Beleidsstuk / Rapportage betreffende voedselvoorziening (visdistributie). -2-

Ten einde een juiste distributie onder de bevolking te bereike is maar één radicaal middel aan te geven en dat is een officieele d tributie op bonnen. Evenals voor alle andere gedistribueerde artikelen wordt hierdoor bereikt, dat ieder lid van de bevolking in den loop van een bepaalde periode voor visch in aanmerking kan komen. Aangezien evenwel niet van te voren bekend is, welke hoeveelheid visch beschikbaar is, kan de periode, waarvoor de vischbon geldig zal ziin, niet worden vastgesteld. Over het jaar 1942 is in totaal aan zeevisch, zoetwatervisch en aal beschikbaar geweest naar schatting kg. De bevolking beloopt thans 700.000 personen, zoodat wanneer per hoofd van de bevolking 1/4 kg. visch beschikbaar zou worden gesteld, men kg. visch per jaar zou krijgen. Men zou dan dus op basis van 1/4 kg. per hoofd maal per jaar visch kunnen krijgen.

Wanneer men bedenkt, dat het vleeschrantsoen momenteel, zonder been, 175 gram per hoofd en per 14 dagen bedraagt, dan steekt het vischrantsoen in verhouding daarmee niet ongunstig af.

Uit het bovenstaande blijkt, dat de vischbon voor een lange periode zal moeten gelden. Om te voorkomen, dat gedurende de eerste weken van de distributieperiode de bevolking toch nog vele malen in de rij zal moeten staan om te trachten de bon tegen visch in te wisselen, is het noodzakelijk, dat ieder lid van de bevolking aan een bepaalden, met name genoemden, kleinhandelaar wordt gebonden: de klantenbinding. Wel zal deze klantenbinding belangrijk meer administratieve werkzaamheden voor den Distributiedienst en den Dienst van het Marktwezen met zich mede brengen, doch het groote voordeel van dit stelsel is, dat het publiek bij benadering kan nagaan op welken dag het voor visch in aanmerking kan komen en den handelaar weet, waar het de visch moet halen. Hieronder zal een en ander nade worden uitgewerkt.

De details zullen thans puntsgewijs nader worden behandeld.

A. Uitreiking van een vischkaart aan de bevolking.

Aan ieder, die op rechtmatige wijze in het bezit is van een distributie-stamkaart wordt een vischkaart uitgereikt volgens bijgaand model. Aan deze vischkaart bevinden zich een aantal genummerde bonnen.

Deze kaarten worden op normale wijze door den Distributiedienst uitgereikt.

B. Verdeeling op de Vischmarkt. * Probleemstelling: De aanvoer van vis is onvoorspelbaar, waardoor men geen vaste geldigheidsduur aan distributiebonnen kan koppelen.
* Logistieke oplossing: Men stelt "klantenbinding" voor. Door burgers te verplichten hun vis bij één specifieke handelaar te kopen, hoopt men de beruchte wachtrijen ("in de rij staan") te verminderen.
* Vergelijking: De tekst vergelijkt het visrantsoen met het vleesrantsoen (175 gram per 14 dagen) om aan te tonen dat vis een substantieel onderdeel van het dieet moet worden.
* Bestuur: Er is sprake van samenwerking tussen de 'Distributiedienst' en de 'Dienst van het Marktwezen'.
* Lacunes: Het document bevat opvallende witruimtes in de eerste alinea. Dit wijst erop dat het een conceptversie is waarbij de definitieve statistische gegevens over 1942 nog niet waren verwerkt op het moment van typen. Dit document stamt uit de bezettingstijd (1940-1945). De bevolking van 700.000 duidt zeer waarschijnlijk op de gemeente Amsterdam. Tijdens de oorlog werd de visserij op de Noordzee door de Duitsers sterk beperkt, waardoor vis een schaars goed werd dat nauwgezet gerantsoeneerd moest worden. Het systeem van de "stamkaart", dat hier genoemd wordt, was het basisdocument dat iedere burger nodig had om überhaupt distributiebescheiden (zoals de hier besproken 'vischkaart') te kunnen ontvangen. De maatregel van klantenbinding was een typisch instrument om de sociale onrust door lange wachtrijen in de steden te beteugelen. A. Uitreiking B. Verdeeling Marktwezen