Zakelijke brief op officieel briefpapier. 23 oktober 1941. N.V. Zeevischgroothandel „Koningstein”, IJmuiden. N.V. Zeevischgroothandel „Koningstein”
Detail - Engros | Im- en Export
Haring - Versche Visch - Zoutevisch

Tel.-Adr.: „Zeebad-Ymuiden” | Telefoon Interc. 5358-5338 | Postcheque- en Gironummer 88934
Même-Maison: Minque 65, Ostende. | Bankiers: De Twentsche Bank N.V. IJmuiden | Compte Ch. Postaux Bruxelles 306040

Onderwerp: VOEDSELVOORZIENING
IJMUIDEN, 23 October 1941.
Postbus 31.

EDELACHTBARE HEER BURGEMEESTER,

Refereerende aan onze circulaires d.d. 24 September en 10 October j.l. hebben wij de eer UEd. het navolgende nog ter kennis te brengen:

Gebleken is, dat er gemeenten zijn, die de vischdistributie laten geschieden via het Burgerlijk Armbestuur aldaar ter plaatse.

Dit nu achten wij principieel onjuist en wel om de navolgende reden:

De beschikbaarstelling via bovengenoemde instantie zal alléén een zeker categorie van medeburgers bereiken, die inderdaad niet bij machte zijn om zeevisch te kunnen koopen langs de normale verkoop, doch zéér zeker moeten ook zij, die in dezen tijd door financieele omstandigheden ook niet bij machte zijn een goed maal zeevisch te kunnen betalen en wij denken nu aan de middenstanders (kleine), gepensioneerden, e.d., in de gelegenheid gesteld worden éénmaal per week daarvan gebruik te kunnen maken.

De beschikbaarstelling mag niet het karakter dragen van een bedeeling.

De beschikbaarstelling moet zoowel door hen, die deze tot stand brengt, als door diegenen, die er gebruik van maken, aangevoeld worden als een goed sociaal doel, verantwoord door de tijdsomstandigheden.

Het is daarom, dat wij UEd. er op attent maken, dat de prijzen, welke elke gemeente naar eigen inzicht vaststelt, overeenkomstig het beoogde doel moeten zijn.

De beschikbaarstelling in den vorigen oorlog door de toenmalige regeering was ook geregeld volgens bovenstaand inzicht.

Wij maken UEd. er nog attent op, dat onze inkoopen geschieden in de Rijksvischafslag te IJmuiden; dit in verband met onze verkoopsbasis, dat namelijk de gemeenten den inkoopsprijs der visch + onze vastgestelde marge betalen.

Voor verdere inlichtingen en aanvrage voor levering wachten wij Uw berichten gaarne af.

Inmiddels verblijven wij,

Hoogachtend,
N.V. ZEEVISCHGROOTHANDEL „KONINGSTEIN”
IJMUIDEN.

--- * Kernboodschap: De vishandel Koningstein uit IJmuiden bekritiseert de wijze waarop sommige gemeenten de visdistributie organiseren. Zij maken bezwaar tegen het gebruik van het "Burgerlijk Armbestuur" als distributiekanaal.
* Argumentatie: De schrijvers stellen dat distributie via een armenbestuur het karakter van "bedeling" (liefdadigheid) heeft. Zij pleiten voor een bredere toegankelijkheid. Door de oorlogsomstandigheden hebben niet alleen de allerarmsten, maar ook de kleine middenstanders en gepensioneerden moeite om vis te betalen. Zij zien visvoorziening als een "goed sociaal doel" in plaats van een gunst aan de onderklasse.
* Bedrijfsvoering: De brief geeft inzicht in het prijsmodel tijdens de bezetting: de gemeente betaalt de inkoopprijs van de Rijksvisafslag plus een vastgestelde marge voor de groothandel.
* Annotaties: De paarse stempel laat zien dat de brief binnen de gemeente Amsterdam werd doorgeleid van de Wethouder voor Levensmiddelen naar de Directeur van het Marktwezen voor verdere behandeling.

--- Dit document stamt uit oktober 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De voedselvoorziening werd in deze periode steeds nijpender door schaarste en distributiemaatregelen.

De brief illustreert een specifiek sociaal-economisch spanningsveld: de "verpaupering" van groepen die voorheen tot de stabiele middenklasse behoorden (zoals kleine ondernemers en gepensioneerden). De groothandel probeert hier op in te spelen door te pleiten voor een distributiesysteem dat minder stigmatiserend is dan de traditionele armenzorg. De verwijzing naar "de vorigen oorlog" (Eerste Wereldoorlog) toont aan dat men teruggreep op eerdere ervaringen met schaarste en overheidsingrijpen. N.V. Zeevischgroothandel Gemeente Amsterdam Marktwezen