G. de Haan
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
G. de Haan was een marktkoopman die actief was op de Vischmarkt (als ontvanger) en de Albert Cuypstraat (als schrijver). Hij had een vaste standplaats op de Albert Cuypmarkt. In 1940 correspondeerde hij over de aanlevering van aal en vis voor de veilin. In 1941 is er sprake van een betalingsregeling voor een andere koopman (Abraham Schelvis) op de Albert Cuypmarkt, maar directe data over G. de Haan's lotgevallen zoals arisering of overlijden zijn in deze archiefdata niet vermeld.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Document
Dit document is een pagina uit een administratief jaarverslag of een financiële verantwoording van een gemeentelijke dienst, vermoedelijk het **Marktwezen** (de dienst die toezicht hield op markten). * **Deel 1** toont de lopende kosten/bijdragen voor personeel dat nog in dienst is, met een specifieke opmerking bij J. Kroon over zijn veranderde status van arbeider naar vast aangestelde. * **Deel 2** vermeldt ambtenaren die de dienst in 1938 hebben verlaten. Hierbij wordt genoteerd naar welke andere gemeentelijke instantie hun "stamkaart" (personeelsdossier) is overgedragen. * **Afkortingen:** * *f*: Florijn (Gulden). * *M.W.*: Marktwezen. * *G.A.R.*: Gemeentelijke Archief- en Reinigingsdienst (of vergelijkbare dienst). * *M.S.*: Waarschijnlijk de Militaire Servuut of een andere specifieke gemeentelijke afdeling. * *Gem. Tram*: Gemeentetram.
Ambtelijk memorandum / handgeschreven financiële en personele notitie.
* **Personen:** De lijst noemt vier specifieke ambtenaren: P.J. Bontenbal, F.H. Kooistra, G. de Haan en A.B. van As. * **Financiën:** Aan elke naam is een bedrag in guldens gekoppeld. Het totaalbedrag bedraagt f 2645,08. * **Afkortingen:** * **GAR:** Vermoedelijk Gemeentearchief of een specifieke gemeentelijke administratie. * **U.S.:** Waarschijnlijk 'Uitbetaling Salaris' of een specifieke sociale uitkering. * **G. Tram:** Gemeente Tram (het Rotterdamse gemeentelijke vervoersbedrijf). * **Kernboodschap:** De notitie dient als verantwoording voor de overdracht van personeelsgegevens (stamkaarten) en de bijbehorende financiële afwikkeling van vier ambtenaren die in 1938 vertrokken zijn bij de dienst 'Marktwezen'. * **Taal en Correctie:** De schrijver corrigeert zichzelf aan het einde van de zin door "zijn" door te strepen en te vervangen door "is", om de zin grammaticaal correct te laten aansluiten bij het enkelvoud "stamkaart".
Getypte ambtelijke brief (waarschijnlijk een doorslag of archiefexemplaar).
Deze brief is een zakelijke reactie op een navraag van de marktkoopliedenvereniging "Ons Belang". De kern van het schrijven is de verantwoording van het beleid rondom de overdracht van marktstandplaatsen. De brief verduidelijkt dat de overdracht van de standplaats van koopman M. Ortje in mei 1938 plaatsvond op basis van een uitzonderingsbepaling in het Marktreglement (artikel 31, later 35), die overdracht aan een vervanger of assistent toeliet in "zeer bijzondere gevallen". Echter, naar aanleiding van een commissievergadering in oktober 1938, is besloten dit beleid aan te scherpen. De voorzitter mag dit artikel niet meer zelfstandig toepassen zonder overleg met de Commissie van Advies. De brief eindigt met de mededeling dat er sinds die aanscherping feitelijk geen overdrachten meer zijn toegestaan, wat duidt op een strenger wordend regime wat betreft marktvergunningen.
Getypte officiële waarschuwingsbrief.
* **Inhoud:** De brief betreft een formele berisping aan een marktkoopman wegens een overtreding van de marktregels. De heer Hofman heeft meer vierkante meters in gebruik genomen dan hem op basis van zijn vergunning toekwam. * **Toon en Stijl:** De toon is dwingend en ambtelijk. Het gebruik van de zinsnede "Ik waarschuw U hierbij ernstig" geeft aan dat dit een officiële waarschuwing is die in het dossier van de koopman wordt opgenomen. * **Administratieve details:** De vermelding "Wijk 18A" duidt op de specifieke sectorindeling van de Amsterdamse markten. De handgeschreven aantekening "Verzonden 8/11-'39" toont aan dat de brief twee dagen na dagtekening daadwerkelijk is uitgegaan.
