AI-Synthese 34

L. van Collem (geb. 25.6.1921) was een marktkoopman actief in de Dapperstraat, Waterlooplein, Albert Cuypstraat, Nieuwmarkt, Ten Katestraat, Joubertstraat, Noordermarkt, Uilenburg, Amstelveld en Lindengracht. In 1939 kreeg hij herhaaldelijk officiële toestemming van het Marktwezen en de vakbond Mercurius voor assistentie bij zijn kraam (plaats 133) op de Dapperstraat, specifiek op zaterdagen. In 1942 verkocht hij textiel (tricotage) op de Uilenburg. Zijn lotgeval tijdens de oorlog is niet vastgelegd in de beschikbare archiefdata.

Lotgevallen

1939 toestemming_assistentie Officiële vergunning van Marktwezen en vakbond Mercurius voor hulp bij kraam op zaterdagen op Dapperstraat
1942 handel Verkoop tricotage op Uilenburg op Uilenburg

Relaties

Mejuffrouw C. Prins (bijstander) J. Renz (marktopziener)

Handel

tricotagetextiel DapperstraatWaterloopleinAlbert CuypstraatNieuwmarktTen KatestraatJoubertstraatNoordermarktUilenburgAmstelveldLindengracht
textieltricotageDapperstraatMercuriusassistie
Gebaseerd op 7 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-277 | Pagina 185 | 1939

Handgeschreven verzoekschrift/brief.

* **Inhoud:** De marktopziener (J. Renz) ondersteunt een formeel verzoek van een marktkoopman, de heer L. van Collem, die op zaterdagen hulp nodig heeft bij zijn kraam (plaats 133) aan de Dapperstraat. * **Reden voor assistentie:** De assistentie is expliciet bedoeld voor twee taken: ondersteuning bij de verkoop en preventie van diefstal ("toezicht te houden op het stelen"). Dit wijst op de grote drukte op de zaterdagmarkt in die periode. * **Personen:** * **L. v. Collem:** De vergunninghouder van marktkraam 133. De naam Van Collem is een bekende naam binnen de Joodse gemeenschap van de Amsterdamse markten. * **C. Prins:** De beoogde assistente, geboren in 1921 (op dat moment 18 jaar oud) en woonachtig in de nabijgelegen Wytenbachstraat. * **Stijl:** Het document is geschreven in een zakelijke, eerbiedige toon ("in overweging willen geven") die typerend is voor de ambtelijke correspondentie van die tijd.

Archief 745 | 745-279 | Pagina 187 | 1939

Officiële brief/correspondentie.

Dit document is een officiële beschikking van een gemeentelijke instantie in Amsterdam, gericht aan de vakbond "Mercurius". Het betreft een toestemming voor een specifieke marktkramer, de heer **L. van Collem**, om hulp te krijgen bij zijn marktkraam op de **Dapperstraat**. **Belangrijke details in de tekst:** 1. **Beperking:** De toestemming geldt enkel voor de zaterdag. 2. **Voorwaarde:** De assistente (**Mej. C. Prins**, op dat moment 18 jaar oud) mag hem slechts "bijstaan" en hem uitdrukkelijk "niet vervangen". Dit wijst op de strikte regelgeving rondom marktprijzen en aanwezigheidsplicht van de vergunninghouder zelf. 3. **Handgeschreven notitie:** De tekst "medegegeven aan Ortje op 28/8" suggereert dat de brief niet per post is verzonden, maar op de dag van datering persoonlijk is overhandigd aan de secretaris van de bond.

Archief 745 | 745-277 | Pagina 188 | 1939

Brief (doorslag/kopie van een officieel schrijven).

* **Inhoud:** In deze brief wordt officiële toestemming verleend aan een marktkoopman, de heer L. van Collem, om assistentie te krijgen bij zijn kraam op de Dappermarkt in Amsterdam. * **Beperkingen:** De toestemming is strikt geformuleerd: het geldt alleen voor de zaterdag en het betreft uitdrukkelijk "bijstaan" en niet "vervangen". Dit duidt op de strenge regelgeving waarbij de vergunninghouder persoonlijk aanwezig moest zijn. * **Termijn:** De vergunning is geldig "tot wederopzegging", wat betekent dat er geen vaste einddatum is, maar dat de overheid het recht behoudt de toestemming te allen tijde in te trekken. * **Betrokkenen:** De communicatie verloopt via de bond "Mercurius", een belangenorganisatie voor marktkooplieden. De assistente, Mej. C. Prins, wordt met geboortedatum genoemd voor identificatiedoeleinden (zij was op dat moment 18 jaar oud).

Archief 745 | 745-277 | Pagina 189 | 1939

Officiële correspondentie / Vergunning.

Het document is een officiële beschikking van het Amsterdamse Marktwezen. De kern van de brief is de toestemming aan de heer L. van Collem om zich op de Dapperstraat-markt te laten bijstaan door een specifiek persoon, Mejuffrouw C. Prins. Opvallend is de administratieve verwerking: er is gebruikgemaakt van een standaardformulier (Model No. 8) dat voorheen waarschijnlijk een andere tekst bevatte. De getypte zin "doch ik voorzie, dat wij" is doorgestreept en de specifieke voorwaarden zijn onderaan met de hand toegevoegd. De toestemming is strikt: het betreft 'bijstaan' en nadrukkelijk 'niet vervangen', wat betekent dat de vergunninghouder zelf aanwezig moet blijven. De beperking "uitsluitend voor de zaterdag" duidt op een specifieke regeling voor de drukste marktdag. De datum, 28 augustus 1939, is historisch significant: dit is slechts drie dagen voor de Duitse inval in Polen en de algemene mobilisatie in Nederland.

