G.L. Keyzer
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
G.L. Keyzer was een visverkoper op de Dapperstraat, Joubertstraat, Lindengracht en Nieuwmarkt. In juli 1942 kreeg hij een voorlopige schorsing omdat hij gerookte paling niet verkocht had op de Dappermarkt op 4 juli. Op 27 juli 1942 werd hij samen met drie andere vishandelaren definitief geschorst van de visdistributie vanwege overtredingen van distributievoorschriften. Daarnaast werd hij in 1942 gestraft en tijdelijk uitgesloten van mosselen- en 'verdeelvis'-toewijzing omdat hij mosselen boven de wettelijke prijs verkocht had.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Doorslag van een officiële brief/kennisgeving.
Deze brief is een disciplinaire maatregel tegen een marktkoopman tijdens de Tweede Wereldoorlog. De heer Keyzer wordt ervan beschuldigd op de Dappermarkt mosselen te hebben verkocht voor een hogere prijs dan wettelijk was toegestaan (overtreding van de maximumprijsvoorschriften). De sanctie is direct en ingrijpend: hij wordt voorlopig uitgesloten van de toewijzing van mosselen en "verdeelvisch" (vis die via het distributiestelsel werd toegewezen). Dit betekende in feite een tijdelijk beroepsverbod of op zijn minst een ernstige beperking van zijn handel. De zaak wordt tevens overgedragen aan de Burgemeester van Amsterdam voor verdere sancties.
Officiële kennisgeving/sanctiebrief van de gemeente Amsterdam.
* **Inhoud:** De brief is een formele strafmaatregel tegen een handelaar (waarschijnlijk een visboer of marktkramer). De geadresseerde wordt voor onbepaalde tijd uitgesloten van de toewijzing van "verdeelvis" en mosselen. * **Overtreding:** De reden voor deze sanctie is prijsopdrijving. De heer Keyzer heeft op 2 oktober 1942 mosselen verkocht boven de vastgestelde maximumprijs. * **Toon:** De tekst is zakelijk, autoritair en direct, passend bij de bestuurlijke stijl van de oorlogsperiode. * **Administratieve sporen:** De annotatie "Marktw" in de rechterbovenhoek verwijst waarschijnlijk naar de afdeling 'Marktwezen'. De afkorting "L.M." kan duiden op 'Levensmiddelen' of een specifieke dossierreeks.
Getypte brief (doorslag of officieel afschrift)
Dit document is een officiële tuchtmaatregel tegen een Amsterdamse markthandelaar tijdens de Duitse bezetting. De kern van de zaak is de strikte regulering van de voedselvoorziening: de heer Keyzer krijgt een voorlopige schorsing opgelegd omdat hij zijn volledige toewijzing van gerookte paling (aal) niet heeft verkocht op de Dappermarkt. In een tijd van extreme schaarste werd het niet verkopen van toegewezen voorraden zeer serieus genomen. De autoriteiten wilden voorkomen dat handelaren goederen achterhielden voor eigen gebruik of voor de zwarte markt (tegen hogere prijzen). De schorsing van de visbedeling was een zware sanctie, aangezien de handelaar voor zijn inkomen en voorraad volledig afhankelijk was van de officiële distributiekanalen. De uiteindelijke beslissingsbevoegdheid lag bij de Wethouder voor de Levensmiddelen, wat de verregaande politieke en bureaucratische controle over de dagelijkse economie illustreert.
Handgeschreven ambtelijke notitie / conceptbrief.
* **Taal en spelling:** Het document is geschreven in het Nederlands met de destijds gangbare spelling (bijv. "visch", "voorloopig"). * **Inhoud:** Het betreft een disciplinaire maatregel tegen twee marktkooplieden. Zij worden per direct ("voorloopig") geschorst van de visdistributie. * **Aanleiding:** De kooplieden hebben hun gehele toewijzing (voorraad die hen door de centrale distributie was toegewezen) van gerookte aal in één keer op de markt verkocht. Tijdens de bezettingsjaren was dit vaak een overtreding; producten moesten gelijkmatig en volgens strikte regels worden verkocht om zwarte handel of bevoordeling te voorkomen. * **Besluitvorming:** De definitieve beslissing ligt bij een persoon of instantie aangeduid met de initialen "W.H.M.". In de context van de visdistributie tijdens de oorlog zou dit kunnen verwijzen naar een specifieke functionaris van de Rijksdienst voor de Visscherij of een lokale distributieleider.
Ambtsbrief/Memorandum.
Het document is een zakelijke mededeling waarin de tijdelijke uitsluiting van vier Amsterdamse vishandelaren van de officiële visdistributie wordt gerapporteerd. De redenen voor deze schorsing zijn overtredingen van de distributievoorschriften: * **P. Seur en G.L. Keyzer:** verkochten aanzienlijk minder gerookte paling dan aan hen was toegewezen. * **T.G.J. Vrees en H.P. Starreveld:** verkochten hun toegewezen partijen (respectievelijk natte en gerookte aal) in het geheel niet op de hun toegewezen marktplaats. De nauwkeurigheid waarmee gewichten (tot op de halve pond) worden vermeld, duidt op een streng controlesysteem. De Directeur vraagt de Wethouder om een definitief besluit over de strafmaat voor deze handelaren.
