AI-Synthese 44

J. Schaap was een marktkoopman actief op het Mosplein en later op de Waterlooplein (aardappelen, groente, fruit & groenten). In 1939 kreeg hij een boete wegens overtreding van marktverordeningen (vuil achterlaten). In 1943 werd zijn verzoek om opname in de visdistributie afgewezen; hij woonde in Maarssen.

Lotgevallen

1939 boete Overtreding van marktverordeningen (vuil achterlaten)
1943 afwijzing Verzoek om opname in visdistributie afgewezen

Handel

aardappelengroentefruitgroenten MospleinWaterlooplein
aardappelengroenteMospleinWaterloopleinvuil
Gebaseerd op 12 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-280 | Pagina 86 | 1939

Administratieve aantekening / Proces-verbaal mutatie.

Het document is een registerblad of memo van een marktmeester of gemeentelijke inspectie-instelling. Het betreft overtredingen van de marktverordening, specifiek het vervuilen van de staanplaats. * **Personen:** Er worden drie personen genoemd: J. Schaap, H. Wiedner en L. Prins. * **Sancties:** L. Prins heeft een voorwaardelijke straf gekregen van één dag schorsing voor het vuil achterlaten van zijn marktplaats. De rode aantekeningen boven de namen Schaap en Wiedner (27/28/5 en 27/28/9) lijken te verwijzen naar dossiernummers of specifieke data van eerdere incidenten. * **Algemene maatregel:** Onderaan is in rood een algemene instructie toegevoegd. Er is een waarschuwing uitgegaan (model 25/8 17.39) naar een groep (1 t/m 9) waarbij wordt geëist dat zij vóór 23 maart aanstaande beschikken over een afvalbak. Dit is op 10 maart 1939 afgetekend.

Archief 745 | 745-320 | Pagina 70 | 1940

Lijst van handtekeningen/namenlijst.

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een duidelijk leesbaar, enigszins formeel cursief handschrift (spitsschrift). Verschillende personen lijken hun eigen naam te hebben getekend, gezien de variatie in handschrift en inkt. * **Inhoud:** Het betreft een namenlijst, mogelijk een presentielijst van een vergadering, een ledenlijst van een vereniging of een lijst van ondertekenaars voor een petitie. * **Opvallende zaken:** * Er zijn verschillende namen doorgehaald, wat kan wijzen op afzeggingen of royementen. * De toevoeging "pro Bak" onder de naam J. Salinger suggereert dat Salinger tekende namens (per procuratie) een persoon genaamd Bak. * De achternamen (zoals Werkendam, Alexander, Salinger, Polak, Davidson) zijn kenmerkend voor de Nederlands-Joodse gemeenschap uit die periode.

Archief 745 | 745-331 | Pagina 356 | 1940

Getypte lijst/register (doorslag of origineel op schrijfmachine).

Het document is een formele ledenlijst van vertegenwoordigers in verschillende sectoren van de levensmiddelenvoorziening in Amsterdam. De structuur is strikt hiërarchisch en ingedeeld naar productgroep: 1. **Vleessector** (bovenaan pag. 7, zonder expliciete kop maar herkenbaar aan organisaties als de "Slachterspatroonsver."). 2. **Visch** (VII). 3. **Brood** (II). Opvallend is de expliciete vermelding van vrouwenorganisaties (Vrijheidsbond, Vrouwenbelangen, Huisvrouwen). Zij worden afgevaardigd namens de consument of vanuit politiek-maatschappelijke hoek. De lijst weerspiegelt de toenmalige **verzuiling** in Nederland; we zien katholieke (R.K.), christelijke (Chr.), socialistische/algemene en Israëlitische organisaties naast elkaar vertegenwoordigd. De aanwezigheid van directeuren van gemeentelijke diensten (Veemarkt, Abattoir, Marktwezen) duidt erop dat dit een officieel overlegorgaan of commissie van de gemeente Amsterdam betreft, belast met de distributie of regulering van voedsel. ---

Archief 745 | 745-373 | Pagina 234 | 1942

Getypte lijst van personen met bijbehorende persoonsgegevens en handelswaar.

