Officieel rapport (getypt met handgeschreven toevoegingen). R A P P O R T

Op vrijdag 21 Augustus 1942,omstreeks 8.30 uur v.m,werd mij,onder-
geteekende,controleur Boon,door de controleurs Lde Vries en H.de
Vries een persoon overgegeven,welke persoon zich even te voren op
pier C van de Centrale Markt had schuldig gemaakt aan diefstal van
een zak spercieboonen. Bedoelde persoon die mij later desgevraagd
opgaf te zijn genaamd:
JOHANNES FRANCISCUS N KOENTJES,

geboren te Amsterdam 2 Juanuari 1913,van beroep werkman bij de
bestrating,afdeeling P.W.,wonende Lijnbaansgracht 169 III alhier,
bekende inderdaad een zak spercie boonen te hebben weggenomen van
een handkar welke op pier C,terhoogte van den rijweg,geparkeerd
stond. Zooals mij,rapporteur,bij onderzoek is gebleken,was een en
ander gezien door kooper J.H. Lieben,wonende Ruydaelstraat 47 alhier
die op het moment,dat Koentjes zich met de zak spercieboonen wilde
verwijderen,deze heeft vastgegrepen en overgeleverd aan bovenge-
noemde controleurs. Voorts is mij nog gebleken,dat de zak met sper-
cieboonen toebehoorde aan den kooper J. van Rijn,wonende vrolik-
straat 467 alhier,die van dit geval beslist geen aangifte wenschte
te doen. De zak met spercieboonen welke ik,rapporteur,aanvankelijk
inbeslaggenomen had,heb ik weer aan van Rijn terug gegeven.

Nº 37/102/1 M. 1942 24/8

                        Amsterdam 24 Augustus 1942

                        Controleur [handtekening: J.P.N. Boon]

Den Heer Bedrijfschef
van het Marktwezen.
[paraaf]

[Handgeschreven notitie rechtsonder:]
Doorgeven aan directeur
Publieke Werken.
24-8-42
[paraaf] * Inhoud: Het document doet verslag van een opgeloste diefstal op de Amsterdamse Centrale Markt. Een werkman van de afdeling Publieke Werken (P.W.) werd op heterdaad betrapt bij het stelen van een zak sperziebonen vanaf een handkar. Hoewel de verdachte bekende, zag het slachtoffer (de koper Van Rijn) af van het doen van aangifte. Hierop werden de goederen teruggegeven aan de rechtmatige eigenaar.
* Taalgebruik: Het rapport is opgesteld in de formele, ambtelijke stijl van de jaren veertig. Opvallend is de typefout "Juanuari" in plaats van Januari. Termen als "alhier" en "v.m." (voormiddag) zijn typerend voor de periode.
* Administratieve verwerking: Het rapport is gericht aan de Bedrijfschef van het Marktwezen. De handgeschreven kanttekening onderaan geeft de instructie het rapport door te sturen naar de directeur van Publieke Werken. Aangezien de verdachte daar werkzaam was, impliceert dit dat er naast de strafrechtelijke kant (die hier doodliep door gebrek aan aangifte) waarschijnlijk arbeidsrechtelijke consequenties werden overwogen. * Historische context: Het incident vindt plaats in augustus 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode nam de voedselschaarste toe en werden rantsoeneringen strenger. Diefstal van voedsel ("voedselcriminaliteit") kwam in deze jaren vaker voor uit noodzaak of voor de zwarte handel.
* Sociale aspecten: Het feit dat het slachtoffer geen aangifte wilde doen, kan wijzen op een zekere mate van solidariteit of simpelweg de wens om niet met de autoriteiten (in bezettingstijd) in aanraking te komen voor een relatief klein vergrijp.
* Locatie: De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was de centrale plek voor de voedseldistributie in de stad, wat het een brandpunt maakte voor zowel toezicht als kleine criminaliteit. * Controleur Boon (rapporteur/ondertekenaar). Marktwezen Publieke Werken