H.J.F. Koning
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
H.J.F. Koning was actief als handelaar in de periode 1943-1944. Hij werd herhaaldelijk veroordeeld door de Inspectie voor de Prijsbeheersing wegens overtreding van prijsvoorschriften. In 1943 kreeg hij meerdere malen hoge boetes (tussen de 100 en 500 gulden) en proceskosten, waarbij zijn zaak soms voor twee jaar werd gesloten. In 1944 werd hij opnieuw gestraft met een boete van 50 gulden en proceskosten van 200 gulden. Zijn handelsactiviteiten waren geassocieerd met de Lindengracht en de Centrale Markt.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Tuchtbeschikking (strafbeschikking in tuchtzaken betreffende de prijsbeheersing).
Dit document is een vonnis in een tuchtzaak, uitgevaardigd door de Inspecteur voor de Prijsbeheersing. De opgelegde straffen zijn opvallend asymmetrisch: 1. **Geldboete:** Slechts 10 gulden. 2. **Proceskosten:** 125 gulden (ruim twaalf keer de boete), gebaseerd op een tarief uit 1942. 3. **Economische sanctie:** De zwaarste straf is de gedwongen sluiting van het bedrijf voor één jaar en een algeheel beroepsverbod in de levensmiddelensector gedurende die periode. 4. **Publieke vernedering:** De straf wordt publiekelijk bekendgemaakt via een persbericht en een aanplakbiljet op het pand zelf. De term "lijfsdwang" onderstreept de ernst; dit betekent dat de verdachte bij niet-betaling in gijzeling (gevangenis) kon worden genomen. De nadruk ligt hier duidelijk niet op de geldboete, maar op het volledig stilleggen van de economische activiteit van de overtreder.
Tuchtbeschikking (strafblad/vonnis met betrekking tot economische overtredingen).
Dit document is een officiële uitspraak van de Inspectie voor de Prijsbeheersing tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verdachte wordt veroordeeld voor overtreding van het Prijsbeheerschingsbesluit (waarschijnlijk artikel 10). De strafmaat is aanzienlijk: 1. **Financieel:** Een boete van 100 gulden plus 150 gulden proceskosten. Ter vergelijking: het gemiddelde weekloon in 1943 lag rond de 30-40 gulden. 2. **Bedrijfssluiting:** Het bedrijf moet voor twee jaar de deuren sluiten, waarbij de politie een plakkaat op de gevel moet aanbrengen om dit wereldkundig te maken. 3. **Beroepsverbod:** De verdachte mag gedurende twee jaar geen handel drijven in levensmiddelen (groenten en fruit). 4. **Publieke schande:** De straf wordt gepubliceerd in kranten/bladen. Opvallend is de bepaling van "lijfsdwang" (gijzeling/gevangenisstraf indien de boete niet betaald wordt) en de vermelding dat een eventueel beroep de straf niet opschort. Dit wijst op het repressieve karakter van de economische rechtspraak in deze periode.
Juridisch vonnis / Tuchtbeschikking.
* **Strafmaat:** De verdachte krijgt een relatief lage boete (100 gulden), maar wordt zwaar getroffen door de "proceskosten" (500 gulden) en een beroepsverbod van twee jaar. * **Dwangmiddelen:** De straf wordt publiekelijk bekendgemaakt door aanplakking op het bedrijfspand, wat diende als publieke vernedering. Bovendien is er sprake van "lijfsdwang", wat betekent dat de verdachte gevangen gezet kan worden als de boete niet wordt betaald. * **Administratieve wijziging:** Opvallend is de wijziging van de vestigingsplaats van de Gemachtigde voor de Prijzen. Den Haag is doorgestreept en vervangen door Deventer. Dit hangt samen met de verplaatsing van diverse overheidsorganen uit de kuststreek gedurende 1943 vanwege de aanleg van de Atlantikwall.
Gerechtelijke strafbeschikking (afschrift).
Dit document is een officiële veroordeling door de **Inspectie voor de Prijsbeheersching**. De verdachte (wiens naam op dit specifieke afschrift niet vermeld staat, maar wiens zaak op 18 september 1943 werd berecht) krijgt een aanzienlijke geldboete van 500 gulden, vermeerderd met 100 gulden proceskosten. De straf is streng: 1. **Geldboete:** f 600,- was in 1943 een zeer hoog bedrag voor een particulier of kleine ondernemer. 2. **Confiscatie:** De in beslag genomen goederen worden verbeurd verklaard. 3. **Bedrijfssluiting:** De zaak van de verdachte moet voor twee jaar dicht, wat vaak het einde van een onderneming betekende. 4. **Lijfsdwang:** Indien de boete niet betaald wordt, volgt gevangenisstraf. 5. **Openbaarmaking:** De veroordeling wordt in de krant gepubliceerd (public shaming). Het document hanteert de toenmalige spelling (zoals 'veroordeelen' en 'Prijsbeheersching'). Opvallend is dat het beroep de tenuitvoerlegging niet opschort, wat wijst op een repressief rechtssysteem.
Strafbeschikking (kopie).