De lijst bevat gegevens van handelaren die waarschijnlijk actief waren op de markt in de **Gaaspstraat** te Amsterdam. De gegevens zijn gestructureerd: * **Personalia:** Namen en geboortedata, veelal daterend uit het einde van de 19e en begin van de 20e eeuw. * **Geografie:** De adressen bevinden zich voornamelijk in de Amsterdamse wijken De Pijp, de Rivierenbuurt en de Transvaalbuurt. * **Handelswaar:** De kolom "Artikel" specificeert de aard van de nering, variërend van levensmiddelen (vis, groente, fruit, zuurwaren) tot textiel (stoffen, kousen, manufacturen) en huishoudelijke artikelen. * **Mutaties:** De handgeschreven doorstrepingen onderaan de lijst duiden op een administratieve actualisatie waarbij personen van de lijst zijn verwijderd.

Archief 745 | 745-382 | Pagina 259 | 1942

Handgeschreven rapportage/ambtsnotitie betreffende een overtreding van de distributiewetgeving.

Het document is een interne voordracht voor een administratieve sanctie tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De handelaren H. Kooy en P. Klein worden ervan beschuldigd 40 pond levende paling (aal) te hebben gekocht buiten de officiële kanalen van 'het Marktwezen' om. De rapporteur (Lypens) adviseert om de kooplieden te straffen door hen viermaal uit te sluiten van de reguliere toewijzing/verdeling van goederen. Dit gebeurt op basis van "artikel 10", een verwijzing naar de toenmalige distributievoorschriften. Onderaan het document staat een lijst met andere personen uit Huizen, mogelijk getuigen of andere handelaren die betrokken waren bij soortgelijke praktijken. De afkorting **C.C.C.D.** onderaan staat voor de **Crisis Controle Dienst**, de instantie die belast was met het opsporen van zwarte handel en overtredingen van de distributiestelsels.

Archief 745 | 745-413 | Pagina 318 | 1943

Proces-verbaal of ambtelijk verslag betreffende de controle op de vishandel.

De tekst is een verslag van een opsporingsambtenaar (waarschijnlijk van de Crisis-Controle-Dienst of de politie) die een verdacht transport van vis onderzoekt. De kern van de zaak is dat een chauffeur beweert vis te bezorgen bij particulieren in Amsterdam, maar in werkelijkheid de stad verlaat richting Monnickendam om de vis daar te laten roken. Er is sprake van 'loonrokerij': het tegen betaling verwerken van vis voor derden (in dit geval Th. Jansen uit Amsterdam). De ambtenaren grijpen in, nemen de voorraad van 91 kilogram gerookte spiering in beslag en brengen deze naar de officiële visafslag om te worden geveild, wat de standaardprocedure was om illegaal verhandelde goederen terug in de officiële distributieketen te krijgen.

Archief 745 | 745-408 | Pagina 369 | 1943

Document

* **Inhoud:** Het document betreft een administratieve lijst van leveringen of openstaande posten met betrekking tot "bakhuizen". Dit kan verwijzen naar kleine bijgebouwen voor het bakken van brood, of wellicht een specifieke term voor een lading of eenheid binnen de bakkerij- of bouwsector. * **Structuur:** De lijst volgt een vast stramien: Naam van de persoon/klant, het aantal eenheden (bijv. 9), de prijs per eenheid (bijv. 160), en het totaalbedrag. Accolades worden gebruikt om meerdere personen of gezinsleden bij één bestelling of bedrag te groeperen. * **Aantekeningen:** In de marge staan belangrijke opmerkingen. De term "acc." staat waarschijnlijk voor "accord" (akkoord). De opmerking "ook zonder bon verkocht" is historisch relevant; het duidt op verkoop buiten het distributiesysteem om (zwarte handel). * **Handschrift:** Een vlot, zakelijk cursief handschrift uit het midden van de 20e eeuw. Er zijn diverse correcties en doorstrepingen zichtbaar, wat duidt op een werkdocument.

