Salomon Speijer

Document

De notitie bevat persoons- en adresgegevens: * **U. v. D.**: Een afkorting die mogelijk staat voor een dossiercategorie, een specifieke afdeling of de initialen van een behandelaar/archivaris. * **S. Speijer**: De naam van de persoon waar deze aantekening over gaat. Gezien de locatie is dit een lid van de familie Speijer. * **Waterlooplein 25 II**: Dit is het adres van de betreffende persoon in Amsterdam. De aanduiding "II" geeft aan dat het de tweede verdieping betreft.

Handgeschreven brief

In deze brief verzoekt S. Speijer om een tijdelijke vervanging voor zijn marktplaatsen op het Waterlooplein in Amsterdam. Vanwege ziekte ("ziekelijke omstandigheden") kan hij zijn werk niet uitvoeren. Hij vraagt toestemming om zijn zoon zijn plekken te laten innemen vanaf de volgende dag ("morgen", tussen de regels toegevoegd). Hij geeft aan dat hij bewijzen van zijn ziekte heeft overlegd. Speijer verwacht begin juni weer hersteld te zijn om zijn werkzaamheden zelf te kunnen hervatten. De brief is formeel van toon en eindigt met de afkorting "U. d. D.", wat staat voor "Uw dienstwillige Dienaar".

Document

Dit document is een ambtelijk advies met betrekking tot de bezetting van een marktkraam op het Mosplein in Amsterdam. Een zekere S. Speijer heeft verzocht zich tijdelijk te laten vervangen door zijn zoon. De ambtenaar (dellaer) adviseert echter om dit verzoek af te wijzen en verwijst hierbij naar een rapport van de controle op het marktwezen. Bijzonder interessant zijn de doorgehaalde passages aan de rechterkant. Hieruit blijkt een strenger voornemen: er wordt hardop afgevraagd waarom de standplaats van Speijer niet simpelweg helemaal is ingetrokken, aangezien hij de plaats blijkbaar niet geregeld bezette. De krachtige vraagtekens ("??") onderstrepen de irritatie of strikte houding van de ambtenaar. Dat deze tekst is doorgehaald, kan betekenen dat men uiteindelijk voor een minder draconische maatregel (slechts afwijzing van vervanging) heeft gekozen, of dat de opmerking intern verplaatst is.

Ambtelijk advies n.a.v. een verzoekschrift.

* **Inhoud:** Het document is een negatief advies aan "Den Heer Inspecteur" (waarschijnlijk de Inspecteur der Markten) betreffende een verzoek van marktkoopman S. Speijer. Speijer verzocht om uitstel voor het bezetten van zijn staanplaats op het Mosplein in Amsterdam-Noord. De ambtenaar adviseert dit af te wijzen omdat Speijer al herhaaldelijk gewaarschuwd was voor onregelmatigheden. * **Stijl:** Kort, zakelijk en formeel bureaucreatisch taalgebruik. * **Status:** De vergunning lijkt op het moment van schrijven al feitelijk ingetrokken te zijn (per 13 september 1940, aangeduid met "C.W.", wat mogelijk staat voor Commissie voor de Woningbezetting of een specifieke marktafdeling). De datering van het advies is 15 september, twee dagen na de genoemde intrekking.

Ambtelijke notitie of memorandum op een voorgedrukt formulier ("Bijblad").

Het document betreft een administratieve afhandeling van een marktplaats op het Mosplein in Amsterdam. De marktkoopman, S. Speijer, heeft zijn standplaats verloren op 13 januari 1940 vanwege "wanbetaling" (het niet betalen van de verschuldigde marktgelden). Uit de tekst blijkt dat Speijer niet is komen opdagen op een spreekuur waar hij voor was uitgenodigd om de situatie te bespreken. In de kantlijn rechtsboven lijkt een verzoek of voorstel te staan om de intrekking van de plaats aan te houden (op te schorten) en een uitstel van betaling van drie maanden te verlenen. De diverse data en parafen onderaan het document getuigen van de interne ambtelijke route en besluitvorming tussen 10 en 16 januari 1940.

Doorslag van een getypte brief (officiële correspondentie).

