H.E. Donker

Getypte lijst (doorslag of stencil), waarschijnlijk een administratief register of distributielijst.

Het document is een zorgvuldig bijgehouden lijst van personen, onderverdeeld in genummerde "Series" (4 t/m 8). Per persoon zijn het serienummer, een uniek volgnummer, de naam, de geboortedatum en het adres genoteerd. Er zijn twee kolommen aan de rechterzijde, aangeduid met de jaren "41/42" en "42/43". De meeste personen hebben een kruisje ("x") in de eerste kolom, enkelen in de tweede, en een zeer klein aantal (zoals H.F. Elners en P. Groothuis) in beide. Dit suggereert een periodieke registratie, mogelijk voor de uitreiking van steun, bonnen of lidmaatschapsgelden. De adressen zijn voornamelijk geconcentreerd in Amsterdamse volksbuurten (Kinkerbuurt, Jordaan, Amsterdam-West), maar er is ook een opvallende aanwezigheid van personen uit Marken (o.a. de familie Dorland), Monnickendam en Volendam. Afkortingen zoals "hs" (huis/begane grond), "I, II, III" (verdiepingen) en "Mon'dam" zijn standaard voor die periode.

Getypte brief (doorslag op dun papier) met handgeschreven kanttekeningen en ondertekening.

* **Kern van de zaak:** Mevrouw Donker-Van Beeren wordt ervan beschuldigd op de markt aan de Lindengracht 13,5 kilo schol te hebben 'achtergehouden'. Dit duidt op het onttrekken van goederen aan de officiële distributie, wat in oorlogstijd als een ernstig economisch delict werd beschouwd. * **Sanctie:** De directie legt een onmiddellijke, voorlopige schorsing op voor deelname aan de visafslag. De zaak wordt geëscaleerd naar de burgemeester voor verdere strafmaatregelen. * **Stijl:** De toon is ambtelijk, dwingend en juridisch van aard, typerend voor de bureaucratie tijdens de bezettingsjaren.

Document

Deze lijst bevat 46 registraties van marktkooplieden in Amsterdam. De marktlocaties (Albert Cuypstraat, Sumatrastraat, Lindengracht en Ten Katestraat) zijn bekende handelsplekken in de stad. De grote meerderheid van de registraties is gedateerd op 1 oktober 1943. De aard van de handel weerspiegelt de economische situatie van de oorlogsjaren: * **Tweedehands goederen:** Er is veel handel in tweedehands boeken, artikelen en grammofoonplaten, wat duidt op schaarste van nieuwe producten. * **Surrogaten:** "Sijnt. rubber" (synthetisch rubber) was een belangrijk vervangingsmiddel aangezien natuurlijk rubber nauwelijks beschikbaar was. * **Houten zolen:** Vanwege de leertekorten werden veel schoenen voorzien van houten zolen. * **Distributievrije goederen:** "Distr. vrije galanterieën" mochten zonder distributiebonnen worden verkocht. De woonadressen van de kooplieden tonen aan dat zij uit diverse wijken van Amsterdam kwamen (zoals de Pijp, de Jordaan en Oud-West), maar ook uit omliggende plaatsen zoals Zaandam, Aalsmeer en Broek op Langedijk.

Document

* **Structuur:** Het document is georganiseerd op basis van marktlocaties. De meest voorkomende markten zijn de Albert Cuypstraat, Lindengracht en Ten Katestraat. * **Tijdsbeeld:** De massale datum van 1 oktober 1943 wijst op een algemene administratieve actie, zoals een herregistratie van alle marktkooplieden onder de toenmalige bezettingsautoriteiten. * **Artikelen:** Er is een duidelijke aanwezigheid van tweedehands goederen ("2e h. art.") en specifieke oorlogsartikelen zoals "synthetisch rubber", wat wijst op de schaarste aan nieuwe grondstoffen in 1943. * **Handschrift:** Het betreft een net cursief archiefschrift, waarschijnlijk ingevuld door een ambtenaar van de Marktdienst.

Getypte lijst met handgeschreven en doorgestreepte correcties.

