Concept-brief of intern memorandum van een gemeentelijke instantie (mogelijk Amsterdam). Vermeld in de tekst als "dd. 1/1 44" (waarschijnlijk 1 januari 1844, gezien het handschrift en de context). [1] reden is een anderen controleur aan de
[2] ~~verkoop bij de koopluiden te voeren~~
[3] dienst, welke ter plaatse onbekend was,
[4] ~~wanneer wij eenen controleur~~
[5] met de controle op den verkoop van koek
[6] ~~op de kermissen~~ hadden opgedragen.
[7] ~~belast~~
[8] ~~ter plaatse in persoon te controleeren.~~
[9] Voor wat het resultaat daarvan be-
[10] treft mogen wij U verwijzen
[11] naar ons herstel in den
[12] eersten aangevinkten dd. 1/1 44
[13] No 20/21/20$^c$ met bijgevoegde
[14] rapporten van controleur Boon,
[15] waarbij weer drie koeken-
[16] koopers van de Nieuwmarkt voor
[17] een straf werden voorgedragen.
[18] ~~Dat den koekverkoop op~~ [in de marge:] den plaatse luidens
[19] ~~Nieuwmarkt is thans~~
[20] ~~vrij wel afgelopen aangezien~~
[21] ~~die koopluiden onmiddellijk~~
[22] ~~zijn gestraft.~~

[In de marge/onderaan:]
Op de Nieuwmarkt
staat thans
nog slechts
één kraampje
welke het
koek te
verkoopen
de conditie
zou zeer mogelijk
wordt
voortgezet.

[Onderaan:]
De Gem. Secr. [Handtekening/Paraaf] Het document is een kladversie van een ambtelijk schrijven. De tekst is doorspekt met doorhalingen en correcties, wat wijst op een proces van zorgvuldige formulering. De kern van de zaak is dat er een nieuwe controleur is ingezet die "ter plaatse onbekend was" – een tactiek om fraude of kwaliteitsgebreken op te sporen zonder dat de kooplieden de controleur herkennen.

Er wordt verwezen naar een specifiek dossier (No 20/21/20$^c$) en rapporten van een zekere controleur Boon. Het resultaat van de controle was dat drie koekverkopers op de Nieuwmarkt zijn voorgedragen voor een straf. De auteur merkt in de kantlijn op dat de verkoop op de markt inmiddels sterk is afgenomen, waarschijnlijk als direct gevolg van de strenge controles en de opgelegde sancties. Er zou op het moment van schrijven nog maar één kraampje over zijn. De Nieuwmarkt in Amsterdam was in de 19e eeuw een centraal punt voor markthandel en kermissen. De verkoop van "koek" (zoals Deventer koek of ontbijtkoek) was aan strikte regels gebonden wat betreft gewicht, ingrediënten en vergunningen.

De vermelding "De Gem. Secr." duidt op de Gemeentesecretaris, wat bevestigt dat dit een officieel stuk is uit het stedelijk bestuur. De controle op marktwaren was in deze periode een belangrijke taak van de gemeente om de volksgezondheid te waarborgen en eerlijke handel te bevorderen. Het gebruik van een onbekende controleur wijst op een vroege vorm van 'mystery shopping' of onaangekondigde inspectie om corruptie of voorkeursbehandeling tegen te gaan. Controleur Boon.