Getypte lijst met handgeschreven en doorgestreepte correcties.
* **Administratieve structuur:** De lijst is een officieel register van marktkooplieden in Amsterdam. "Upgevoerd" betekent dat iemand een vergunning kreeg of naar een andere markt verplaatste; "Afgevoerd" betekent het intrekken of beëindigen van de standplaatsvergunning. * **Terminologie:** Opvallend is het woord "verdeelvisch". Dit verwijst naar de distributie van vis onder het distributiestelsel (op de bon) tijdens de oorlogsjaren. * **Geografie:** De genoemde markten (Dapperstraat, Lindengracht, Waterlooplein, Gaaspstraat, Nieuwmarkt) zijn de traditionele Amsterdamse dagmarkten. De Gaaspstraat-markt was in de oorlog specifiek aangewezen als een markt voor Joodse burgers. * **Opmerkelijke namen:** Er staan diverse Joodse achternamen op de lijst (o.a. Acohen, Agsteribbe, Blits-Vischjager, Drukker, Elzas). Sommige personen verschijnen in beide kolommen, wat duidt op een verplaatsing tussen markten (bijv. H. Blits-Vischjager wordt afgevoerd van de Gaaspstraat en opgevoerd op het Waterlooplein). ---
Getypte lijst (doorslag) met administratieve wijzigingen van marktkooplieden in Amsterdam.
* **Structuur:** Het document is een administratief overzicht verdeeld in twee secties: "OPGEVOERD" (nieuw geregistreerde marktkooplieden of standplaatsen) en "AFGEVOERD" (beëindigde registraties). * **Locaties:** De genoemde markten zijn bekende Amsterdamse markten: Nieuwmarkt, Waterlooplein, Dapperstraat, Lindengracht en de specifieke markten in de Gaaspstraat en Joubertstraat. * **Handel:** Er is een sterke nadruk op levensmiddelen, met name "verdeelvisch" (vis onderhevig aan de distributieregeling) en mosselen. Daarnaast worden textiel (manufacturen, lingerie, gordijnen), bloemen en koek vermeld. * **Persoonsgegevens:** De lijst bevat volledige namen, geboortedata en woonadressen (inclusief verdiepingen zoals 'hs' voor huis of 'I', 'II' voor etages), wat typerend is voor de nauwkeurige bevolkingsadministratie in Amsterdam tijdens deze periode.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst op doorslagpapier (waarschijnlijk een ambtelijk register).
| G.L. Keyzer | 30-10-00 | Kl. Kattenburgerstraat 150 I | Dapperstraat | 1-8-43 | visch |
Getypte lijst met handgeschreven en doorgestreepte correcties.
| G.L. Keyzer | 30-10-00 | Kl. Kattenburgerstr. 150 II | Dap.str. | 1-3-43 | visch |
Getypte lijst (doorslag) met administratieve wijzigingen van marktkooplieden in Amsterdam.
| G.L. Keyzer | 30-10-00 | Kl. Kattenburgerstr. 150 II | Dap.str. | 1-3-43 | visch |
Koopliedenlijsten
meerdere — standplaats Dap
meerdere — standplaats Dap
meerdere — standplaats Dapperstraat 1-8-43 visch
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief op gelinieerd papier met opgeplakt bedrukt briefhoofd en administratieve stempels. * **Datum:** 12 augustus 1940 (volgens handgeschreven datering "12.8.40"). * **Afzender:** B. Keyzer, Luxe Lederwaren, Hunzestraat 23, Amsterdam (Zuid). * **Ontvanger:** WelEdelen Heer Directuur D.A. van der Laan (Directeur Marktwezen), Amsterdam. * **Ken...
# TRANSCRIPTIE Verhoor van G.P.Keizer.
# TRANSCRIPTIE *Extra* [handgeschreven] 2c/32/3 M. 2 17 Augustus 1943. vD/SV Klacht J. Keyzer over groente. Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r. ============ Onder terugzending van het met Uw kant- brief d.d. 5 Juli jl. om advies ontvangen stuk No. 497 L.M. 1943 heb ik de eer U te berichten, dat ik naar de onderhavige klacht een onder- zoek heb doen instellen. Het result...
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: *Verzonden 20/8*] 20/32/3 M. 2 17 Augustus 1943. vD/SV Klacht J.Keyzer over groente. Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r. ============ Onder terugzending van het met Uw kant- brief d...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Doorslag van een officiële brief/kennisgeving. * **Datum:** 10 oktober 1942. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst voor het Marktwezen of een gerelateerde distributie-instantie). * **Geadresseerde:** G.L. Keyzer, Kl. Kattenburgerstraat 150 II, Amsterdam-Centrum. * **Kenmerken:** Bevat handgeschreven aantekeningen ("Verzonden 10/10"...