* **Administratieve structuur:** De lijst is een officieel register van marktkooplieden in Amsterdam. "Upgevoerd" betekent dat iemand een vergunning kreeg of naar een andere markt verplaatste; "Afgevoerd" betekent het intrekken of beëindigen van de standplaatsvergunning. * **Terminologie:** Opvallend is het woord "verdeelvisch". Dit verwijst naar de distributie van vis onder het distributiestelsel (op de bon) tijdens de oorlogsjaren. * **Geografie:** De genoemde markten (Dapperstraat, Lindengracht, Waterlooplein, Gaaspstraat, Nieuwmarkt) zijn de traditionele Amsterdamse dagmarkten. De Gaaspstraat-markt was in de oorlog specifiek aangewezen als een markt voor Joodse burgers. * **Opmerkelijke namen:** Er staan diverse Joodse achternamen op de lijst (o.a. Acohen, Agsteribbe, Blits-Vischjager, Drukker, Elzas). Sommige personen verschijnen in beide kolommen, wat duidt op een verplaatsing tussen markten (bijv. H. Blits-Vischjager wordt afgevoerd van de Gaaspstraat en opgevoerd op het Waterlooplein). ---

Getypte lijst (doorslag) met administratieve wijzigingen van marktkooplieden in Amsterdam.

* **Structuur:** Het document is een administratief overzicht verdeeld in twee secties: "OPGEVOERD" (nieuw geregistreerde marktkooplieden of standplaatsen) en "AFGEVOERD" (beëindigde registraties). * **Locaties:** De genoemde markten zijn bekende Amsterdamse markten: Nieuwmarkt, Waterlooplein, Dapperstraat, Lindengracht en de specifieke markten in de Gaaspstraat en Joubertstraat. * **Handel:** Er is een sterke nadruk op levensmiddelen, met name "verdeelvisch" (vis onderhevig aan de distributieregeling) en mosselen. Daarnaast worden textiel (manufacturen, lingerie, gordijnen), bloemen en koek vermeld. * **Persoonsgegevens:** De lijst bevat volledige namen, geboortedata en woonadressen (inclusief verdiepingen zoals 'hs' voor huis of 'I', 'II' voor etages), wat typerend is voor de nauwkeurige bevolkingsadministratie in Amsterdam tijdens deze periode.

Document

Dit document is een administratieve lijst van marktkooplieden in Amsterdam, gedateerd in de eerste helft van 1943. Het bevat gedetailleerde informatie per persoon: naam, geboortedatum, woonadres, de markt waar zij een standplaats hadden, de datum van de mutatie en de verhandelde goederen. De meest opvallende kenmerken zijn: 1. **"Afgevoerd"**: Deze term is diagonaal over de lijst geschreven. In de context van 1943 is dit een kille ambtelijke aanduiding voor de deportatie van Joodse burgers. 2. **Joodse Namen**: Veel namen op de lijst (zoals Cohen, Agsteribbe, Bromet, Elkas, Drukker) zijn overduidelijk Joods. 3. **Locaties**: De genoemde markten zijn bekende Amsterdamse locaties. De Gaaspstraat-markt was in die tijd een speciaal voor Joden aangewezen markt, nadat zij van de reguliere markten waren verbannen. 4. **Beroepen**: De lijst toont een breed scala aan handel, van dagelijkse levensbehoeften (vis, aardappelen, koek) tot textiel (manufacturen, lingerie) en meubels. ---

Document

Dit document is een administratieve lijst voor de toewijzing van visquota. Gezien de vermelde hoeveelheden (veelal tussen de 20 en 50 kg) betreft het waarschijnlijk een lijst van visdelers, markthandelaren of winkeliers in plaats van individuele consumenten. De lijst is alfabetisch gesorteerd. Er zijn diverse wijzigingen zichtbaar die wijzen op een actief gebruik van het document: * **Vervallenverklaring:** De grote handgeschreven tekst geeft aan dat deze lijst per 25 november 1941 niet meer geldig was en is vervangen. * **Doorhalingen:** De familie Drieenhuizen is geschrapt. De bijgaande notitie verklaart dat zij hun vis "van buiten" betrekken volgens mededeling van de C.C.C.D. (Centrale Controle van de Crisis-Diensten). Dit wijst op een streng toezicht op de distributiekanalen. * **Toevoegingen:** Aan de linkerzijde zijn onderaan drie namen met de hand toegevoegd, mogelijk ondernemers die later aan het distributienetwerk werden toegevoegd.

Getypte distributie- of rantsoeneringslijst met handgeschreven annotaties en rode doorhalingen.

* **Doel van het document:** Dit is een werkdocument voor de verdeling van vis (aal en snoekbaars) onder handelaren in Amsterdam en omstreken. De genoemde hoeveelheden (vaak 20 of 40 kg) suggereren dat dit een groothandels- of distributielijst is. * **Betekenis van de rode strepen:** De systematische rode doorhalingen van namen zijn een indicatie van uitsluiting. Gezien de aanwezigheid van veel Joodse familienamen (zoals Elsas, Ereira, Fransman, Goudeketting, Cohen, Groenteman) onder de doorgehaalde namen, is dit hoogstwaarschijnlijk een lijst waarbij Joodse handelaren uit de distributieketen werden verwijderd als onderdeel van de anti-Joodse maatregelen tijdens de bezetting. * **Handgeschreven wijzigingen:** Het document is actief bijgehouden. Er zijn namen toegevoegd (o.a. 'Commandeur Marken', 'Nic Goedhart') en hoeveelheden zijn aangepast (bijv. bij 'A. de Groot' is 40 veranderd in 80). Dit wijst op een dynamisch distributieproces waarbij de beschikbare vis van de geschrapte handelaren werd herverdeeld onder de overblijvende namen.

