B. Verdeeling

Getypt ambtelijk concept met handgeschreven correcties en toevoegingen in blauwe inkt.

Dit document is een historisch bewijsstuk van de bureaucratische aanpak van voedseldistributie in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Enkele opvallende aspecten zijn: * **Toenemende Schaarste:** De introductie van een aparte 'vischkaart' naast de algemene stamkaart duidt erop dat vis, die in het begin van de bezetting nog relatief vrij verkrijgbaar was, inmiddels zo schaars was geworden dat centrale rantsoenering noodzakelijk werd. * **Klantenbinding:** Het plan dwingt consumenten om hun vis bij een vaste kleinhandelaar te kopen. Dit was een effectief middel tegen de zwarte handel en zorgde ervoor dat de overheid precies kon berekenen hoeveel voorraad elke winkelier nodig had. * **Specifieke Producten:** De handgeschreven toevoegingen van 'mosselen' en 'visch-salade' laten zien dat men probeerde werkelijk alle beschikbare bronnen van vis-eiwit in het distributiesysteem te betrekken. * **Logistieke Uitdaging:** Het document erkent de moeilijkheid van het rantsoeneren van seizoensgebonden producten zoals zoetwatervis en aal, waarbij een vaste wekelijkse toewijzing niet altijd mogelijk is door schommelingen in de aanvoer.

Getypt beleidsstuk of concept-notitie (doorslag op dun papier).

* **Inhoud:** Het document beschrijft de noodzaak en logistiek van de invoering van een visrantsoenering. Het bepleit een systeem van 'klantenbinding' waarbij burgers aan een specifieke vishandelaar worden gekoppeld om wachtrijen te voorkomen. * **Staat van het document:** Het betreft een werkdocument. Er zijn witruimtes gelaten voor exacte gewichten, wat aangeeft dat de berekeningen nog niet definitief waren. * **Wijzigingen:** Sectie A is volledig doorgehaald, wat suggereert dat de procedure voor de uitreiking van de viskaarten werd herzien of dat dit deel van het plan kwam te vervallen. Een handgeschreven correctie verandert "waar het de visch moet halen" naar "bij wie", wat de nadruk legt op de persoon van de handelaar (klantenbinding). * **Demografie:** Er wordt gesproken over een bevolking van 700.000 personen. Dit kan wijzen op een specifieke regio of een grote stad (zoals Amsterdam) in die periode.

Beleidsstuk / Rapportage betreffende voedselvoorziening (visdistributie).

* **Probleemstelling:** De aanvoer van vis is onvoorspelbaar, waardoor men geen vaste geldigheidsduur aan distributiebonnen kan koppelen. * **Logistieke oplossing:** Men stelt "klantenbinding" voor. Door burgers te verplichten hun vis bij één specifieke handelaar te kopen, hoopt men de beruchte wachtrijen ("in de rij staan") te verminderen. * **Vergelijking:** De tekst vergelijkt het visrantsoen met het vleesrantsoen (175 gram per 14 dagen) om aan te tonen dat vis een substantieel onderdeel van het dieet moet worden. * **Bestuur:** Er is sprake van samenwerking tussen de 'Distributiedienst' en de 'Dienst van het Marktwezen'. * **Lacunes:** Het document bevat opvallende witruimtes in de eerste alinea. Dit wijst erop dat het een conceptversie is waarbij de definitieve statistische gegevens over 1942 nog niet waren verwerkt op het moment van typen.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven aantekeningen bovenaan:] *A.v.D.* *Insp.* *Harteburgh (?)* *Vernonder 26/11* [Getypte tekst:] VD/HB. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, <u>A l h i e r .</u> 46a/321/110e M 1. 26 November 1942. Vischverdeeling: <u>W.v.Joolingen.</u> Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d.24 dezer om advies ontvangen stuk No.259 L.M.1942 hebben ondergeteekenden...

# TRANSCRIPTIE 136^I, winkel v. Woustra. 136 (5 is in de verdeeling opgenomen voor 2 x zw. visch; 2 x aal, 1 1/2 x zeevisch, 3 kg. ongep. garn 4 kg. gep. garnalen, 1 x ger. aal en 1 x ger. visch. De beide heeren Vrees zijn voor mij voorloopig, in afwachting van de beslissing van den Bmr., van de verdeeling geschorst, zulks m.i.v. 5 Mei 1943 Ik geef u beleefd in over- weging te willen bevorderen, ...

verdeeld. Want waarom de éne venter allles en de ander niets. Want wat hier geschied is geen opbouw, maar afbraak. Hopende, langs dezen weg, dat er spoedig verandering in mag komen, verblijf ik, Hoogachtend, uw dw.dn. w.g.A.Veldman, Alb.Cuypstraat 203, Amsterdam-Zuid. P.S. Ik ben evenals alle mosselventers in het bezit van een toewijzing voor mosselen door bovengenoemde Commissie uitgereikt.

# TRANSCRIPTIE [Linksboven, getypt:] 46b/104/2M. [Middenboven, handgeschreven:] Verzonden 31/7 [onleesbaar] [Rechtsboven, getypt:] 31 Juli 1944. vD/SV. [Adresseringsblok:] Den Heer Directeur van het Bedrijfschap voor Visscherij- producten, 2e Adelheidstraat 300, 's-Gravenhage. ============================== [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 1 Juli jl. no. 14319/V/Vij bericht ik U, ...

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] *Th. Müller* [gevolgd door een rond stempel met een 'W'] VB/DV. 72/45/2 M. 28 Mei 1940. Mej. C. Verbrugge, Bozenhoven A 64, <u>M I J D R E C H T.</u> Naar aanleiding van Uw briefkaart d.d. 21 dezer be- richt ik U, dat betaling per postwissel van het door Uw echtge- noot verschuldigde ventgeld niet mogelijk is, aangezien de ver- gunning moet worde...