S.M. Visser

Officieel rapport/ambtelijke rapportage.

Het document is een disciplinair rapport gericht aan de Bedrijfschef van de Centrale Markt (C.M.) in Amsterdam. De kern van de rapportage is een overtreding van de marktreglementen door winkelier C. van Oijen. **Belangrijke elementen uit de tekst:** * **De overtreding:** Van Oijen heeft aardappelen gekocht van een 'niet gevestigde grossier' (een expediteur uit Enkhuizen). Volgens het reglement van de Centrale Markt mochten winkeliers alleen inkopen bij officieel geregistreerde handelaren op het marktterrein om de controle op kwaliteit, prijs en distributie te waarborgen. * **Recidive:** De inspecteur benadrukt dat Van Oijen op 18 juli (laatstleden) al een officiële waarschuwing had gekregen voor een soortgelijk vergrijp met de firma Gebr. Schrama. * **De lading:** Opvallend is dat de rest van de lading op de wagen van de expediteur bestemd was voor de 'Gemeentelijke Kindervoeding', wat duidt op een vermenging van legale distributie en illegale handel ('buiten de markt om'). * **Sanctie:** De inspecteur adviseert een schorsing. In de kantlijn is te zien dat dit advies is overgenomen: Van Oijen wordt voor één dag (12 augustus 1940) uitgesloten van de handel op de C.M.

Administratieve salarislijst.

Dit document is een indringend voorbeeld van de Nederlandse bureaucratie onder Duitse bezetting. Terwijl het op het eerste gezicht een droge financiële lijst lijkt, onthullen de voetnoten de persoonlijke drama's en politieke keuzes van die tijd: * **Vervolging:** Voetnoot 4 toont de werking van de rassenwetten; een ambtenaar (R. Hooft) werd ontslagen vanwege een "gemengd huwelijk" (meestal een huwelijk tussen een niet-Jood en een Jood). * **Verzet/Repressie:** Voetnoot 7 vermeldt een ambtenaar (D.H.V. Schiermeier) wiens salaris stopte vanwege arrestatie door de *Sicherheitsdienst* (SD). * **Collaboratie:** Voetnoot 6 laat zien dat een werknemer (R. Poelstra) vrijwillig dienst nam bij de *Waffen S.S.*. * **Arbeidseinsatz:** Voetnoot 1 documenteert de gedwongen tewerkstelling in Duitsland. * **Bestuurlijke aanpassingen:** Voetnoten 8 en 9 verwijzen naar de "Gevolmachtigde voor Gross.bedrijven", wat duidt op de reorganisatie van de handel en distributie onder toezicht van de bezetter.

Document

* **Schrift:** Het document is geschreven in een verzorgd 20e-eeuws kantoorschrift. De namen en bedragen zijn zeer consistent genoteerd. Enkele letters, zoals de 'H', 'G' en 'V', vertonen de voor die tijd kenmerkende krullen. * **Structuur:** De lijst is globaal alfabetisch op achternaam geordend, hoewel er kleine afwijkingen zijn in de strikte volgorde. De bedragen zijn genoteerd in guldens (f.), waarbij herhalingstekens (") zijn gebruikt om de valuta-aanduiding niet telkens te hoeven herhalen. * **Inhoud:** Er worden 72 personen vermeld. De bedragen variëren sterk, van minder dan f. 500,- tot bijna f. 7000,-. De kleine superscript-cijfers (1 t/m 10) fungeren als voetnoten; het feit dat dezelfde nummers bij verschillende personen terugkomen, wijst op gestandaardiseerde administratieve aantekeningen (bijv. deeltijdwerk, ontslag gedurende het jaar, of specifieke toeslagen).

Ziekteverzuim-formulier (COPIE) van de Gemeente Amsterdam.

Dit document is een officiële ziekmelding van een ambtenaar bij de gemeente Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft mejuffrouw S.M. Visser, werkzaam als 'schrijver' (administratief medewerker) bij de Dienst Marktwezen. Uit de details valt op te maken: * **Persoonlijke status:** Ze was ongehuwd en 23 jaar oud ten tijde van de melding. * **Dienstverband:** Ze was een vaste ambtenaar in salarisgroep I. * **Verzuim:** Dit was haar eerste ziektemelding van het kalenderjaar 1943. * **Woonplaats:** Ze woonde in de Solebaystraat in de toen relatief nieuwe wijk Bos en Lommer (Amsterdam West). * **Bureaucratie:** De "Controleerend gemeente-arts" (Dr. J.B. Hofstee) was de instantie die de rechtmatigheid van het ziekteverzuim moest beoordelen, een vroege vorm van de huidige bedrijfsarts.

Kopie van een formulier voor ziektemelding.

