorm of vergunning. * **Administratieve opvolging:** De kaart toont een actieve monitoring in de zomer van 1940 (vlak na de Duitse inval). Er zijn meerdere oproepen genoteerd (19 juni, 2 juli, 3 juli) ondertekend door een zekere "dellaer". De expliciete vermelding "is v. Poolsche nationaliteit" diagonaal over de tekst onderstreept de focus van de autoriteiten op zijn vreemdelingenstatus.

Archief 745 | 745-313 | Pagina 67 | 1940

Getypte brief (doorslag).

De brief is een formele afwijzing van een aanvraag voor een vaste staanplaats op een Amsterdamse markt. De reden voor de afwijzing is strikt juridisch-administratief: de aanvrager, de heer J. Bresler, beschikt niet over de Nederlandse nationaliteit. Volgens de op dat moment geldende reglementen was het bezit van de Nederlandse nationaliteit een harde voorwaarde voor het verkrijgen van een marktvergunning. De directeur benadrukt dat er "thans geen uitzonderingen" worden gemaakt, wat wijst op een strikte handhaving van de regels.

Archief 745 | 745-375 | Pagina 213 | 1942

Ambtsverklaring / Getuigschrift van handelsactiviteit.

Dit document is een formele bevestiging van de zakelijke status van de heer J. Bresler, afgegeven door de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen. De verklaring bevestigt dat Bresler, een in 1902 in het Poolse Kalisz geboren man, van 1938 tot november 1941 met textiel op de dagmarkt van het Waterlooplein stond. Hij had daar een zogenaamde "losse plaats" (een standplaats die per dag werd toegewezen). De ontvanger van de brief, de **Treuhänder Gesellschaft "Omnia"**, is cruciaal voor het begrijpen van de aard van dit document. Omnia was een nationaalsocialistische organisatie die tijdens de bezetting belast was met de "arisering" en liquidatie van Joodse bedrijven. Het feit dat de verklaring aan hen is gericht, wijst erop dat de handelsvoorraad of de zakelijke belangen van Bresler op dat moment onder beheer werden gesteld of geliquideerd. De einddatum van november 1941 correspondeert met de periode waarin Joodse marktkooplieden definitief van de algemene markten werden verbannen door de Duitse bezetter.

Archief 745 | 745-375 | Pagina 214 | 1942

Handgeschreven ambtelijke verklaring.

Het document is een formele bevestiging van de bedrijfsgeschiedenis van J. Bresler op de Amsterdamse Waterloopleinmarkt. De controleur verklaart dat Bresler daar ongeveer twee jaar lang een standplaats voor textielgoederen bezette. De annotaties in de linkerbovenhoek zijn cruciaal voor de historische duiding: 1. **Herkomst:** J. Bresler is geboren in Kalisz (Polen) in 1902. Veel Joodse textielhandelaren in Amsterdam waren immigranten uit Polen. 2. **Adres:** Uiterwaardenstraat 503-III bevond zich in de Rivierenbuurt, een wijk waar in 1942 zeer veel Joodse gezinnen woonden. 3. **Beheer:** De term "Treuhand" (onderstreept) verwijst naar de *Omnia Treuhandgesellschaft*, de instantie die door de Duitse bezetter werd ingezet voor de 'arisering' (onteigening of liquidatie) van Joodse bedrijven.

Archief 745 | 745-375 | Pagina 215 | 1942

Handgeschreven officiële verklaring.

* **Administratieve correctie:** Het document dient primair om een eerdere verklaring van 7 juli te corrigeren of te vervangen ("als vervallen te beschouwen"). * **Persoonsgegevens:** Het betreft de heer J. Bresler, geboren op 6 april 1902 in Kalisz, Polen. Kalisz kende voor de oorlog een grote Joodse gemeenschap, wat in combinatie met de context (Omnia) suggereert dat de heer Bresler van Joodse afkomst was. * **Beroepsactiviteit:** Hij was werkzaam als handelaar in textielgoederen met een "losse plaats" (geen vaste standplaats maar per dag toegewezen) op de bekende dagmarkt aan het Waterlooplein in Amsterdam. * **Periode:** De verklaring bevestigt zijn aanwezigheid van 1938 tot en met mei 1942. Mei 1942 is een kritieke datum; rond deze tijd werden de beperkingen voor Joodse marktkooplieden in Amsterdam door de bezetter aangescherpt, wat uiteindelijk leidde tot een totaalverbod. * **Verificatie:** De potloodaantekening links onderaan geeft aan dat het "kwitantieboek" (kw. boek) van de marktmeester is geraadpleegd om de exacte periode van marktgeld-betalingen te verifiëren.

