J.L. Aal

Getypte lijst op papier, waarschijnlijk een bankafschrift, grootboekpagina of een administratieve namenlijst.

* **Structuur:** Het document is een gesorteerde lijst, waarschijnlijk op basis van de numerieke waarde in de tweede kolom (aflopend van 1.089,18 naar 623,47). De horizontale lijnen en de cijfers in de uiterst rechtse kolom suggereren een indeling in categorieën of schalen. * **Namen:** De lijst bevat veel typisch Nederlandse achternamen (Zwaan, Zeeman, De Gooyer). Een significant aantal namen (Groenteman, Wijnschenk, Polak, Roozelaar) komt veel voor binnen de Joodse gemeenschap in Nederland, wat relevant kan zijn voor de historische context. * **Watermerk:** Het watermerk "AMSTERDAMSCHE BANK" dateert het document vóór 1964, het jaar waarin deze bank fuseerde tot de AMRO Bank. Gezien de schrijfmachine en de opmaak stamt het waarschijnlijk uit de periode 1940-1960. * **Getallen:** De bedragen zijn genoteerd met een komma voor decimalen en een punt voor duizendtallen, wat destijds de standaard was voor Nederlandse guldens. De breuken (¼, 2¼, etc.) zouden rentepercentages of specifieke administratieve codes kunnen zijn.

Getypte officiële brief (doorslag of kopie voor het archief).

* **Inhoud:** De brief is een formele kennisgeving van een disciplinaire maatregel. De heer J.L. Aal wordt voor de duur van één week de toegang tot de Vischmarkt ontzegd. * **Aanleiding:** De ontvanger heeft op 23 oktober 1941 de orde verstoord tijdens het lossen van een mosselschip op de Vischmarkt in Amsterdam. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk en autoritair, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die periode. * **Spelling:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "tydens", "namelyk", "den tyd", "October"). Opvallend is het gebruik van "My" (met Griekse y) in de eerste regel, wat destijds een gebruikelijke type-variant was voor "Mij".

Officieel schrijven / Strafbericht (doorslag of afschrift).

Het document is een disciplinaire kennisgeving gericht aan de heer J.L. Aal. Uit de tekst blijkt dat hij zich op de dag voorafgaand aan de brief (23 oktober 1941) schuldig heeft gemaakt aan een ordeverstoring tijdens de lossing van een mosselschip op de Vischmarkt in Amsterdam. De sanctie is administratief van aard: een toegangsverbod voor de duur van één week voor het terrein van de Vischmarkt. De toon van de brief is strikt en zakelijk, kenmerkend voor de autoritaire bestuursstijl van die periode. De precisie van de data (ingang op de eerstvolgende maandag) duidt op een strakke handhaving van de marktreglementen.

Handgeschreven verzoekschrift / briefkaart.

Het document is een kort, formeel verzoek van de heer J.L. Aal aan een onbekende instantie (waarschijnlijk de Crisis-Controle-Dienst of een lokale distributiedienst). De schrijver verzoekt om een "rookvergunning" voor het laten roken van aal (paling). De aanvrager legt uit dat zijn vaste adres voor het roken van vis is veranderd: voorheen liet hij dit doen door Toon Boekeman in de Marcopolostraat, maar nu gebeurt dit door B. de Haan aan de Brouwersgracht. Het taalgebruik is enigszins informeel ("voor mijn" in plaats van "voor mij") en hanteert de destijds gangbare spelling ("rooken", "wensch").

Administratief register / distributielijst.