* **Persoonsgegevens:** Het betreft S.M. Visser, een vrouw geboren in 1919. Ze is werkzaam als 'schrijver' (administratief medewerker) bij het Marktwezen. Ze is gehuwd en woont in de Solebaystraat 42, eerste verdieping, te Amsterdam. * **Dienstverband:** Ze valt onder salarisgroep I en is aangesteld als ambtenaar in tijdelijke, volle dienst. * **Ziekteverloop:** De ziekte begon op 11 juni 1943. Opmerkelijk is de precisie: ze heeft die dag nog tot ongeveer 12:30 uur gewerkt. Dit is haar tweede verzuim van het jaar 1943. * **Administratieve verwerking:** Het formulier is een doorslag (COPIE). Er is een correctie aangebracht bij de geadresseerde: de naam van een arts is doorgestreept en vervangen door "A.M. Gockel". Het grote blauwe stempel duidt op een centrale registratie of archivering.

Kennisgeving van ziektegeval (COPIE).

Het document is een administratief formulier van de gemeente Amsterdam uit de Tweede Wereldoorlog, bedoeld om de afwezigheid van een ambtenaar wegens ziekte vast te leggen en te controleren. * **Persoon:** Het betreft S.M. Visser, een 24-jarige vrouw (geboren 9 juni 1919) die werkzaam was als 'schrijver' (administratief medewerker) bij de Dienst van het Marktwezen. * **Status:** Zij was een ongehuwde ambtenaar in tijdelijke dienst, ingedeeld in salarisgroep I. * **Verzuim:** Dit was haar derde ziektemelding in het jaar 1943. De ziekteperiode begon op 26 augustus 1943. * **Administratieve verwerking:** De doorhalingen van de persoonsgegevens en functie duiden erop dat dit een kopie is die mogelijk voor een specifiek register of dossier is gebruikt waarbij de vaste gegevens minder relevant waren dan de status van het ziektegeval zelf. De Solebaystraat 42-I in Amsterdam-West (Landlustbuurt) was haar woonadres.

Handgeschreven lijst met namen, adressen en instructies.

Het document betreft een administratieve lijst van personen die in aanmerking komen voor een specifieke vergunning. In de eerste lijst staan tien namen (waarvan één doorgehaald), voorzien van adressen in Amsterdam. De tweede lijst specificeert vier personen (Groeneveld, Veenman, Lok en De Vries) die met spoed een "Straatwerk-erlaubnis" moeten ontvangen. Opvallend is de vermenging van administratieve lagen: er is gecorrigeerd in het aantal personen ("Aantal: 9" en later "Aantal: 4") en er zijn procesnotities gemaakt (zoals de verwijzing naar "Raadhuis, kamer 16"). De rode aantekening aan de rechterzijde ("Klaar") duidt op een afgehandelde taak.

Kennisgeving van ziekteverzuim (Model S.G.A. 058).

* **Persoonsgegevens:** Het betreft S.M. Visser, een ongehuwde vrouw, geboren op 9 juni 1919 (op dat moment 24 jaar oud). Zij is werkzaam als 'schrijver' (administratief medewerker) bij de gemeentelijke marktendienst. * **Dienstverband:** Zij is aangesteld als ambtenaar in tijdelijke, volledige dienst in salarisgroep I. * **Medische controle:** De melding is gericht aan Dr. Mej. A.M. Gockel, de controlerend gemeente-arts. Dit was een standaardprocedure om ziekteverzuim te verifiëren. * **Locatie:** De betrokkene woonde in de Solebaystraat in de wijk Landlust (Amsterdam-West), een buurt die in de jaren '30 was gebouwd.

Officieel formulier (copie) voor de melding van een ziektegeval van een gemeentelijk ambtenaar.

* **Persoon:** Het betreft S.M. Visser, geboren op 9 juni 1919 (op dat moment 25 jaar oud). Zij is werkzaam als "Schrijver" (administratief medewerker) bij de Dienst van het Marktwezen in Amsterdam. * **Status:** Zij is een ongehuwde vrouw en woont op de Solebaystraat 42-I. Haar aanstelling is in "tijdelijken en vollen dienst" (tijdelijk fulltime) in salarisgroep I. * **Medisch:** Dit is haar tweede ziekteverzuim in het jaar 1944. De ziekteperiode is aangevangen op 22 augustus 1944. De melding is gericht aan de controlerend gemeente-arts, Mej. Dr. A.M. Gockel. * **Administratief:** Het formulier is een kopie voor het archief of de administratie, herkenbaar aan het stempel "COPIE" en het unieke registratienummer 8A/5/85 M. 1944.

Kaart voor ziektemelding (kopie voor de administratie).