Voorzijde van een briefkaart (adreszijde).
Dit document is de adreszijde van een zakelijke briefkaart van de firma G. de Haan uit Grouw. De kaart is gericht aan de Gemeentelijke Visafslag in Amsterdam, die destijds gevestigd was aan de De Ruyterkade (achter het Centraal Station). De typografie is een combinatie van drukwerk (het logo en de afzendergegevens) en wat lijkt op een gestempelde of met de schrijfmachine aangebrachte adressering. De spelling "Vischhandel" en "Vischafslag" (met 'ch') duidt op een datering van vóór de spellinghervorming van maart 1947, hoewel deze spelling in bedrijfsnamen vaak langer bleef voortbestaan.
Zakelijke brief (waarschijnlijk een doorslag/doorschrijfkopie).
* **Inhoud:** De brief is een antwoord op een verzoek (briefkaart) van vishandelaar G. de Haan uit Grouw. De directeur van de Amsterdamse vismarkt geeft instructies over hoe de handelaar zijn vis (specifiek aal en vis) kan aanleveren voor de veiling. * **Logistiek:** De verzending geschiedt "per spoor franco" (treintransport, vrachtvrij betaald door de verzender) naar Station-restant in Amsterdam. Dit betekent dat de goederen op het station blijven liggen tot ze worden opgehaald. De vismarkt haalt de goederen zeer vroeg in de ochtend (05:30 uur) op om ze waarschijnlijk direct te verhandelen. * **Financieel:** Er wordt duidelijkheid gegeven over de kostenstructuur: 5% voor de veiling (afslagkosten) en 1% voor de consignatie (het in bewaring nemen en verkopen voor rekening van de afzender). * **Taalgebruik:** De brief hanteert de destijds gebruikelijke formele spelling en terminologie (zoals "visch", "Maandags", "d.d. 18 dezer" en "v.m." voor voormiddag).
Ambtelijke brief / intern memorandum.
Dit document is een ambtelijke correspondentie binnen het bestuur van de gemeente Amsterdam, gericht aan de wethouder belast met de voedselvoorziening. De brief bevat een concepttekst voor een openbare bekendmaking (communiqué) namens het College van Burgemeester en Wethouders. De kern van de boodschap is een aanscherping van de markttijden. Vanwege de geldende verduisteringsmaatregelen moeten de markten een half uur voor zonsondergang leeg zijn. Er wordt een concreet voorbeeld gegeven voor de komende zaterdag (26 oktober 1940), waarbij de deadline op 17:55 uur wordt gesteld. De toon is strikt formeel en bureaucratisch, kenmerkend voor de overheidstaal van die tijd.
Getypte brief (doorslag of kopie).
Deze brief is een zakelijke correspondentie van de Amsterdamse marktautoriteiten aan een individuele marktkoopman, Abraham Schelvis. De kern van de brief is een akkoord op een verzoek tot betalingsregeling. * **Schuldvraag:** De heer Schelvis had een standplaats op de Albert Cuypmarkt die blijkbaar is ingetrokken. Hieraan was een schuld verbonden (waarschijnlijk achterstallig staangeld). * **Regeling:** Hij krijgt toestemming om deze schuld af te lossen met een bedrag van 0,50 gulden per week, te betalen aan de marktambtenaar ter plaatse. * **Sanctie:** De brief bevat een expliciete uitsluiting: zolang de schuld niet volledig is afbetaald, is hij uitgesloten van deelname aan alle markten in Amsterdam.
Koopliedenlijsten
Onbekend — standplaats 1
Onbekend — standplaats 1
Uilenburg — standplaats [nog] 1 2/3 per
Relevante Archieffragmenten
M. de Haan.
# TRANSCRIPTIE Th: de Haan. [onderstreept]
# TRANSCRIPTIE Den Heer. Directeur v/h. Marktwezen Jan van Galenstraat Amsterdam (W.)
# TRANSCRIPTIE M^r de Gaer
# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] 2 ex. Gh. de Haan. [Linksboven, getypt:] vP/HG. [Links, getypt:] 30/55/2 M. [Midden boven, handgeschreven:] Verzonden 2/10 - '39 [Rechts, getypt:] 30 September 1939. [Adresblok, getypt:] den Heer E.S.van Praag, Blasiusstraat 99 II, <u>Amsterdam-Oost.</u> Wijk 11. [Inhoud, getypt:] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 6 dezer deel ik U mede, ...