V. Zeevischgroothandel

Zakelijke brief op officieel briefpapier.

* **Kernboodschap:** De vishandel Koningstein uit IJmuiden bekritiseert de wijze waarop sommige gemeenten de visdistributie organiseren. Zij maken bezwaar tegen het gebruik van het "Burgerlijk Armbestuur" als distributiekanaal. * **Argumentatie:** De schrijvers stellen dat distributie via een armenbestuur het karakter van "bedeling" (liefdadigheid) heeft. Zij pleiten voor een bredere toegankelijkheid. Door de oorlogsomstandigheden hebben niet alleen de allerarmsten, maar ook de kleine middenstanders en gepensioneerden moeite om vis te betalen. Zij zien visvoorziening als een "goed sociaal doel" in plaats van een gunst aan de onderklasse. * **Bedrijfsvoering:** De brief geeft inzicht in het prijsmodel tijdens de bezetting: de gemeente betaalt de inkoopprijs van de Rijksvisafslag plus een vastgestelde marge voor de groothandel. * **Annotaties:** De paarse stempel laat zien dat de brief binnen de gemeente Amsterdam werd doorgeleid van de Wethouder voor Levensmiddelen naar de Directeur van het Marktwezen voor verdere behandeling. ---

Zakelijke brief / Circulaire betreffende voedselvoorziening.

* **Kernboodschap:** De groothandel moedigt burgemeesters aan om deel te nemen aan een door de gemeente gesubsidieerd visdistributiesysteem. Dit moet gezonde voeding (vis) betaalbaar maken voor de armere bevolking ("minder kapitaalkrachtige gemeenten" en "bescheiden beurs"). * **Economische context:** De brief signaleert een overgangsperiode. Door het einde van het haringseizoen komen er weer meer schepen beschikbaar voor andere visserij, wat de aanvoer van witvis (schol, schar, wijting) verhoogt en de prijzen zou moeten drukken. * **Sociale argumentatie:** Er wordt expliciet gesproken over een "groot SOCIAAL doel". De handel stelt dat lokale visboeren niet worden benadeeld, omdat de doelgroep de huidige marktprijzen toch niet kan betalen. * **Logistiek:** De vis wordt betrokken via het "Staatsvisschershavenbedrijf". De kostenstructuur is transparant: inkoopprijs plus een vaste opslag van *f* 3,50 per 50 kg voor de groothandel. ---

Factuur/Nota (No. 962 *).

Dit document betreft een zakelijke afrekening voor de levering van gerookte paling. De leverancier is de firma "Vischprins" uit de belangrijke vissershaven IJmuiden, en de afnemer is de gemeentelijke visafslag van Amsterdam. De factuur is gedetailleerd opgebouwd naar kwaliteitssortering: * Er zijn drie verschillende kwaliteiten paling geleverd (4e, 3e en 2e soort). * De prijs per kilogram stijgt naarmate de kwaliteit ("soort") hoger wordt, variërend van fl. 1,94 tot fl. 3,04. * De totale partij omvat 64 kilogram vis voor een totaalbedrag van 150,76 gulden.

Zakelijke brief op briefpapier van de afzender.

* **Inhoud:** De brief betreft een zakelijk geschil over de sortering van een kist schol. De afzender (Goldbohm) houdt vol dat zij Schol III (een grotere en dus duurdere sortering) hebben geleverd, terwijl de ontvanger (de visafslag) blijkbaar meent dat het Schol IV betrof op basis van een 'houtje' (merkje op de kist). Goldbohm verwijst naar eerdere afspraken over controleprocedures. * **Formele aspecten:** Het document is een typisch voorbeeld van administratieve afhandeling. De talrijke handgeschreven kanttekeningen tonen het interne proces bij de Gemeentelijke Visafslag Amsterdam. Er is sprake van interne rapportage door een zekere 'Huisman'. * **Toon:** De toon is beleefd doch beslist zakelijk ("wat wy betwyfelen"). De handgeschreven opmerking van een superieur bij de afslag is pragmatisch: hij adviseert om bij de kleinhandelaren (winkeliers) na te vragen wat ze daadwerkelijk hebben ontvangen, aangezien Goldbohm bekend staat als een betrouwbare partij.

Zakelijke brief / reclamatie.

Het document betreft een zakelijk geschil over de afwikkeling van een partij vis. De firma Goldbohm uit IJmuiden maakt bezwaar tegen een ontvangen afrekening van de Gemeentelijke Visafslag in Amsterdam. De kern van de klacht is een administratieve discrepantie in gewichten en categorieën: * **Verzonden:** 262 kg Schol III en 78 kg Schol IV. * **Afgerekend:** 203 kg Schol III en 133 kg Schol IV. De handgeschreven notities in de marge lijken interne controles of berekeningen te zijn (mogelijk van de ontvanger bij de afslag of een latere controleur). Er wordt verwezen naar een prijs van f 0,59 per kilo en de conclusie dat de nota "niet juist" is en er "foutje[s] in" zitten. De getallen in de marge (zoals 1x49, 1x55) verwijzen vermoedelijk naar de inhoud van individuele kisten vis.

Zakelijke briefkaart (onbeschreven voorzijde).

Het document is een ongebruikte briefkaart van de firma A. Goldbohm uit IJmuiden. De vormgeving is typisch voor de vroege 20e eeuw, met een nadruk op zakelijke transparantie door het vermelden van bankgegevens, postchequerekeningen en telegrafische informatie. Opvallende details: * **Spelling:** De spelling "Zeevisch" (met de oude 'ch') wijst op een datering van vóór de spellinghervorming van Marchant (medio jaren '30). * **Typografie:** Er wordt gebruikgemaakt van een strakke schreefletter (serif) voor de hoofdtekst en een moderne schreefloze letter (sans-serif) voor de adresregels. * **Telegrafie:** Het telegramadres "DAFINO" is een zogenaamd 'verkort adres', bedoeld om kosten te besparen bij het versturen van telegrammen.