* **Persoonsgegevens:** Het betreft S.M. Visser, een ongehuwde vrouw van circa 25 jaar oud (geboortejaar 1919). Zij is werkzaam als 'schrijver' (administratief medewerkster) bij het Marktwezen in Amsterdam onder personeelsnummer 8010. * **Status:** Zij heeft de status van ambtenaar (klasse IA-IA1-IB) in tijdelijke, volledige dienst en is 'uitwonend' (niet woonachtig bij de werkgever of in een instelling). Zij valt in de laagste salarisgroep (I). * **Ziekteverloop:** De ziekte begon op zaterdag 9 september 1944. De melding is administratief verwerkt op 11 september. Opvallend is dat dit al haar derde verzuim is in dat kalderjaar. * **Locatie:** De betrokkene woonde aan de Solebaystraat 42-hoog in de Amsterdamse wijk Landlust (Bos en Lommer). * **Medische controle:** De melding is gericht aan Dr. Gockel, de toenmalige controlerend gemeente-arts die toezag op het ziekteverzuim van gemeentepersoneel.

Ziekteverzuimformulier (Kopie voor de administratie)

* **Persoonsgegevens:** Het betreft Mejuffrouw S.M. Visser, geboren in 1919 (op dat moment 25 jaar oud). Zij was woonachtig aan de Spiegelstraat 42, één hoog, in het centrum van Amsterdam. * **Dienstverband:** Zij was werkzaam als 'schrijver' (administratief medewerker) bij de gemeentelijke Dienst van het Marktwezen onder personeelsnummer 8010. Haar rang was 'Ambtenaar IA-IA1-IB' in loongroep I, op basis van een tijdelijk, volledig dienstverband. * **Ziekteverloop:** De ziekmelding ging in op 19 september 1944. Opvallend is dat zij die ochtend nog een halve dag gewerkt heeft. Dit was haar vierde keer ziekteverzuim in dat kalenderjaar. * **Medische controle:** De melding is gericht aan de controlerend gemeente-arts, Dr. A. Gockel. Het was in die tijd gebruikelijk dat een vrouwelijke arts vrouwelijke ambtenaren controleerde.

Ziekteverzuimkaart (formulier Model S.G.A. 058).

Dit document is een administratieve doorslag (copie) van een ziekmelding van een ambtenares in dienst van de gemeente Amsterdam. De belangrijkste gegevens zijn: * **Persoon:** Mejuffrouw S.M. Visser, een 25-jarige ongehuwde vrouw, werkzaam als 'schrijfster' (administratief medewerkster/typiste). * **Locatie:** Zij woonde in de Solebaystraat 42-I, in de wijk Bos en Lommer. * **Arbeidsverhouding:** Zij was werkzaam in "vasten en vollen dienst" (vaste aanstelling, voltijd) in salarisgroep I. * **Medische controle:** De melding is gericht aan Dr. Gockel, de toenmalige controlerend gemeente-arts. Opvallend is dat dit haar vijfde verzuimgeval van het jaar 1944 was.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven aantekeningen in de bovenmarge:] *15/1 43 Visser is als winkelier in versche visch in de verdeeling opgenomen. Voorloopig aan 't werk. en vonnis afwacht v. 4 maanden.* *15/1 6 gewest 1 c [stempel: W]* *Koopen van visch buiten de verdeeling en boven max. prijs* **AFSCHRIFT** **R A P P O R T** den 10 Februari 1943 contrôleur: H. Smakman J. Rechsteiner badge No. 745 -...

# TRANSCRIPTIE *extra* VP/G. 90/6/2 M 20 Maart 1939. den Heer J. Visser, Lindengracht 25 I, Amsterdam-Centrum. Wyk 9. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 24 Februari jl. verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt Mosplein te laten bystaan - niet vervangen - door N. Mosman. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE *Extra* VD/HG. den heer waarnemend Directeur van den Gemeentelijken Dienst voor Sociale Zaken, Levendaal 1, L E I D E N . 46A/59/2 M. 7 December 1940. W.P.Holswilder. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 26 November jl. No.4/20 Sch./R bericht ik U, dat W.P.Holswilder aan de Vischmarkt De Ruyterkade, alhier, staat ingeschreven als visc...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven paraaf/naam bovenaan: *Uvranden ?*] VD/HG. den heer waarnemend Directeur van den Gemeentelijken Dienst voor Sociale Zaken, Levendaal 1, <u>L E I D E N</u> . 464/59/2 M. 7 December 1940. <u>W.P.Holswilder.</u> Naar aanleiding van Uw brief d.d. 26 November jl. No.4/20 Sch./R bericht ik U, dat W.P.Holswilder aan de Vischmarkt De Ruyterkade, alhier, staat ingeschrev...

# TRANSCRIPTIE M. S. 112414 Ondergeteekende : Hendrikus Lascaris, Borgerstraat 22 verzoekt de afdeeling "Marktwezen"; de hem verleende vergunning om als losser op de visch- markt te mogen werken, in te trekken. — Amsterdam, 19 JULI 1939 [stempel] H Lascaris [handtekening]