Archief 745 | 745-279 | Pagina 189 | 1939

Officiële correspondentie (brief).

* **Inhoud:** De brief betreft een officiële vergunning of toestemming van de Dienst van het Marktwezen. De heer L. van Collem (sr.) krijgt toestemming om zich op zijn marktplaats op de Dapperstraat te laten bijstaan door Mej. C. Prins (geboren in 1921). * **Correcties:** Opvallend is dat het getypte concept ter plekke of na verzending handgeschreven is aangepast. Er lijkt verwarring te zijn over wie wie bijstaat: de tekst noemt eerst "Uw zoon L. v. Collem", maar specificeert uiteindelijk dat de assistentie wordt verleend door Mej. C. Prins. * **Beperkingen:** De toestemming is strikt geformuleerd: het geldt "tot wederopzegging", uitsluitend voor de zaterdag, en Mej. Prins mag de houder alleen "bijstaan" en "niet vervangen". * **Administratief proces:** De vele doorhalingen en de handgeschreven invulling op een standaardformulier (Model No. 8) tonen de ambtelijke werkwijze van die tijd, waarbij voorgedrukte formulieren voor specifieke casussen werden aangepast.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 186 | 1942

Getypte lijst met namen, geboortedata, adressen en verhandelde artikelen.

Dit document is een administratieve lijst van marktkooplieden die een vaste standplaats hadden op de markt in de Joubertstraat in de Amsterdamse Transvaalbuurt. De lijst is typerend voor de administratie van het Marktwezen tijdens de Duitse bezetting. Opvallend is dat nagenoeg alle personen op de lijst een Joodse achtergrond hebben, afgeleid van de familienamen en de woonadressen in de Transvaalbuurt (een wijk met destijds een zeer hoge concentratie Joodse inwoners). De kruisen (+) achter de namen en de rode diagonale potloodstrepen zijn na de oorspronkelijke typering toegevoegd. In de context van de Holocaust duiden deze markeringen vrijwel altijd op de deportatie en/of het overlijden van de betreffende personen. De lijst toont de enorme impact van de vervolging op het dagelijks economisch leven in Amsterdam; een hele beroepsgroep binnen een wijk werd systematisch geëlimineerd.

Archief 745 | 745-373 | Pagina 229 | 1942

Document

Het document is een administratieve lijst van marktkooplieden die een vaste plek hadden op de markt in de Joubertstraat in Amsterdam. De lijst bevat kolommen voor de naam, geboortedatum, het woonadres en het type product (artikel) dat verhandeld werd. Opvallende kenmerken: * **Correcties:** Bij de vermelding van J. v.d. Hoek is het artikel "visch" handgeschreven doorgehaald en vervangen door "groenten en fruit". * **Adressen:** De overgrote meerderheid van de adressen bevindt zich in de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt (bijv. Retiefstraat, Tugelaweg, Reitzstraat), destijds wijken met een zeer grote Joodse populatie. * **Producten:** De handel varieert van primaire levensbehoeften (aardappelen, groente, fruit, vis) tot textielwaren (kousen, garen en band).

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-373 | Pagina 186 | 1942

Getypte lijst met namen, geboortedata, adressen en verhandelde artikelen.

#13 L. van Collem + Transvaalkade 111 I
administratieve lijst Joubertstraat tricotage getypt 80%

| L. van Collem + | 8-11-89 | Transvaalkade 111 I | tricotage |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 229 | 1942

Administratieve lijst - Joubertstraat

#13 L. van Collem Transvaalkade 111 I
administratieve lijst Joubertstraat tricotage 80%

| L. van Collem | 8-11-89 | Transvaalkade 111 I | tricotage |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-373.md | 1942

Uilenburg — standplaats tricotage

tricotage Textiel
Bron: 745-373.md | 1942

Uilenburg — standplaats tricotage

tricotage Textiel

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-291 | Pagina 49 | 1939

# TRANSCRIPTIE afz. H. Waninge. G. Naefflaan 6. Lochem.

Relevantie: 84% ** de tekst begint met de afkorting "afz., wat staat voor "afzender". de brief is verstuurd door een persoon genaamd **h. waninge**., woonde aan de **g. naefflaan 6** te **lochem**.
Archief 745 | 745-361 | Pagina 437 | 1941

# TRANSCRIPTIE Corper voorleggen, zoomede van mijn getuigenschrift. H L M v.d. Meulen 6 - jan en ontbr. P.H. Scholten / R. Kolle //

Relevantie: 83% ** corper, h.l.m. van der meulen, p.h. scholten +2

(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa

Relevantie: 83%

M. de Haan.

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-424 | Pagina 130 | 1944

# TRANSCRIPTIE <u>Haarlemmermeer</u> A. v.d. Assem Ruigehoek 26 Nieuw Vennep

Relevantie: 83%