* **Structuur:** Het document is een gestructureerde tabel waarbij per persoon (geordend op alfabet, beginnend met de 'A') de dagelijkse ontvangst van goederen wordt bijgehouden. * **Kwanteit:** De getallen in de kolommen (bijv. 1400, 1600) verwijzen naar het aantal "bokkingen". De totalen in de voorlaatste kolom kloppen rekenkundig met de som van de dagelijkse uitgiften. * **Annotaties:** De rode kruisen in de marge en de vinkjes in de laatste kolom duiden op een administratieve controle na afloop van de uitgifteperiode. * **Handschrift:** Er zijn verschillende handen herkenbaar; de namen zijn waarschijnlijk door een administrateur genoteerd, terwijl de kolommen "uitgifte" de persoonlijke handtekeningen van de ontvangers bevatten. * **Bijzonderheden:** Regel 7 (Arends) is volledig doorgestreept, wat duidt op een annulering of verplaatsing. Onderaan is een afwijkende notitie te zien betreffende "Rijnsdorp" met grotere aantallen (2000 en 3000).

Getypte brief (doorslag of afschrift op oorlogspapier).

De brief is een formeel antwoord op een verzoek van de heer J.L. Aal voor een (waarschijnlijk extra of specifieke) toewijzing van vis. Het verzoek is behandeld door de 'Verdeelingscommissie' van het 'Bedrijfschap voor Visscherijproducten'. De toon van de brief is strikt ambtelijk en afwijzend. De commissie stelt dat er "geen termen" (geen geldige redenen of gronden) zijn gevonden om aan het verzoek te voldoen. De slotzin is opvallend rigide: de ontvanger wordt expliciet ontmoedigd om opnieuw een verzoek in te dienen, aangezien de lijsten tot 1 oktober van dat jaar (1944) vaststaan. Het document vertoont de typische kenmerken van de schaarste-economie tijdens de bezetting: strikte regulering van voedselbronnen via centrale bedrijfschappen en commissies.

# TRANSCRIPTIE # J. Aal deelde mede op Dinsdag 2 Mei j.l. 24 pond gerookte aal, 40 pond Brasem, 28 pond Voorn en 8 pond baars, voor zijn toewijzing te hebben ontvangen, hij zei al de visch, ook de gerookte aal op zijn standplaats (Nieuwmarkt) te hebben verkocht en dat hij de Marktmeester hiervan in kennis had gesteld. Ondergeteekende wil hier aan toe voegen, toen ik jl. Dinsdag n.m. te ongeveer 1...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag/afschrift). * **Datum:** Begin augustus 1942 (gebaseerd op de genoemde data 30 juli en 2 augustus 1942). * **Afzender:** J. Saur, wonende aan de Albert Cuypstraat 203 C, Amsterdam (geboren 12 januari 1874). * **Geadresseerde:** Weled. Heer Strak, Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam (Johannes Strak, NSB-wethouder). * *...

# TRANSCRIPTIE VB/MB. *later* den Heer Directeur der Nederlandsche Visscherijcentrale, Jul.v.Stolbergplein 3-4, <u>Den Haag.</u> 46A/218/1 M. 29 Mei 1942. Hiermede breng ik onder Uw aandacht, dat de grossiers K.Sterk en J.Sterk te Lemmer de laatste weken hun aal vrijwel uitsluitend in gerookten toestand aanvoeren, terwijl deze firma's vroeger vrijwel uitsluitend versche aal ter markt brachten...

# TRANSCRIPTIE 46^6/59/2 m '44 G/SV 4 Mei 1944. Den Heer J.C. Haan Brouwersgracht 123 Amsterdam-Centrum. ==================== Ondergeteekende, Directeur van het Marktwezen te Amsterdam verklaart hiermede, dat J.C. Haan, geboren 24 Maart 1906 van 16 November 1936 tot en met 31 Januari 1938 in het bezit was van een vaste plaats op de markt Lindengracht voor den verkoop van ongeregelde artikelen...

# TRANSCRIPTIE *(Rode inkt, linksboven:)* 46a/321/101 *(Rechtsboven:)* A’dam, 29/9 1942 *(Eronder:)* W. h. M. Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat J. Velthuis, wonende [lijn] die in de verdeling van gerookte aal is opgenomen, op 8 Sept. jl. niet zijn geheele toewijzing op zijn aangewezen verkoopplaats aan het daarvoor in een rij opgestelde publiek heeft verkocht, doch hiervan ± 5 pond heef...