W. de Clerk
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 34
W. de Clerk was een visverkoper die in 1943 een stand had op het Mosplein. In 1944 werd hij geïdentificeerd als de persoon die de visverkooptaken overnam voor een ziekelijke J. Hilligers op het Surinameplein. Hij verkocht vis op de Waterlooplein en de Ten Katestraat.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Getypte doorslag (carbonkopie) van een lijst met ondertekenaars en sympathisanten ("adhaesie betuigers").
Dit document fungeert als een bewijsstuk van collectieve steun voor een niet nader genoemd schrijven van A.J.L. Schindeler. * **Demografie:** De lijst bevat 72 namen (personen en firma's). Opvallend is de enorme concentratie van achternamen die specifiek zijn voor Volendam en Edam (Schilder, Mooyer, Veerman, Koning, Botter, Vrees). Hoewel de afzender in Amsterdam woont, lijkt het verzoek namens een grote groep uit de vissersgemeenschap of een daarmee verbonden kring te zijn ingediend. * **Administratief proces:** Het stempel van maart 1942 geeft de ontvangst aan door een officiële instantie. De handgeschreven notitie "opbergen" van november 1942 suggereert dat de kwestie waarover geschreven werd maandenlang heeft gelopen alvorens het dossier werd gesloten.
Document
* **Inhoud:** Het document betreft een administratieve lijst van leveringen of openstaande posten met betrekking tot "bakhuizen". Dit kan verwijzen naar kleine bijgebouwen voor het bakken van brood, of wellicht een specifieke term voor een lading of eenheid binnen de bakkerij- of bouwsector. * **Structuur:** De lijst volgt een vast stramien: Naam van de persoon/klant, het aantal eenheden (bijv. 9), de prijs per eenheid (bijv. 160), en het totaalbedrag. Accolades worden gebruikt om meerdere personen of gezinsleden bij één bestelling of bedrag te groeperen. * **Aantekeningen:** In de marge staan belangrijke opmerkingen. De term "acc." staat waarschijnlijk voor "accord" (akkoord). De opmerking "ook zonder bon verkocht" is historisch relevant; het duidt op verkoop buiten het distributiesysteem om (zwarte handel). * **Handschrift:** Een vlot, zakelijk cursief handschrift uit het midden van de 20e eeuw. Er zijn diverse correcties en doorstrepingen zichtbaar, wat duidt op een werkdocument.
Handgeschreven lijst op bruin papier.
* **Structuur:** Het document is een administratieve lijst, mogelijk een loonlijst, een overzicht van contributies of een verdeling van goederen/gelden. De lijst is verdeeld in groepen: de familie De Groot (met een hoger bedrag van 1900) en een grotere groep met een standaardbedrag van 1600. * **Correcties:** Er zijn diverse doorhalingen en berekeningen in de kantlijn zichtbaar. Bij `W. Aal` was oorspronkelijk `4800` genoteerd (het drievoudige van 1600), wat later is gecorrigeerd naar het standaardbedrag. * **Namen:** De namen zijn typisch Nederlands. Toevoegingen zoals "sr" (senior), "jr" (junior) en "ob" (mogelijk 'oudste broer' of een andere familie-aanduiding) duiden op het onderscheiden van familieleden met dezelfde achternaam. De laatste naam `W. van As Fiktie` zou kunnen verwijzen naar de achternaam 'Fikkee' of een specifieke administratieve categorie ("Fictie"). * **Berekening:** De notatie `20 x 180` met het doorgehaalde totaal `3600` suggereert een onderliggende berekening die wellicht niet direct met de individuele posten van 1600 te maken heeft, of een eerdere raming was.
Controle-rapport betreffende de visverkoop.
* **Inhoud:** Het rapport verslaat een inspectie op een visverdeelpunt in de Ten Katestraat. De controleurs letten op de aanwezigheid van onbevoegden, de aanwezigheid van politie en de exacte hoeveelheden verkochte vis per handelaar. * **Handelswaar:** Er wordt melding gemaakt van verschillende soorten vis: schol (klasse II en III), bot, schar en voorn. De gewichten zijn nauwkeurig genoteerd, wat wijst op de strikte distributieregels tijdens de oorlogsjaren. * **Incidenten:** * De afwezigheid van J. Hillegers wordt opgemerkt; zijn handel wordt door De Clerk waargenomen. * Fafieanie Jr. komt te laat en wordt door de inspecteurs omschreven als "niet onder den indruk" van de berisping, wat duidt op een gespannen verhouding tussen de uitvoerders en de controlerende instanties. * **Bureaucratie:** De handgeschreven vragen onderaan tonen de interne kwaliteitscontrole. Een hogere functionaris vraagt door op de gebruikte methode ("geturfd" in plaats van gewogen) en de identiteit van de kar. Het bevel "oproepen" suggereert dat er een tuchtrechtelijk of corrigerend vervolg aan dit rapport is gegeven.
