W.A. Wiegel

Document

In deze brief verzoekt textielhandelaar W.A. Wiegel om kwijtschelding van zijn marktgeld voor zijn standplaats op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. Hij voert hiervoor twee kernredenen aan: 1. **Gedwongen afwezigheid:** Door de "tijdsomstandigheden en verordeningen" (verwijzend naar de vroege maanden van de Duitse bezetting) was het hem verboden op de markt te staan. 2. **Gebrek aan klandizie door distributie:** Wiegel verkoopt uitsluitend textiel. Omdat de distributie van textielpunten ("puntenkaarten") vertraging had opgelopen, konden consumenten wettelijk gezien geen textiel kopen, waardoor zijn handel volledig stil lag. De brief is een treffend voorbeeld van de directe economische nood waarin kleine zelfstandigen verkeerden vlak na de Duitse inval in mei 1940. De locatieaanduiding "voor Jamin" was een gebruikelijke manier om de exacte plek van een marktkraam aan te duiden ten opzichte van de vaste bebouwing.

Ambteijke aantekening op een administratief formulier ("Bijblad").

De kern van dit document is een ambtelijke afwijzing van een ingediend verzoek. Hoewel de specifieke aard van het verzoek niet letterlijk wordt genoemd, kan uit de tekst worden afgeleid dat het gaat om een verzoek tot vrijstelling of kwijtschelding van betalingen over een langere periode. De ambtenaar voert twee redenen aan voor de afwijzing: 1. **Precedentwerking:** "i.v.m. consequentie" duidt erop dat het inwilligen van dit verzoek zou kunnen leiden tot een stroom aan soortgelijke verzoeken die men niet wil of kan honoreren. 2. **Handhaafbaarheid:** Er is een "onmogelijkheid om hierop controle uit te oefenen". Er wordt echter een kleine concessie gedaan: voor de specifieke week van 5 tot 12 augustus 1940 wil men kwijtschelding van het "marktgeld" wel in overweging nemen. Dit suggereert dat de verzoeker een marktkoopman was. De administratieve afhandeling is zichtbaar door de verschillende data, parafen en de bijwerking van het dossiernummer (van /1 naar /2).

Getypte brief (doorslag of archiefkopie) met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De brief is een afwijzing van een verzoek dat de heer Wiegel op 14 augustus 1940 had ingediend. Hoewel het verzoek in algemene zin wordt afgewezen (het woord "niet" is ter nadruk onderstreept), wordt er een voorbehoud gemaakt voor de week van 5 tot 12 augustus. * **Kernpunt:** In die specifieke week was er een officieel overheidsverbod op de verkoop van textielgoederen op de markt. De directeur overweegt hiervoor een uitzondering of compensatieregeling aan te vragen bij het College van Burgemeester en Wethouders (B&W). * **Administratieve kenmerken:** De brief bevat diverse classificatiekenmerken zoals een wijknummer (Wijk 11) en dossiernummers, wat duidt op een strak georganiseerde gemeentelijke administratie.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of kantoorkopie).

De brief is een formele, bureaucratische afwijzing van een verzoek tot kwijtschelding van marktgeld. De heer Wiegel, blijkbaar een marktkoopman in textiel, had verzocht om vrijstelling van betaling voor de periode dat hij zijn beroep niet kon uitoefenen. De afwijzing wordt gemotiveerd met een harde morele en administratieve stelling: de lasten van de "tijdsomstandigheden" (de oorlog en bezetting) komen voor rekening van de individuele burger. De toon is kortaf en onbuigzaam. De zinsnede "moeten door de burgers individueel worden gedragen" getuigt van een gebrek aan coulance vanuit het stadsbestuur in de vroege fase van de bezetting. De vermelding "Wijk 11" verwijst naar de administratieve indeling van de Amsterdamse markten.

Doorslag van een officiële brief.