Briefkaart (zakelijk briefhoofd).

* **Grafische elementen:** Het logo linksboven toont een drie-bladige bloem (mogelijk een tulp) met de letters A en G, wat staat voor de oprichter A. Goldbohm. De vormgeving is typisch voor de vroege tot midden-20e eeuw. * **Orthografie:** Er wordt gebruikgemaakt van de oude spelling (zoals "Zeevisch" met -ch), wat wijst op een document van vóór de spellinghervorming van 1947, hoewel bedrijven dergelijke spelling vaak langer aanhielden in hun handelsnaam. * **Communicatie:** Het vermelden van een "Telegramadres" (DAFINO) en een "intercomm." (intercommunaal) telefoonnummer duidt op een bedrijf dat op nationale of internationale schaal opereerde vanuit de haven van IJmuiden. * **Financiële gegevens:** De vermelding van de "Twentsche Bank N.V." helpt bij de datering; deze bank fuseerde in 1964 met de Nederlandsche Handel-Maatschappij tot de Algemene Bank Nederland (ABN).

Ambtelijke correspondentie (brief)

De kern van dit korte schrijven is een verzoek om beleidsmatige verduidelijking binnen een strikt gereguleerde economie. Een onbekende instantie (mogelijk een regionaal visserijbureau of een ander departement van Voedselvoorziening) stuurt een dossier door naar de overkoepelende Nederlandsche Visscherijcentrale. Het gaat om een offerte van de firma "Koningstein" uit IJmuiden (toen vaak gespeld als Ymuiden) voor 'zeebliek'. Zeebliek is een visserijterm voor kleine vis, meestal jonge haring of sprot. De afzender vraagt de centrale autoriteit om te bepalen of deze vis "vrij" aangeboden mag worden. Dit wijst erop dat de normale marktwerking was opgeschort; handelaren mochten niet zelfstandig beslissen over de verkoop van hun voorraad zonder dat dit paste binnen de vigerende distributie- en prijsvoorschriften.

Zakelijke brief (doorslag van een verzonden bericht).

Deze brief betreft een zakelijk geschil over emballage in de visserijsector. De firma Goldbohm, een groothandel in zeevis uit IJmuiden, heeft een rekening (nota) van 22,50 gulden gestuurd voor drie vermiste lege viskisten. De directeur van de instelling (waarschijnlijk een visafslag waar Goldbohm vis kocht) reageert hierop door te stellen dat er geen leeg 'fust' (verpakking) is achtergebleven. Hij wijst erop dat lege kisten standaard via de vaste vervoerder, Wagenaar, worden teruggestuurd. De afzender toont zich bereid de zaak verder te onderzoeken, mits Goldbohm kan specificeren bij welke zending het precies is misgegaan.

# TRANSCRIPTIE [Logo: Een cirkelvormig embleem met drie gestileerde bloemen (tulpen) en de letters A, G en een symbool in het midden. Onderaan de tekst: TRADE MARK] **N.V. Zeevischgroothandel A. GOLDBOHM** **Bankverbinding: Twentsche Bank N.V., IJmuiden** **Postchequerekening: 's-Gravenhage 9916** **Telefoon intercomm. 4341** **ZEEVISCH- EN HARINGGROOTHANDEL** **Telegramadres: DAFINO YMUIDEN** ...

# TRANSCRIPTIE [Logo: Een cirkelvormig zegel met een gestileerde bloem en de initialen 'A' en 'G'. Onderschrift: TRADE MARK] **N.V. Zeevischgroothandel A. GOLDBOHM** Bankverbinding: Twentsche Bank N.V., IJmuiden Postchequerekening: ’s-Gravenhage 9916 **Telefoon intercomm. 4341** **ZEEVISCH- EN HARINGGROOTHANDEL** Telegramadres: **DAFINO YMUIDEN** **BRIEFKAART**

# TRANSCRIPTIE ```text GROSSIERS VISCHMARKT . Gebr.De Jonge IJmuiden J.Visser Clots " Plug " H.Wijnschenk J Amsterdam Sijmonsbergen & Zn. " C.Rooseman " S.Pais J " M.Gerritse J " J.de Haan J " fa.Hansen & Zn. Enkhuizen fa.Klooster & Visser " M.d...

# TRANSCRIPTIE **BEDRIJFSCHAP VOOR VISSCHERIJPRODUCTEN** AFDEELING Verd. BETREFFENDE zeevisch 'S-GRAVENHAGE, 25 Mei 1944. BERICHT OP SCHRIJVEN 19/5'44 46a/69/2M VD/SV. BIJ ANTWOORD VERMELDEN 11685/V/Schr. BIJLAGE .................... STUKS, T.W. .................... Den Heer Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, AMSTERDAM(W).- **Nº 46A/69/5 M. 1944** Naar aanleiding van boven...

# TRANSCRIPTIE **BEDRIJFSCHAP VOOR VISSCHERIJPRODUCTEN** 2e ADELHEIDSTRAAT 300 — 'S-GRAVENHAGE POSTGIRO 351833 — TELEGRAMADRES: BEVIPRO — TEL. 720080 — INTERCOMMUNAAL XX VOOR AFDEELING DISTRIBUTIE TEL. 722641 Afd. Verd. № 14120/281. 's-Gravenhage, ~~26 Mei 1944~~ 27 Juli 1944. [handgeschreven:] 231 Betreffende: zeevisch. A A N Bijlage: 1 schrijven den Heer Directeur van den Gemeentelijken Vis...