J.P.N. Boon (controleur)

Ambtelijke brief/memo met diverse kanttekeningen.

Dit document betreft een interne correspondentie binnen de Dienst van het Marktwezen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de zaak is een misverstand: Controleur Boon had gerapporteerd dat de heer Nieuwhoff (waarschijnlijk een hogere ambtenaar of afdelingshoofd) tegen het toewijzen van een marktplaats aan C. v. Bambergen was. Nieuwhoff corrigeert dit in zijn schrijven van 8 januari 1943. Hij stelt dat hij juist vóór de toewijzing is, omdat de reden voor de tijdelijke afwezigheid van Bambergen op de markt legitiem was. Uit de rode kanttekeningen blijkt dat Bambergen een ervaren koopman is ("heeft reeds lang gevent") die jarenlang geregeld op de markt stond, maar de laatste twee zomerseizoenen zijn handel had onderbroken. Op basis van dit gunstige advies geeft een andere ambtenaar (De Haan) op 13 januari 1943 het definitieve groene licht voor de toewijzing.

Officieel rapport (getypt met handgeschreven toevoegingen).

* **Inhoud:** Het document doet verslag van een opgeloste diefstal op de Amsterdamse Centrale Markt. Een werkman van de afdeling Publieke Werken (P.W.) werd op heterdaad betrapt bij het stelen van een zak sperziebonen vanaf een handkar. Hoewel de verdachte bekende, zag het slachtoffer (de koper Van Rijn) af van het doen van aangifte. Hierop werden de goederen teruggegeven aan de rechtmatige eigenaar. * **Taalgebruik:** Het rapport is opgesteld in de formele, ambtelijke stijl van de jaren veertig. Opvallend is de typefout "Juanuari" in plaats van Januari. Termen als "alhier" en "v.m." (voormiddag) zijn typerend voor de periode. * **Administratieve verwerking:** Het rapport is gericht aan de Bedrijfschef van het Marktwezen. De handgeschreven kanttekening onderaan geeft de instructie het rapport door te sturen naar de directeur van Publieke Werken. Aangezien de verdachte daar werkzaam was, impliceert dit dat er naast de strafrechtelijke kant (die hier doodliep door gebrek aan aangifte) waarschijnlijk arbeidsrechtelijke consequenties werden overwogen.

Concept-brief of intern memorandum van een gemeentelijke instantie (mogelijk Amsterdam).

Het document is een kladversie van een ambtelijk schrijven. De tekst is doorspekt met doorhalingen en correcties, wat wijst op een proces van zorgvuldige formulering. De kern van de zaak is dat er een nieuwe controleur is ingezet die "ter plaatse onbekend was" – een tactiek om fraude of kwaliteitsgebreken op te sporen zonder dat de kooplieden de controleur herkennen. Er wordt verwezen naar een specifiek dossier (No 20/21/20$^c$) en rapporten van een zekere controleur Boon. Het resultaat van de controle was dat drie koekverkopers op de Nieuwmarkt zijn voorgedragen voor een straf. De auteur merkt in de kantlijn op dat de verkoop op de markt inmiddels sterk is afgenomen, waarschijnlijk als direct gevolg van de strenge controles en de opgelegde sancties. Er zou op het moment van schrijven nog maar één kraampje over zijn.

Officieel politierapport / marktrapport.

Dit document is een officieel proces-verbaal of rapport opgemaakt door een marktcontroleur in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het rapport beschrijft twee specifieke gevallen van illegale handel (zwarte handel) op de Albert Cuypmarkt. De kern van de overtreding is het verkopen van "schuimgebak" voor 25 cent zonder dat daar de verplichte distributiebon ("snoepbon") voor werd ingeleverd door de klant. Visuele en administratieve kenmerken: * **Correcties:** De typfout "vatse" (bedoeld is 'vaste') is niet gecorrigeerd. Aan de voet is het aantal gerapporteerde personen handmatig gecorrigeerd van zeven naar zes. * **Sancties:** De potloodaantekening "14 dagen + voorstel weth. 4 mnd." duidt waarschijnlijk op de voorgestelde strafmaat: een schorsing van de standplaats voor 14 dagen, met een advies aan de wethouder om dit te verlengen naar 4 maanden. * **Administratie:** De rode aantekeningen en nummers ("20/1/8") verwijzen naar de archivering of verdere juridische afhandeling van de zaken tegen Smit en Verhoeven-Smit.

Ambtelijk rapport (proces-verbaal) betreffende een prijscontrole.

