W. Viool
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 34
W. Viool was een marktkoopman met standplaatsen op de Waterlooplein, Westerstraat en Dapperstraat. In 1939 verstrekte hij een verzoek om coulance voor zijn registratie op de Dapperstraat omdat zijn vrouw zwanger was en hem niet kon vervangen, wat leidde tot inkomensverlies. In 1940 werd zijn situatie geregistreerd in het kader van werkloosheidsbestrijding en werkverschaffing. Er is geen bewijs dat hij samen met S. Engelsman één standplaats bezette, hoewel dit gerucht deed de ronde. Hij had een vaste standplaats op de Waterlooplein (pl. 191) en Westerstraat (pl. 40) in 1939. In 1942 bleef hij actief op de Waterlooplein. Meer onbekend is over zijn specifieke producten en het uiteindelijke lot in 1945.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
* **Kernboodschap:** De heer W. Viool verzoekt de instantie om coulance met betrekking tot zijn aanwezigheidsregistratie op de markt in de Dapperstraat. Omdat zijn vrouw hem vanwege haar zwangerschap niet kan vervangen, loopt hij inkomsten mis en riskeert hij mogelijk sancties of verlies van zijn staanplaats door afwezigheid. * **Terminologie:** De frase "als bezocht te worden gerekend" verwijst naar de administratieve controle op Amsterdamse markten. Marktkraamhouders moesten persoonlijk of via een vervanger aanwezig zijn om hun rechten op een vaste staanplaats te behouden. "Bezocht" betekent in deze context dat de plek als 'bezet' of 'geëxploiteerd' wordt geregistreerd in de boeken van de marktmeester, ondanks fysieke afwezigheid. * **Toon:** De brief is formeel en beleefd, wat gebruikelijk was voor dergelijke administratieve verzoeken aan het begin van de 20e eeuw.
Administratieve fiche of bijblad, Model No. 14 (Algemene Zaken).
Dit document is een administratieve bijlage betreffende een verzoek van een zekere heer W. Viool, waarschijnlijk een marktkoopman. Uit de aantekeningen ("pl 191" en "pl 40") valt op te maken dat hij standplaatsen had op het Waterlooplein en in de Westerstraat. Een vermelding van de Dapperstraat is doorgehaald. Het administratieve proces is nauwgezet gevolgd: 1. **15 juni 1939:** Het dossier wordt doorgezonden. 2. **16 juni 1939:** Er is advies ingewonnen bij een zekere heer Remij betreffende de Dapperstraat. 3. **26 juni 1939:** De aanvrager is opgeroepen voor overleg. 4. **6 juli 1939:** De definitieve beslissing valt: het verzoek wordt afgewezen op basis van een rapport van de Chef Marktopzicht. De ambtenaar 'deMaer' tekent hiervoor. 5. **12 juli 1939:** Het dossier wordt als 'afgedaan' beschouwd en opgeborgen (Opb).
Brief(fragment), slotgedeelte van een formele brief.
De tekst betreft de afsluitende formule van een zakelijke of formele correspondentie. De schrijver spreekt de verwachting uit dat de ontvanger instemt met de inhoud van de (niet getoonde) voorafgaande tekst en verzoekt om een schriftelijke bevestiging. Opmerkelijke kenmerken: * **Schrift:** Een verzorgd en geoefend cursief handschrift, representatief voor de formele correspondentie uit die tijd. * **Spelling:** Er wordt gebruikgemaakt van de zogenaamde 'Spelling-De Vries en Te Winkel'. Woorden als *accoord* (nu: akkoord) en *teeken* (nu: teken) waren de standaard vóór de spellinghervormingen van de jaren '30 en '40. * **Grammatica:** De zinsbouw "In het vertrouwen dat U... teeken ik" is een klassieke, hoffelijke afsluiting.
Ambtelijke notitie/bijblad op een voorgedrukt formulier (Model No. 14, Algemene Zaken).
* **Inhoud:** De notitie betreft een besluit over de marktvergunningen van de heer W. Viool. De ambtenaar stelt vast op welke Amsterdamse markten Viool vaste standplaatsen heeft. Omdat de betrokkene momenteel werkzaam is in de "werkverschaffing" (een overheidsproject voor werklozen), wordt geadviseerd om zijn marktplaatsen voor hem te reserveren/vast te houden tot zijn terugkeer. * **Taalgebruik:** Typisch ambtelijk Nederlands uit de vooroorlogse periode, inclusief de afkorting "m.i." (*mijns inziens*). * **Administratieve context:** Het betreft een aanvulling (*bijblad*) op een bestaand dossier (26/22/3). De doorhaling van de naam bovenaan suggereert een correctie in de adressering of de opzet van de notitie.
Administratief register (waarschijnlijk van een gemeentelijke sociale dienst of bureau voor maatschappelijke steun).