Dit document betreft een strafmaatregel tegen een onbekende verdachte (waarschijnlijk een winkelier of handelaar) wegens overtreding van de prijsvoorschriften tijdens de Tweede Wereldoorlog. De straf is drieledig: 1. **Financieel:** Een boete van 100 gulden plus 100 gulden proceskosten. Voor die tijd een aanzienlijk bedrag (ter vergelijking: een gemiddeld weekloon lag rond de 25-30 gulden). 2. **Materieel:** De in beslag genomen goederen (van 18 oktober 1943) worden verbeurd verklaard. 3. **Bedrijfseconomisch:** De zwaarste sanctie is de gedwongen sluiting van de zaak voor een periode van twee jaar. Dit betekende in de praktijk vaak het einde van de onderneming. De toevoeging van "lijfsdwang" onderstreept de ernst; indien de boete niet betaald kon worden, volgde gevangenisstraf. De openbaarmaking van het vonnis diende als extra publieke vernedering en als afschrikwekkend voorbeeld voor andere ondernemers.
Strafbeschikking van de Inspectie voor de Prijsbeheersching.
* **Inhoud:** Het document is een officiële kennisgeving van een boete en bijkomende straffen opgelegd aan een (niet bij naam genoemde) verdachte wegens overtreding van de prijsvoorschriften. * **Straffen:** 1. Een geldboete van 100 gulden. 2. Proceskosten van 100 gulden (een aanzienlijk bedrag, gelijk aan de boete zelf). 3. Lijfsdwang: bij niet-betaling volgt gevangenisstraf. 4. Sluiting van de zaak (winkel/bedrijf) voor de duur van twee jaar. 5. Publicatie van de veroordeling in de krant (shaming). * **Juridische status:** Dit valt onder het tuchtrecht ("strafbeschikking"). Opvallend is dat een beroep de uitvoering van de straf niet opschort, wat wijst op een streng en repressief handhavingssysteem.
Strafbeschikking (afschrift).
* **Sancties:** De verdachte krijgt een boete van 500 gulden plus 100 gulden proceskosten (totaal 600 gulden). Daarnaast worden goederen verbeurdverklaard en wordt de zaak (winkel of bedrijf) van de verdachte voor twee jaar gesloten. De straf wordt openbaar gemaakt. * **Juridische aspecten:** De strafbeschikking is een administratieve afdoening waarbij de overheid zelf een straf oplegt zonder tussenkomst van een rechter (tenzij de verdachte in beroep gaat). Opvallend is de dreiging met "lijfsdwang" (hechtenis) indien de boete niet betaald wordt. * **Formele kenmerken:** Het document is een "eensluidend afschrift", wat betekent dat dit een officieel kopie is van het originele besluit, gewaarmerkt met een handtekening.
Strafbeschikking (afschrift).
* **Tuchtstraf:** De straf is opgelegd op basis van het economisch tuchtrecht. Opvallend is dat de proceskosten (*f* 200) viermaal zo hoog zijn als de eigenlijke boete (*f* 50). * **Bijkomende straffen:** De zwaarste straf in dit document is niet de geldboete, maar de sluiting van de zaak voor twee jaar en het verbod om in de sector (groenten en fruit) werkzaam te zijn. Dit betekende in feite een beroepsverbod. * **Publiciteit:** De bepaling dat de straf in de pers openbaar gemaakt wordt, diende als afschrikking (*generalpreventie*) voor andere handelaren. * **Lijfsdwang:** Het document vermeldt expliciet dat bij niet-betaling lijfsdwang (hechtenis) kan worden toegepast.
Koopliedenlijsten
Uilenburg
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypt afschrift van een rapport/brief. * **Datum:** 29 september 1942. * **Afzender:** C.J. v. Moerkerken, Chef-Marktopzichter. * **Ontvanger:** Den Heer Inspecteur van het Marktwezen, Amsterdam ("Alhier"). * **Kenmerken:** Bevat handgeschreven archiefkenmerken linksboven ("25/48/1 m 7/10") en de aanduiding "HB." rechtsboven. De tekst bevat enkele t...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift/brief. * **Datum:** 21 september 1942. * **Afzender:** Job Koning (geboren 17 december 1890), Haringstraat 10, Volendam. * **Ontvanger:** Onbekende instantie (geadresseerd als "Weledele Heer"), waarschijnlijk een distributiekantoor of visserij-autoriteit. * **Kenmerken:** Liniërt papier, beschreven met zwarte inkt. Bevat...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag op doorslagpapier). * **Datum:** 5 september 1941. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten, Amsterdam). * **Ontvanger:** Den Heer J. Koning, Albert Cuypstraat 164, Amsterdam-Zuid. * **Kenmerk:** 25/107/2 M. * **Annotaties:** Handgeschreven notities in blauw potlood bovenaan: "extra" en "Zie m. d....
# TRANSCRIPTIE HG. den Heer G. Koning, Vespuccistraat 6 hs, Amsterdam-West1 Wijk 26A. 53/91/2 M. 14 November 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 8 November jl. verzoek ik U zich een dezer dagen te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No.H.69 des voormiddags tusschen 9 en 10 uur. De Directeur,
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief/Afschrift (getypt). * **Datum:** 30 juli 1940. * **Afzender:** H.C. King, Bedrijfseconomisch Adviseur van het Bureau voor Organisatie en Efficiency, Amsterdam. * **Ontvanger:** De Heer Burgemeester (van Amsterdam). * **Referentienummers:** No. 725 L.M.1940; No. 7/15/1 M.1940; No. 1063 Fin.1940 Dossier 25.9. * **Onderwerp:** Verkoop van materi...