M. Rooselaar
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
M. Rooselaar was actief als marktkoopman op het Waterlooplein (standplaats manufacturen/textiel) en als assistent op de Dapperstraat. In 1940 werd zijn standplaats op het Waterlooplein en de Lindengracht gereserveerd terwijl hij in voorarrest zat wegens een overtreding; zijn vrouw verzekerde de autoriteiten dat hij zijn stand niet kon bezetten. In 1943 is er een document met een lijst van Amsterdammers, mogelijk voor distributie van goederen, waarin zijn naam voorkomt. Meer onbekend over zijn specifieke lotgevallen na 1943.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Document
* **Doel van het document:** Dit is een officiële afmelding voor assistentie op een Amsterdamse markt. De plaatshouder, A. Vogel, geeft aan dat de eerder verleende toestemming voor assistentie door M. Rooselaar niet langer nodig is. * **Handgeschreven toevoegingen:** De naam van de plaatshouder, de marktlocatie (Dapperstraat 57), de naam van de assistent, de datum en de handtekeningen zijn met de hand ingevuld op een voorgedrukt formulier. * **Doorhaling:** Het woord "(vervanging)" is handmatig doorgehaald. Dit duidt erop dat M. Rooselaar specifiek als assistent (hulp) was aangesteld en niet als tijdelijke vervanger van de plaatshouder zelf. * **Authenticiteit:** Het document is ondertekend door de plaatshouder en geparafeerd door een ambtenaar van het marktwezen ter bevestiging van ontvangst en verwerking. ---
Handgeschreven brief met stempels en aantekeningen.
* **Inhoud:** In de brief informeert Mevrouw Rooselaar-Visser de autoriteiten dat haar man zijn standplaats op het Waterlooplein niet kan bezetten. De reden hiervoor is dat hij sinds 7 november 1940 in voorarrest zit vanwege een overtreding van de "distributieregeling" (de wetgeving rondom de rantsoenering van goederen tijdens de oorlog). * **Toon:** De brief is formeel en beleefd, gericht op het behoud van de marktvergunning of standplaats ("medewerking willen verleenen voor onze plaats") ondanks de gedwongen afwezigheid van haar echtgenoot. * **Identificatie:** In het postscriptum wordt het nummer van de standplaats genoemd: 229. Dit was essentieel voor de administratie van het marktwezen om de juiste vergunninghouder te identificeren.
Doorslag van een getypte brief (administratief archiefstuk).
* **Inhoud:** De brief is een reactie op een verzoek van mevrouw Rooselaar-Veffer. De directeur bevestigt dat de marktplaatsen van haar echtgenoot op het Waterlooplein en de Lindengracht gereserveerd blijven zolang hij "ingesloten" (gedetineerd) is. Ook wordt hij vrijgesteld van het betalen van marktgeld gedurende deze periode. * **Taalgebruik:** Formeel en zakelijk Nederlands ("naar aanleiding van", "d.d. 5 December jl.", "zijner insluiting"). * **Administratieve context:** Het betreft een officiële beslissing van een gemeentelijke instantie in Amsterdam, kort na het begin van de Duitse bezetting. De vermelding "Wijk 20" duidt op de administratieve indeling van de stad of de marktregio.
Brief (doorslag/kopie van een officieel schrijven).
Deze brief is een zakelijke mededeling van de Amsterdamse marktdienst aan mevrouw Rooselaar-Veffer. De kern van de boodschap is een toezegging: de marktplaatsen van haar echtgenoot op het Waterlooplein en de Lindengracht blijven voor hem gereserveerd zolang hij "ingesloten" is. Bovendien wordt de familie vrijgesteld van het betalen van marktgeld gedurende deze periode. De toon is formeel en volgt de ambtelijke standaard van die tijd. De term "ingesloten" is een eufemisme voor detentie of gevangenschap. De brief is een doorslag op dun papier, wat verklaart waarom de tekst op sommige plekken wat vager is.
Getypte brief (doorslag op dun doorslagpapier).
* **Inhoud:** De brief is een reactie op een verzoek van mevrouw Rooselaar-Veffer. De directeur bevestigt dat de marktplaatsen van haar echtgenoot op het Waterlooplein en de Lindengracht gereserveerd blijven zolang hij "ingesloten" (gevangen) is. Bovendien wordt er tijdens zijn detentie vrijstelling verleend van het betalen van marktgeld. * **Toon:** Strikt zakelijk en bureaucratisch. * **Terminologie:** De woorden "ingesloten" en "insluiting" duiden erop dat de echtgenoot in hechtenis zit. In de context van december 1940 is dit een veelzeggende term.
Document
Dit document is een administratief overzicht van inwoners, waarschijnlijk een index of een lijst voor de distributie van goederen of identiteitsbewijzen. De namen zijn gegroepeerd per sectienummer (S. 21 t/m 24) en lijken binnen die secties alfabetisch geordend op achternaam. Opvallend is de grote hoeveelheid namen die typisch zijn voor de Amsterdamse Joodse gemeenschap van die tijd (bijv. *de Valença, Vrachtdoender, Vischschoonmaker, Soep*). De adressen bevinden zich voornamelijk in de Jodenbuurt (o.a. Nw Uilenburgerstraat, Nw Prinsengracht) en de Transvaalbuurt (o.a. Tugelaweg, President Brandstraat), wat kenmerkend is voor de spreiding van de Joodse bevolking in Amsterdam voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verdiepingsaanduidingen (hs voor 'huis' of begane grond, en Romeinse cijfers voor etages) zijn cruciaal voor de precieze locatiebepaling in Amsterdamse huizenblokken.
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve lijst (waarschijnlijk een uittreksel uit een register van marktkooplieden of ondernemers).
| M.Rooselaar | 21- 3-1887 | Hononystraat 51 II | manufacturen |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats manufacturen
Relevante Archieffragmenten
M. de Haan.
# TRANSCRIPTIE Mijnheer R.
# TRANSCRIPTIE H Molenaar
# TRANSCRIPTIE H Molenaar
# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]