Dit registerblad biedt een gedetailleerd inzicht in de Amsterdamse armenzorg en werkloosheidsbestrijding aan het eind van de jaren '30. * **Administratieve systematiek:** De nauwkeurige registratie van "vorige steunperioden" (zoals bij J. Heraar) wijst op een systeem dat langdurige of terugkerende afhankelijkheid van publieke middelen monitorde. * **Terminologie:** "Welh." verwijst zeer waarschijnlijk naar de 'Dienst der Publieke Werken' of een specifiek 'Bureau van Weldadigheid'. De term "opgeroepen" (gevolgd door een datum) duidt op een verplichte oproep voor controle of werkverschaffing. "Ingetrokken" betekent het stopzetten van de financiële steun. * **Correcties:** Het document bevat diverse handgeschreven wijzigingen, zoals besluiten om steun tóch niet in te trekken na een initiële voordracht, wat wijst op een actieve bezwaar- of herzieningsprocedure.
Document
Het document betreft een ambtelijke rechtzetting betreffende het gebruik van marktplaatsen. Er was blijkbaar een gerucht of melding dat de kooplui S. Engelsman en W. Viool samen één standplaats gebruikten. De opsteller van de notitie ontkent dit ("tenenenmale onwaar"), maar merkt op dat hij daar in principe geen bezwaar tegen zou hebben. De kern van de zaak is echter dat S. Engelsman zijn toegewezen plek onvoldoende benutte, wat resulteerde in een officiële waarschuwing. De afkorting "Pth." voor de namen staat zeer waarschijnlijk voor "Pachter" (van een marktplaats).
Getypte lijst met persoonsgegevens (mogelijk een register van marktkooplieden).
De lijst bevat een alfabetisch geordend overzicht (op achternaam, hoewel de 'R' tot 'W' op deze pagina staan) van personen met hun geboortedatum, adres en de markt waar zij waarschijnlijk een staanplaats hadden. De adressen bevinden zich grotendeels in de Amsterdamse wijken (Zuid, Oost, Centrum), met enkele uitschieters naar randgemeenten zoals Badhoevedorp en Aalsmeer. Opvallend is het gebruik van marktlocaties die specifiek werden aangewezen tijdens de bezettingsperiode.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst met administratieve aantekeningen.
| W. Viool + / | 16-10-05 | Diamantstraat 31 II | idem. |
Getypte lijst van personen met persoonsgegevens en handelswaar.
| W.Viool | 16-10-05 | Diamantstraat 31 II | idem. |
Getypte lijst met persoonsgegevens (mogelijk een register van marktkooplieden).
| 393 | W. Viool | 16-10-05 | Diamantstraat 31 II | " |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein
Waterlooplein — standplaats aterloopl 191 / Dapperstr 21 Westerstr
Waterlooplein — standplaats idem
Waterlooplein — standplaats idem
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [Gedrukt kader linksboven:] BIJBLAD VAN: M. No. 26/22/3 1940 DOORGEZONDEN: 5/4-'40. [Handgeschreven tekst bovenin:] 8. 26/22/4 M [Hoofdtekst:] ~~Aan W. Viool~~ W. Viool heeft inderdaad vaste plaatsen op de markten Westerstraat, Dapperstraat en Water-looplein en niet op de Lindengracht. Aan W. Viool kan m.i. worden bericht dat zoolang hij in de werkverschaffing is opgenomen, deze...
# TRANSCRIPTIE (Handgeschreven, rechtsboven:) *Len. M. de Raer* VP/HG. (Handgeschreven:) *extra* 26/22/4 M. 10 April 1940. den Heer W.Viool, Lauriergracht 54 I, Amsterdam-Centrum. Wijk 6. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 3 dezer bericht ik U, dat Uw vaste plaatsen op de markten Westerstraat, Dap- perstraat en Waterlooplein gedurende den tijd, dat U in werk- verschaffing is opgenomen voor U...
Div. bylagen (w.o. teek).
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, rechtsboven]: 2ex. M. d. Raer. [Getypt, midden boven]: VP/DV. [Handgeschreven, midden boven]: extra [Getypt, links]: 26/22/2 M. [Getypt, rechts]: 3 April 1940. [Adresblok, rechts]: den Heer W. Viool, Lauriergracht 54 I, Amsterdam-C. Wijk 6. [Inhoud]: Naar aanleiding van Uw brief d.d. 26 Maart jl. be- richt ik U, dat Uw plaats op de markt Lindengracht geduren...
# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] 2 ex. M. de Klerk. [Linksboven, getypt:] VP/DV. [Links, onder referentie:] 26/22/2 M. [Midden, handgeschreven aantekening:] Verzonden 3/4 - '40. [Rechts, getypt:] 3 April 1940. [Adresblok, rechts:] den Heer W. Viool, Lauriergracht 54 I, Amsterdam-C. Wijk 6. [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 26 Maart jl. bericht ik U, dat Uw plaats op d...