* **Inhoud:** Het rapport beschrijft een controle op de naleving van de maximumprijzen voor levensmiddelen tijdens de bezettingsjaren. Controleurs Boon en De Grebber betrappen de handelaar Ros op het verkopen van producten boven de vastgestelde prijs. * **Bewijsvoering:** De controleurs gebruiken de getuigenis van een klant (die anoniem wenst te blijven uit angst voor uitsluiting van verdere verkoop, wat duidt op de schaarste in die tijd) en vergelijken de verkoopprijzen met de inkoopnota's van de Centrale Markt. * **Verweer van de verdachte:** Ros voert aan dat hij een fout heeft gemaakt met de uienprijs en dat hij een toeslag van één cent rekent voor bezorging aan huis. Dit verweer wordt niet geaccepteerd als voldoende rechtvaardiging. * **Taalgebruik:** Typisch ambtelijk jargon uit de jaren '40 ("staande houden", "het een en ander in kennis stellen", "proces verbaal aangezegd"). Er zit een opvallende typefout in de datum (19944).

Afschrift van een proces-verbaal/rapport betreffende diefstal.

* **Onderwerp:** Een gedetailleerd verslag van een diefstal van zes kisten sinaasappelen (totaal 150 kg) uit pakhuis B 3 op de Centrale Markt in Amsterdam. * **Modus Operandi:** De daders verschaften zich toegang via een toiletpakhuisraampje, openden een rolluik van binnenuit en verplaatsten de buit naar een nabijgelegen pakhuis (B 2) om deze later te verkopen. * **Betrokkenen:** Drie werknemers (knechten) van de markt. Opvallend is de jonge leeftijd van Jochem Pieter van Staalduinen (18 jaar). De verklaringen tonen aan dat er eerst geprobeerd werd de schuld te ontkennen of te minimaliseren (door Coenen), waarna een volledige bekentenis volgde. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige ambtelijke spelling ("den Heer", "sinaasappelen", "ontvreemden"). De tekst is een 'afschrift', wat betekent dat dit een kopie is van het originele rapport voor administratieve doorgeleiding. * **Marginale notities:** Aan de linkerzijde staan handgeschreven markeringen en afkortingen (zoals "T", "L B 2") die waarschijnlijk door een ambtenaar zijn toegevoegd tijdens de verwerking van het dossier.

Officieel inspectierapport (Ambtelijk verslag).

* **Inhoud:** Het document betreft een routinecontrole door een ambtenaar van de Dienst van het Marktwezen. Controleur Boon rapporteert dat vishandelaar N. Veerman aan de Kinkerstraat 1 kist schol (50 kg) heeft ontvangen en deze conform de officieel vastgestelde prijs van 2,45 gulden per kilo heeft verkocht. * **Formele aspecten:** De tekst bevat een correctie bij de prijsaanduiding, waarbij de typiste de foute waarde heeft doorgehaald met 'x'-en en de juiste prijs erachter heeft gezet. Het document is op 26 juli 1944 voor gezien getekend door een superieur. * **Taalgebruik:** Er wordt gebruikgemaakt van de toenmalige spelling (bijv. "vischhandelaar", "vastgestelden"). De term "toewijzing" duidt op het distributiesysteem dat tijdens de oorlog van kracht was.

Naam en voorletters: **J.P.N. Boon** Functie en No.: **contrôleur(A)** No. **102** Adres: **Adm.de Ruyterweg 362 hs**

[Midden sectie] **COPIE** **Datum:** Nº **01/03/** M. 1939 [paarse stempel met handgeschreven invulling] **Naam en voorletters:** J. N. Boon **Functie en No.:** contrôleur (A) No. 102 **Adres:** Admiraal de Ruyterweg 362 hs

**COPIE** Aanvang ziekte: **14-2-1944** **Naam en voorletters:** Boon J.P.N. **Functie en No.:** controleur No. 102 **Adres:** Adm. de Ruyterweg 362 huis

**COPIE** Aanvang L.D.: **22-2-1944** Naam en voorletters: **Boon, J.P.N.** Functie en No.: **Contrôleur** No. **102** Adres: **Adm. de Ruyterweg 362 huis**

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Dienstverslag / Rapportage van prijsbeheersing. * **Datum:** 27 augustus 1942 (betreft gebeurtenissen op 26 augustus 1942). * **Afzender:** J.P.N. Boon, controleur. * **Ontvanger:** Den Heer Bedrijfschef v/h Marktwezen (Amsterdam). * **Kenmerk:** No 77/64/1 M. 1942 3/9. * **Onderwerp:** Overtredingen van de prijsvoorschriften en marktreglementen be...