Handgeschreven ambtelijk memorandum of conceptbrief.
Origineel
Handgeschreven ambtelijk memorandum of conceptbrief. 6 januari 1944. straf
marktkoopman
Helder
---
A’dam. 6/1 1944
W. L. M.
[in rood:] 20/20/18 6 '43
Onder terugzending
v. de met Uw handbrief dd.
15 Dec. jl. om advies ontvangen
stukken no. 768 L.M. 1943 hebben
de ondergetekenden de eer U te
berichten, dat de marktkoopman
Helder en nog vele andere koop-
lieden van de Nieuwmarkt door den
controleur De Grebber zijn ge-
rapporteerd wegens het verkopen
van koek zonder bon. De Grebber
is door ~~langdurige~~ nader zijn door
~~gevoerde controles herhaaldelijk~~
~~gebleken~~ geconstateerd dat het houden
controles op de Nieuwmarkt zeer
~~veel moeite~~ lastig is
welke echter geen resultaat opleveren
~~om overtreding te constateeren.~~
vermoedelijk omdat de controleur
te zeer bekend werd gevonden op
de betreffende markt. Om deze
~~vandaar~~ [...] met den Het document is een verslag of advies over de handhaving van distributiewetten op de Amsterdamse Nieuwmarkt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een zekere marktkoopman Helder is gerapporteerd voor het verkopen van "koek zonder bon" (verkoop buiten het distributiestelsel om).
Opvallend in de tekst is de ambtelijke worsteling met de effectiviteit van de controles. Er wordt eerlijk toegegeven dat verdere controles door controleur De Grebber weinig zin hebben, omdat hij inmiddels een te bekend gezicht is op de markt ("te zeer bekend werd gevonden"). De kooplieden herkennen hem waarschijnlijk van verre, waardoor zij hun illegale handel tijdelijk staken zodra hij verschijnt. De vele doorhalingen wijzen erop dat dit een concept is waarbij de formulering zorgvuldig werd gewogen. Dit document stamt uit januari 1944, een periode van grote schaarste in het bezette Nederland. Het distributiestelsel was strikt; voor vrijwel alle levensmiddelen waren bonnen nodig. De "zwarte handel" of verkoop zonder bon was wijdverbreid maar werd streng bestraft door de Crisis Controle Dienst (CCD) of de lokale politie.
De Nieuwmarkt in Amsterdam was van oudsher een plek van levendige handel, maar lag in 1944 in een beladen gebied (vlakbij de toen reeds grotendeels ontruimde Jodenbuurt). De tekst geeft een inkijkje in de dagelijkse praktijk van de economische opsporingsdiensten en de wijze waarop marktkooplieden probeerden de bezettingsregels te omzeilen. De Grebber (Controleur) Politie
Samenvatting
Het document is een verslag of advies over de handhaving van distributiewetten op de Amsterdamse Nieuwmarkt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een zekere marktkoopman Helder is gerapporteerd voor het verkopen van "koek zonder bon" (verkoop buiten het distributiestelsel om).
Opvallend in de tekst is de ambtelijke worsteling met de effectiviteit van de controles. Er wordt eerlijk toegegeven dat verdere controles door controleur De Grebber weinig zin hebben, omdat hij inmiddels een te bekend gezicht is op de markt ("te zeer bekend werd gevonden"). De kooplieden herkennen hem waarschijnlijk van verre, waardoor zij hun illegale handel tijdelijk staken zodra hij verschijnt. De vele doorhalingen wijzen erop dat dit een concept is waarbij de formulering zorgvuldig werd gewogen.
Historische Context
Dit document stamt uit januari 1944, een periode van grote schaarste in het bezette Nederland. Het distributiestelsel was strikt; voor vrijwel alle levensmiddelen waren bonnen nodig. De "zwarte handel" of verkoop zonder bon was wijdverbreid maar werd streng bestraft door de Crisis Controle Dienst (CCD) of de lokale politie.
De Nieuwmarkt in Amsterdam was van oudsher een plek van levendige handel, maar lag in 1944 in een beladen gebied (vlakbij de toen reeds grotendeels ontruimde Jodenbuurt). De tekst geeft een inkijkje in de dagelijkse praktijk van de economische opsporingsdiensten en de wijze waarop marktkooplieden probeerden de bezettingsregels te omzeilen.