Getypte distributielijst met uitgebreide handgeschreven aantekeningen en berekeningen.

Dit document is een werklijst voor de distributie van aal (paling) en zoetwatervis. De vele handgeschreven correcties maken duidelijk dat dit een dynamisch document was: * **Controle:** De vinkjes (✓) duiden vermoedelijk op de daadwerkelijke ontvangst of uitgifte. * **Mutaties:** De term "afvoeren" en het doorhalen van namen wijzen op personen die van de lijst zijn geschrapt. * **Identificatie:** Bij veel voorkomende namen (zoals Van As of Gooyer) zijn adressen, bijnamen ("Fikkie") of patroniemen (Hzn., Tzn.) toegevoegd ter onderscheid. * **Notaties:** "m/r" lijkt te staan voor een correctie in de hoeveelheid (bijv. "moet recht" of een afkorting voor een herberekening). De opmerking "steun?" bij M.M. Gerber-Fransen suggereert een link met sociale steun of de Armenzorg. * **Lokaliteit:** De vermelding "Marken" en de namen van de families (veelal typisch Nederlands en Joods) plaatsen dit document in de regio Noord-Holland/Amsterdam.

Handgeschreven brief met ambtelijke kanttekeningen.

* **Kern van het verzoek:** De heer A.H. Donker verzoekt de autoriteiten om toestemming om de visrantsoenen voor zijn 65-jarige echtgenote, H.E. Donker-van Beeren, in ontvangst te mogen nemen omdat zij slecht ter been is. * **Besluitvorming:** Het document toont een ambtelijke discussie. * Een ambtenaar (rechtsonder) adviseert positief ("geen bezwaar") vanwege de fysieke gesteldheid van de vrouw. * Een eerste besluit (links, doorgehaald) lijkt akkoord te gaan onder de voorwaarde dat de heer Donker niet zelf op de markt mag verkopen. * Het definitieve besluit (linksonder, gedateerd 31 juli 1944) is echter "Afwijzen", met een verwijzing naar een "bestaand voorschrift" (K.M. no. 150). * **Paleografische details:** Het handschrift is een typisch mid-20e-eeuws cursief. De spelling is conform de toenmalige normen (bijv. "visch", "zoo").

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 22 augustus 1941. * **Locatie:** Amsterdam. * **Afzender:** P.H. Donkers, wonende aan de 2e Jan Steenstraat 108, Amsterdam Zuid. * **Ontvanger:** De Weledele Heer Directeur van het Marktwezen (Amsterdam). * **Kenmerk (stempel):** № 25/118 / M. 1941 9/9.

# TRANSCRIPTIE HG. den Heer H.Donker, Van Hogendorpstraat 144 I, Amsterdam-West. Wijk 19A. 53/107/2 M. 15 December 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 9 dezer verzoek ik U zich een dezer dagen te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No.H.69, des voormid- dags tusschen 10 en 11 uur. De Directeur,

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag). * **Datum:** 15 december 1941. * **Afzender:** De Directeur (naam niet vermeld, mogelijk van een gemeentelijke dienst of marktwezen). * **Ontvanger:** Den Heer H. Donker, Van Hogendorpstraat 144 I, Amsterdam-West. * **Kenmerk:** 53/107/2 M. * **Taal:** Nederlands (vooroorlogse spelling).

# DOCUMENT INFO * **Afzender:** P.H. Donkers (Chocolade en Suikerwerken). * **Adres afzender:** 2e Jan Steenstraat 108 huis, Amsterdam. * **Geadresseerde:** Weled. Heer Directeur (waarschijnlijk van de Dienst Marktwezen Amsterdam). * **Datum:** 8 oktober 1939. * **Locatie:** Amsterdam. * **Kenmerk (stempel):** № 25/184/1 M. 1939 11/10.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Verzoekschrift (handgeschreven brief). * **Datum:** 9 december 1941. * **Afzender:** H. Donker, wonende aan de Van Hogendorpstraat 144 II, Amsterdam (West). * **Ontvanger:** Waarschijnlijk de Directie van het Marktwezen, Amsterdam. * **Kenmerken:** Bevat een paars administratief stempel van ontvangst (10 december 1941) met referentienummer 1071/M.