Archief 745 | 745-411 | Pagina 428 | 1943

Getypte brief (doorslag of kantoorkopie).

De brief is een zakelijke afwijzing op een verzoek van de heer Schaap uit Maarssen. Hoewel het exacte verzoek niet wordt genoemd, blijkt uit de context dat hij waarschijnlijk toegang wilde krijgen tot de visafslag of opgenomen wilde worden in de distributieketen voor vis. De reden voor afwijzing is puur bureaucratisch en geografisch: de geldende regels staan enkel Amsterdamse detailhandelaren toe op de distributielijsten van deze specifieke afslag (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de term "alhier"). De handgeschreven notitie "Verzonden 15/5" bevestigt de administratieve afhandeling van de correspondentie.

Archief 745 | 745-411 | Pagina 429 | 1943

Officiële brief/correspondentie.

Dit document is een formele afwijzing van een verzoek van de heer J. Schaap uit Maarssen. Uit de tekst valt op te maken dat Schaap had gevraagd om te worden opgenomen in de distributie (verdeellijsten) van vis via de Amsterdamse visafslag. Opvallend is de wijziging in de motivering. De oorspronkelijke, getypte tekst gaf een algemene reden voor afwijzing: de distributielijsten waren vastgesteld door de Nederlandsche Visscherij Centrale en zouden tot 1 oktober niet wijzigen. Deze tekst is echter met een paars potlood of inkt doorgestreept. In plaats daarvan is onderaan met de hand een specifiekere reden toegevoegd: alleen kleinhandelaren die daadwerkelijk in Amsterdam *woonachtig* zijn, komen in aanmerking voor een plek op de lokale verdeellijsten. Omdat de geadresseerde in Maarssen woonde, werd zijn verzoek op basis van dit ingezetenschapscriterium afgewezen.

Archief 745 | 745-411 | Pagina 430 | 1943

Envelop of voorblad van een officieel dossier.

* **Herkomst:** Het document is afkomstig van de gemeentelijke dienst 'Marktwezen' in Amsterdam. Het adres Jan van Galenstraat 14 is de historische locatie van de Centrale Markthallen in Amsterdam-West. * **Bestemming:** De brief was gericht aan de heer J. Schaap in Maarssen. De schrijfwijze "M a a r s s e n" met spaties en dubbele onderstreping was gebruikelijk om de plaatsnaam duidelijk te laten opvallen voor de postsortering. * **Postale vermelding:** "Frankeering in afrekening" geeft aan dat de afzender een contract had met de postdienst om de portokosten periodiek te verrekenen in plaats van losse postzegels te plakken. * **Fysieke staat:** Het betreft een stevig stuk papier of karton, mogelijk onderdeel van een grotere zending of een dossieromslag. Er is lichte "ghosting" zichtbaar van tekst op een ander blad (waarschijnlijk doorslag).

Archief 745 | 745-400 | Pagina 520 | 1943

Getypte namenlijst met handgeschreven aantekeningen en markeringen.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam, hoewel er handgeschreven toevoegingen zijn die deze volgorde onderbreken (zoals Gobets onderaan de eerste kolom). * **Numerieke codes:** De breuken aan de linkerzijde (zoals 7/13) verwijzen zeer waarschijnlijk naar transportnummers en volgnummers op die lijsten, of naar specifieke dossiers/kaarten in een cartotheek. * **Symboliek:** * De **'X'** achter de namen is een veelvoorkomende administratieve markering in oorlogsarchieven om aan te geven dat een persoon is "afgevoerd", overleden of dat de actie is voltooid. * De **omcirkelde 'L'** staat vaak voor "Lager" (kamp) of een specifieke barak-indicatie. * De **omcirkelde 'Z'** kan duiden op "Ziekenhuis" of "Ziek". * De handgeschreven notitie **'overl.'** (bij Matteman en Roodveldt) bevestigt dat deze personen tijdens het administratieve proces als overleden zijn geregistreerd. * **Handgeschreven correcties:** Er zijn correcties aangebracht in data en namen, wat duidt op een "levend" document dat herhaaldelijk werd bijgewerkt.

