H. Schenk

Ambtsbericht / Rapportage.

Het document is een officieel verslag van een markttoezichthouder (J. Lobbes) aan zijn inspecteur over de aanvoer en distributie van vis in oorlogstijd. De kern van het rapport betreft een zending vis die op zondag aankwam op het Centraal Station van Amsterdam. Belangrijke punten in de rapportage: 1. **Herkomst:** De vis is afkomstig uit IJmuiden (Fa. Wed. Groen), Santpoort (Jac. Koster) en Den Helder. 2. **Producten:** Het betreft diverse kwaliteiten schol (II, III, IV), gepelde garnalen en schar. 3. **Problematiek:** Een specifieke partij schar uit Den Helder (328 kg) werd geleverd zonder ijs. Vanwege het bederfelijke karakter was directe verkoop noodzakelijk. 4. **Procedure:** De vis werd door de ambtenaar gewogen in porties van 25 kg. De verdeling vond plaats via loting onder 17 geregistreerde kooplieden om eerlijkheid te waarborgen bij schaarste. 5. **Verkooplocatie:** De openbare verkoop vond plaats op de Lindengracht onder direct toezicht. Om 12:00 uur werden ventersverklaringen afgegeven zodat de restanten via straathandel ("uitventen") verkocht konden worden.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De briefschrijver, H. Schenk, is een lid van de Landwacht (een paramilitaire hulppolitie van de NSB). Hij klaagt over de situatie van zijn familiebedrijf (een vis- en fruithandel aan de Warmoesstraat 167 in Amsterdam) nu hij in dienst is getreden. Zijn bejaarde vader moet de zaak alleen draaien en ondervindt "tegenwerking" bij de visafslag en fruitmarkt. Concreet is een verzoek om de vis- en fruittoewijzingen door een derde te laten ophalen geweigerd door functionarissen (Stam en Grome). Schenk vraagt om interventie zodat de zaak niet "tengronde gaat". * **Ideologie:** De brief ademt de sfeer van de bezettingsperiode en collaboratie. Schenk benadrukt dat hij uit "Principe" bij de Landwacht is gegaan. Hij gebruikt de typische NSB-groet "Hou Zee" en de aanspreekvorm "Kameraad". * **Sociale aspecten:** Het document illustreert de dagelijkse frictie tussen collaborateurs en de rest van de samenleving ("tegenwerking"). Ook toont het de logistieke en economische zorgen (toewijzingen/distributie) tijdens de oorlogsjaren. * **Opmerkelijke details:** De schrijver ondertekent met "J Schenk", terwijl in de tekst "H Schenk" wordt gebruikt. Dit kan wijzen op een gezinslid of een verschrijving. De referentie naar de "Vischafslag Ruiterkade" (De Ruyterkade in Amsterdam) bevestigt de locatie van de bedrijfsactiviteiten.

Handgeschreven grootboekpagina/inventarislijst.

Het document betreft een administratieve lijst van openstaande posten of geleverde goederen ("boeken"). De structuur is consistent: een naam, gevolgd door een berekening van aantallen maal een eenheidsprijs, met achteraan het totaalbedrag. Opvallend is de rekenmethode: bijvoorbeeld bij P. Lammers staat `8 X 170` (1360) en `4 X 200` (800). De optelsom hiervan is 2160, wat in de rechterkolom genoteerd staat als `21.60`. Dit suggereert dat de berekeningen in centen zijn gedaan en de uitkomst in guldens is genoteerd. De streepjes achter de bedragen wijzen op een afvinkproces of dat het ronde bedragen betreft. De lijst bevat bekende Nederlandse achternamen uit de visserij- of handelssector (zoals Schilder, Koelewijn, Kwakman). De doorhaling van "H. Molle" suggereert dat deze post is voldaan of geannuleerd.

Document

* **Administratieve systematiek:** De lijst is genummerd van 267 t/m 444. Achter elke naam staat een bedrag, meestal 3000 eenheden (mogelijk guldens). Er zijn diverse aantekeningen gemaakt om personen met dezelfde naam te onderscheiden, zoals bijnamen (Schilder "Tekel", "Kippie", "Fik"), jaartallen ('85, '17) of patroniemen (Jobz, Jz, Sz). * **Symboliek:** De vinkjes ("v") suggereren dat de posten gecontroleerd of voldaan zijn. De "x" markeringen kunnen duiden op een afwijkende status of een specifieke betalingswijze. * **Bijzondere vermelding:** Bij nummer 346 (W. M. Ros) staat de handgeschreven toevoeging "i.d. gevangenis" met een bedrag van 2100, wat een specifiek juridisch of sociaal aspect aan deze administratie toevoegt. * **Namenmateriaal:** De grote hoeveelheid namen zoals "Schilder" en "Tol" wijst zeer sterk op de regio Volendam/Waterland.

Getypte lijst met handgeschreven aantekeningen.