Contrôle-rapport (Inspectierapport van het marktwezen)
Dit inspectierapport documenteert de controle op de distributie en verkoop van vis aan de Ten Katestraat in Amsterdam tijdens de oorlogsjaren. De focus van de inspecteurs ligt op drie zaken: 1. **Kwantitatieve controle:** Het exact 'turven' van de hoeveelheden en soorten vis (schol, schar, bot, voorn) die per handelaar worden verhandeld. 2. **Regulering:** Het vaststellen of de verkoop ordelijk verloopt onder toezicht van de politie en of de handelaren zich aan hun toewijzingen houden. Er wordt expliciet vermeld dat de verkopers een kleine hoeveelheid (4 pond) voor eigen consumptie mogen houden. 3. **Aanwezigheid en gedrag:** De afwezigheid van handelaar Hillegers wordt genoteerd (met een medische reden), en het te laat verschijnen van Pafieanie Jr. wordt gerapporteerd als een plichtsverzuim, waarbij ook zijn lakse houding ("niet onder den indruk") wordt vermeld.
Handgeschreven ambtelijke notitie / rapport van bevindingen.
De kern van deze notitie is een klacht of observatie betreffende de heer J. Hilligers. Volgens de tekst beweert Hilligers dat hij te "ziekelijk en bevreesd" is om zelf zijn vis te verkopen op het Surinameplein; hij laat dit over aan een zekere W. de Clerk. De schrijver merkt echter op dat Hilligers blijkbaar wel gezond genoeg is om met zware karren bloemen te venten in de omgeving van de Haarlemmerstraat. Dit duidt op een verdenking van misbruik van regelingen. Mogelijk probeerde Hilligers via een stroman (De Clerk) een standplaats te behouden terwijl hij elders andere handel dreef, of veinsde hij ziekte om bepaalde (oorlogstijd)plichten te ontlopen. De getuigenis van C. v. Houten dient als bewijs voor deze dubbelzinnige houding. De ambtelijke afhandeling onderaan laat zien dat er direct actie is ondernomen door Hilligers op te roepen voor ver tekst.
Archieflijst-vermeldingen
Dagrapport van het Marktwezen Amsterdam.
| W. de Clerk | " | 50 Kg Kabeljauw | " | | 49 Kg |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats ger
Waterlooplein — standplaats " 26-5-42
Onbekend — standplaats Mosplein 15-3-43 visch
Waterlooplein
Waterlooplein — standplaats Mosplein 15-5-43 visch
Waterlooplein — standplaats 20
Waterlooplein
Waterlooplein
Waterlooplein — standplaats " 49 Kg
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven]: Extra vP/G. 55/8/2 M. 6 April 1939. den Heer J.la Crois, De Clercqstraat 57, <u>Amsterdam-West.</u> Wyk 12. Naar aanleiding van Uw op 31 Maart jl. aan Burge- meester en Wethouders gerichten brief, die my ter verdere behandeling werd gezonden, deel ik U mede, dat ik bereid ben U te mijnen kantore, Jan van Galenstraat 14, te ontvangen op Dinsdag 11 April a.s. d...
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, diagonaal:] *Extra* [Rechtsboven:] G. 11/7/2 M. 3 Mei 1939. den Heer W.H. Coury, Reigerweg 1, p/a J.G. Assink, <u>Amsterdam-Noord.</u> Wyk Noord. Naar aanleiding van Uw op 24 April jl. aan den heer Wethouder voor de Publieke Werken gerichten brief bericht ik U hierby, dat aan Uw sollicitatie geen gevolg kan worden gegeven. De Directeur,
# TRANSCRIPTIE 26/10/2 M. Verzonden 8/7 [handgeschreven in paarse inkt] SV 8 Juli 1943. Den Heer H. de Klerk Wagenaarstraat 32 I Amsterdam-Oost. wijk 18 ================ Naar aanleiding van Uw brief ingekomen op 7 Juni 1943 deel ik U mede, dat aan het daarin vervatte verzoek niet kan worden voldaan. De Directeur .
# TRANSCRIPTIE *extra* vP/G. 55/12/2 M 28 Juni 1939. den Heer H. du Crocq, Frederik Hendrikstraat 182 III, Amsterdam-West. Wyk 19. Naar aanleiding van Uw op 21 dezer aan den heer Wethouder voor de Levensmiddelen gerichten brief, die in myn handen is gesteld, bericht ik U, dat ik bereid ben U te ont- vangen op Zaterdag 1 Juli a.s. des voormiddags 10 uur te mynen kantore, Jan van Galenstraat 1...
# TRANSCRIPTIE 55/8/2 M. *Verzonden 7/4* vP/G. 6 April 1939. den Heer J. la Crois, De Clercqstraat 57, Amsterdam-West. Wyk 12. ...