De kern van deze brief is de afwijzing van een verzoek om kwijtschelding van marktgeld. De heer Wiegel, een marktkoopman in textiel, kon gedurende een bepaalde periode zijn beroep niet uitoefenen vanwege overheidsmaatregelen. Hij verzocht daarom om vrijstelling van de verschuldigde staanplaatsgelden. De weigering is opgesteld in een kille, ambtelijke toon. De rechtvaardiging die wordt gegeven is veelzeggend: de negatieve gevolgen van maatregelen die genomen zijn vanwege de "tijdsomstandigheden" (een eufemisme voor de Duitse bezetting en de daarmee gepaard gaande beperkingen) dienen door de burgers persoonlijk gedragen te worden. De overheid neemt hier geen financiële verantwoordelijkheid voor de schade die zij de burger berokkent door het opleggen van verboden.

Zakelijke brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De brief is een formeel verzoek van het personeel van het Bureau Verkeerswezen aan de visverdelingsafdeling van de stad. Zij kopen al jarenlang grote hoeveelheden aal (200-250 pond per week) direct bij een leverancier in Volendam. Vanwege nieuwe distributieregels (waarbij vis via de kleinhandel moet worden verdeeld) dreigt deze directe levering te stoppen. De afzender vraagt om een officiële toewijzing voor hun leverancier, zodat de levering aan het politiepersoneel gecontinueerd kan worden. * **Taalgebruik:** Het document is geschreven in een formele, beleefde stijl die typerend is voor de vroege 20e eeuw ("Mijne Heeren", "teeken ik"). De spelling is deels verouderd ("versche", "vischverdeeling"). * **Kwantiëit:** De genoemde hoeveelheid van 200 tot 250 pond aal per week is aanzienlijk. Dit duidt erop dat het hier gaat om een collectieve inkoopactie voor een grote groep medewerkers en hun gezinnen. * **Marginale notitie:** De potloodaantekening "m.v. bed." staat waarschijnlijk voor "met verzoek bericht" of "met verzoek besluit", een standaard administratieve instructie binnen de ambtelijke molen.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Doorslag van een officiële brief. * **Datum:** 26 september 1940. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een vergelijkbare gemeentelijke instantie in Amsterdam). * **Geadresseerde:** den Heer W.A. Wiegel, Weesperzijde 64 II, Amsterdam-Oost. * **Kenmerk:** 25/159/3 M. * **Bijzonderheden:** Handgeschreven notitie "ext...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag of archiefkopie) met handgeschreven kanttekeningen. * **Datum:** 22 augustus 1940. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van een Amsterdamse gemeentelijke dienst, gezien de context). * **Geadresseerde:** Den Heer W.A. Wiegel, Weesperzijde 64 II, Amsterdam-Oost. * **Referentienummers:** VP/HG.; 25/159/2 M.; Wijk 11. * **...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief (doorslag of officiële mededeling op grijs archiefpapier). * **Kenmerk:** 25/159/2 M. * **Datum:** 22 augustus 1940. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van een Amsterdamse gemeentelijke dienst, zoals de Marktdienst). * **Geadresseerde:** Den Heer W.A. Wiegel, Weesperzijde 64 II, Amsterdam-Oost (Wijk 11).

# DOCUMENT INFO * **Documenttype:** Handgeschreven verzoekschrift. * **Datum:** 14 augustus 1940. * **Afzender:** W.A. Wiegel, Weesperzijde 64-II, Amsterdam. * **Geadresseerde:** Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. * **Locatie:** Amsterdam (Albert Cuypmarkt). * **Referentienummers:** Nº 25/159/1 M. 1940 5/8; (onderaan in rode cirkel) 25/159/3.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of kantoorkopie). * **Datum:** 26 september 1940. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam). * **Ontvanger:** De heer W.A. Wiegel, Weesperzijde 64 II, Amsterdam-Oost. * **Kenmerk:** 25/159/3 M. * **Fysieke staat:** Het document vertoont lichte gebruikssporen ...