Dit document is een administratieve lijst van afnemers van "zoutevisch" (gezouten vis, zoals stokvis of klipvis) in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De lijst bevat zowel namen van individuele handelaren als specifieke winkels (zoals Fijnvischhandel en Oets Delicatenhandel) verspreid over de hele stad. De handgeschreven aantekening onderaan bevestigt dat er een afschrift van deze lijst is ontvangen op 14 juli 1943. De droogstempel op de achtergrond duidt op een officiële gemeentelijke of overheidsinstantie die toezicht hield op de voedselvoorziening. Opvallend is de aanwezigheid van "Oets Delicatenhandel" in de Rijnstraat; dit was een bekende Joodse zaak. Gezien de datum (juli 1943) was deze zaak waarschijnlijk reeds onder beheer van een "Verwalter" gesteld of onteigend, aangezien de deportaties van de Joodse bevolking in Amsterdam toen in volle gang waren.

Getypte brief (doorslag op dun papier).

* **Kernboodschap:** Een verzoek van de heer Schenk om zelfstandig transport te mogen regelen voor zijn vis- en fruitzaak wordt afgewezen. * **Beperkingen:** Er wordt strikt verwezen naar een monopolie of centrale aansturing van het transport. Alleen de firma's "Heeren Frommé" of "Van Beek" zijn gemachtigd om dit type transport uit te voeren. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke formele schrijfwijze ("visch", "jl.", "U"). De toon is zakelijk en beslist, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die tijd.

Administratief register / presentielijst.

De kolommen suggereren een logistieke toewijzing aan personen: * **X:** Waarschijnlijk een teken van aanwezigheid of inschrijving. * **ges. vol. bew.:** Mogelijk "geselecteerd volledige bewapening". De cijfers 1 en 2 verwijzen vermoedelijk naar categorieën uitrusting. * **gep. gew.:** Mogelijk "gepakt geweren" (munitie of aantallen). De variabele cijfers (1 t/m 6) duiden op specifieke toewijzingen per persoon. * **ges. toeg.:** Mogelijk "geselecteerd toegewezen". De constante '1' wijst op een individuele status. De geografische spreiding van de adressen over heel Amsterdam (van Noord naar Zuid en van de Jordaan naar de Indische Buurt) duidt op een centrale stedelijke organisatie.

Handgeschreven administratieve lijst (mogelijk een ledenlijst, debiteurenlijst of distributielijst).

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam (sectie K t/m W). De kolommen bevatten achtereenvolgens: Naam, een viercijferig identificatienummer, een bedrag of factor (vaak met breuken zoals ½ en ¼, wat wijst op bedragen in guldens of een specifieke distributie-eenheid), en het woonadres. * **Mutaties:** Het document vertoont actieve administratieve bijwerkingen. Namen die met rode inkt zijn doorgestreept, wijzen op personen die zijn afgemeld, verhuisd of overleden. De vinkjes ([v]) duiden op een controleproces. * **Topografie:** Alle genoemde adressen bevinden zich in Amsterdam, verspreid over de stad (o.a. Noord, Centrum, West, Zuid en de Pijp).

# TRANSCRIPTIE Amsterdam 20.11.43 No. 26/85/1 M. 1943 24/11 [stempels] Kom: Dir: Sieburg Hhr Sieburg Ondergetekende K. Schenk soc: voorman bij de firma Goudsmit-Hoff vraagt hiermede beleefd of de mogelijkheid er is om voor mijn arbeiderskorps: ongeveer 800 man, 1 x per week wat fruit beschikbaar kan worden gesteld. Wij krijgen volgens mij te weinig vitamine omdat wij giftigen arbeid verrichten do...

# TRANSCRIPTIE HB. 46A/559/3 M. [Handgeschreven, blauw potlood:] Verzonden n/ho 12 October 1942. den Heer P.Schenk, Elandsgracht 86, Amsterdam-Centrum. Wijk 6. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 29 Augustus j.l., deel ik U mede, dat na onderzoek door de door de Visscherijcentrale ingestelde Commissie is geble- ken, dat U niet voor een toewijzing van zeevisch in aanmerking kunt komen. Aan Uw...

# TRANSCRIPTIE A f s c h r i f t . W. Torkuhl. Bauunternehmung. L ü b e c k . B e s c h e i n i g u n g . Lübeck, 26-1-42 Ich bescheinige dem holländischen Gefolgschaftsmitglied Jan S c h o o n e, der bei mir als Betonfacharbeiter tätig war, dass er auf seinen eigenen Wunsch aus meinen Diensten ausgeschieden ist. W. T O R K U H L . B a u u n t e r n e h m u n g .

# TRANSCRIPTIE [Links boven:] MARKTWEZEN AMSTERDAM ---------- No. 20/68/7 M. 1943 $^{24}/_{11}$ [Midden boven:] R A P P O R T ================ [Rechts boven, handgeschreven notitie:] *m. v. die* *opb. in* *vischhand.* *dossier* [Hoofdtekst:] Hedenmiddag, 19 November 1943, heb ik, J. H. de Grebber, Controleur bij het Marktwezen, contrôle gehouden over P. Schenk, vischhandelaar, wonende Elandsgr...

# DOCUMENT INFO * **Instantie:** Marktwezen Amsterdam * **Documenttype:** Inspectierapport (Rapport) * **Kenmerk:** No. 20/68/7 M. 1943 * **Datum:** 19 november 1943 * **Onderwerp:** Controle op de verkoopprijs van vis (schol) door visdetailhandelaar P. Schenk. * **Personen:** J.H. de Grebber (Controleur), P. Schenk (vischhandelaar). * **Locatie:** Elandsgracht 86, Amsterdam.