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 129 |

Getypte lijst met namen, adressen, geboortedata en handelsartikelen.

Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden ("standhouders") die werkzaam waren op de Dapperstraat-markt in Amsterdam. De term "Losse plaatsen" duidt erop dat het hier gaat om kooplieden zonder vaste jaarplaats, of die op tijdelijke basis een plek kregen toegewezen. De lijst bevat gedetailleerde sociaaleconomische informatie: 1. **Demografie:** De kooplieden zijn geboren tussen 1877 en 1923. 2. **Geografie:** De woonadressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt (Weesperstraat, Waterlooplein, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (Reitzstraat, Tilanusstraat). 3. **Handelswaar:** De artikelen variëren van etenswaren (kaas, consumptie-ijs, koek) tot textiel (kousen, manufacturen) en luxe goederen (bijouteriën, grammofoons). 4. **Mutaties:** De rode doorhalingen wijzen op een administratieve sanering. Namen die zijn doorgehaald, mochten hun beroep waarschijnlijk niet langer uitoefenen of waren niet langer aanwezig.

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-375 | Pagina 217 | 1942

# TRANSCRIPTIE Verklaring t.b.v. J. Bresler. 30/32/1 Aan de Treuhänder Gesellschaft "Omnia" Heerengracht 503 III Ondergetekende, Directeur van het Marktwezen te Amsterdam, verklaart hierbij dat de heer J. Bresler, geb. 6/4 '02, te Kalisz in Polen, ~~vanaf 1938~~ sedert vanaf 1938 tot Nov. 1941 met textielgoederen een losse plaats innam op de dagmarkt Waterloopl. [Paraaf/Handtekening] Lisschau...

Relevantie: 84%
Archief 745 | 745-375 | Pagina 219 | 1942

# TRANSCRIPTIE [Links boven:] Verklaring t.b.v. J. Bresler. 30/32/2 [Rechts boven:] Aan de Treuhänder Gesellschaft "Omnia" Heerengracht 503 III [Hoofdtekst:] Ondergetekende, Directeur van het Marktwezen te Amsterdam, verklaart hierbij dat de heer J. Bresler geb. 6/4 '02 te Kalisz in Polen, vanaf 1938 t/m mei 1942 met textielgoederen een losse plaats innam op de dagmarkt Waterlooplein. De op 7 J...

Relevantie: 83% ** directeur van het marktwezen te amsterdam., ** treuhändergesellschaft "omnia, heerengracht 503 +1
Archief 745 | 745-313 | Pagina 68 | 1940

# TRANSCRIPTIE [In het kader linksboven] **BIJBLAD VAN:** **M. . No.** 20/25/I **19**40 **DOORGEZONDEN:** 10/6 [Eronder geschreven:] Pool. immigrant. [Hoofdtekst] J. Bresler geb. 6 apr. 1902. gehuwd 2 kind. met Poolsche In Holland sedert Augs 1929. Van beroep monteur en bankwerker Gewerkt te Didam tot [diagonaal geschreven:] J. Bresler is v. Poolsche 1936. Toen werkloos. [diagonaal vervolg:] nat...

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-358 | Pagina 173 | 1941

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin:] J. Brouwer

Relevantie: 82%
Archief 745 | 745-375 | Pagina 217 | 1942

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtsverklaring / Getuigschrift van handelsactiviteit. * **Instelling van herkomst:** Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. * **Geadresseerde:** Treuhänder Gesellschaft "Omnia", Heerengracht 503 III, Amsterdam. * **Betreft:** De heer J. Bresler (marktkoopman). * **Datering:** Circa november 1941 (opgesteld naar aanleiding van de beëindiging van de...

Relevantie: 82%