Archief 745 | 745-400 | Pagina 551 | 1943

Administratieve lijst/registerblad met kolommen.

* **Structuur:** Het document is een register waarin personen zijn gekoppeld aan specifieke dossier- of volgnummers. De eerste kolom (bijv. 19, 28, 27) lijkt een groeps- of categorienummer te zijn, terwijl de tweede kolom individuele identificatienummers bevat. * **Geografie:** De genoemde adressen bevinden zich allemaal in Amsterdam, met een sterke concentratie in de Joodse buurt (Valkenburgerstraat, Rapenburgerstraat) en de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Tugelaweg). * **Namen:** Veel van de achternamen zijn kenmerkend voor de Joodse gemeenschap in Amsterdam in die periode (Kroonenberg, De Metz, Polak, Pais, Franschman). * **Wijzigingen:** De doorhalingen suggereren dat de lijst een werkdocument was dat werd bijgehouden; mensen werden afgevinkt of verwijderd zodra hun status veranderde.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-340 | Pagina 262 | 1940

Getypte lijst (doorslag of origineel) met namen, locaties en financiële gegevens.

#9 J.Schaap
administratieve lijst getypt 68%

| J.Schaap | Landsmeer | 40 |

Archief 745 | 745-373 | Pagina 234 | 1942

Getypte lijst van personen met bijbehorende persoonsgegevens en handelswaar.

#44 J. Schaap Ger. Doustraat 182 II
administratieve lijst aard. gr. en fr. getypt 80%

| J. Schaap | 16-7-86 | Ger. Doustraat 182 II | aard. gr. en fr. |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-373.md | 1942

Waterlooplein — standplaats aard

aard. gr. en fr. Fruit & Groenten
Bron: 5256-12661.md | 5256

Waterlooplein

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-319 | Pagina 3 | 1940

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven:] 160 [Centraal:] Den Heer A. Schaap. Kerkstr 22 A.dam (C)

Relevantie: 84% ** den heer a. schaap.
Archief 745 | 745-403 | Pagina 493 | 1943

# TRANSCRIPTIE J.G. Overkamp [rechtsboven:] pers. bew. A 35/623317 geb. 25/3 '91 Rozenstraat 50 ^II

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-315 | Pagina 29 | 1940

# TRANSCRIPTIE afz. J. E. Schrandt Corn. Anthoniszstr 49 II Amsterdam. Z.

Relevantie: 83%
Archief 745 | 745-411 | Pagina 435 | 1943

# TRANSCRIPTIE Frankeering in afrekening Den Heer J. Schaap Kaatsbaan 4 M a a r s s e n (Utr.) =============== **Marktwezen Amsterdam** Jan van Galenstraat 14 (West)

Relevantie: 82% ** marktwezen amsterdam, jan van galenstraat 14 (west)., een contract had met de postdienst om de portokosten periodiek te verrekenen in plaats van losse pos
Archief 745 | 745-410 | Pagina 621 | 1943

# TRANSCRIPTIE Mijn. Wittkamp. Naar aanleiding van Uw briefkaart d.d. 14 Oct jl bericht ik U dat [<s>H.C. Boom</s>] de vischhandelaar H.C. Boom [<s>aan den Amstelstroommarkt?</s>] vischafslag hier te stede geen toewijzing versche visch heeft 460/298/2 [in rood] JJ [initialen]

Relevantie: 82% ** gericht aan "mijnheer wittkamp"; betreft de vishandelaar "h.c. boom".