* **Kernboodschap:** De brief informeert de heer S. Speijer dat zijn verzoek om vrijstelling van het betalen van marktgeld is goedgekeurd voor een periode van drie weken (14 januari t/m 3 februari 1940). * **Onderbouwing:** Het besluit is gebaseerd op een rapport van de "Directeur voor Maatschappelijken Steun". Dit wijst erop dat de heer Speijer een beroep had gedaan op sociale bijstand of financiële verlichting vanwege zijn persoonlijke of economische omstandigheden. * **Terminologie:** "Marktgeld" was de vergoeding die kooplieden moesten betalen voor het recht om op een openbare markt te staan. "jl." staat voor 'jongstleden' (afgelopen).

Getypte brief (doorslag op roze papier).

In deze brief wordt aan de heer S. Speijer medegedeeld dat zijn verzoek om vrijstelling van het betalen van marktgeld is ingewilligd. De vrijstelling betreft een periode van drie weken in het begin van 1940. Opvallend is dat de beslissing is gebaseerd op een rapport van de "Directeur voor Maatschappelijken Steun". Dit wijst erop dat de heer Speijer een aanvraag had gedaan op basis van zijn financiële of sociale situatie; de dienst Maatschappelijke Steun onderzocht of iemand inderdaad onvoldoende middelen had om aan de betalingsverplichtingen te voldoen. De brief is een administratief bewijsstuk van de interactie tussen een kleine ondernemer (waarschijnlijk een marktkoopman) en de gemeentelijke overheid in de vooravond van de Tweede Wereldoorlog.

Handgeschreven verzoekschrift

De brief is een formeel verzoek van S. Speijer aan een inspecteur (gezien de kantlijnnotitie "m.i. Insp"). De schrijver legt uit dat hij zijn beroepsuitoefening heeft moeten aanpassen: waar hij voorheen in bijouterieën (sieraden) handelde, is hij nu overgestapt op galanterieën (kleingoed/kantoorbehoeften), omdat hij geen luxe-artikelen meer mag verkopen. Speijer geeft aan dat hij nog onervaren is in deze nieuwe handel en daarom overdag de markt moet verlaten om inkopen te doen bij magazijnen die in het weekend gesloten zijn. Hij vraagt toestemming ("een gunst") om zijn zoon hem te laten assisteren, vermoedelijk om de marktkraam ("stal") te bemannen tijdens zijn afwezigheid. Het handschrift is duidelijk, maar bevat enkele archaïsche of informele spellingen (zoals "moog" voor mag en "intekopen" als één woord).

20 II — 5 * Speijer S. — 6/3 '72 — Hemonystraat 38 b — 1 * Speijer T. — 24/6 '81 — Gillisstraat 3 h — 1 * Speijer J. — 14/2 '12 — Commelinstraat 20 b — 3 **35** * Springer J. — 19/5 '12 — Lange Houtstraat 41 III — 4 * Springer R. — 20/6 '69 — Waterlooplein 47 III — 4 * Springer S. — 2/5 '01 — Lange Houtstraat 41 III — 3 * Stodel S. — 20/1 '84 — Rapenburgerstraat 79 hs — 4 * Stokvisch E. — 24/1 '0...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief (doorslag/kopie). * **Datum:** 27 oktober 1942. * **Afzender:** De Directeur (Joodsche Raad voor Amsterdam). * **Ontvanger:** Den Heer M. Speijer, 1e Jan Steenstraat 103 II, Amsterdam-Zuid. * **Kenmerken:** Typschrift op grijs doorslagpapier met handgeschreven aantekeningen ("HG.", "Verzonden 27/10") en dossierkenmerk "103/149/2 M.".

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen. * **Afzender:** Afdeling Sociale Zaken (vermoedelijk van de Joodsche Raad of een hiermee verbonden instantie). * **Ontvanger:** Den Weled. Zeergel. Heer Dr. Salomon Spijer, Medisch adviseur van de Joodsche Raad voor Amsterdam. * **Datum:** 13 februari 1942. * **Kenmerk:** TA 4051 A WvSZ (J). * **Onde...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (slotfragment). * **Auteur:** M. Speijer. * **Datum:** 13 augustus 1940. * **Locatie:** Amsterdam, Nederland. * **Adres afzender:** 1e Jan Steenstraat 103 II. * **Taal:** Nederlands.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtelijk advies n.a.v. een verzoekschrift. * **Datering:** 15 september 1940. * **Locatie:** Amsterdam. * **Betreft:** Aanvraag uitstel plaatsbezetting door S. Speijer (Mosplein, plaats nr. 42). * **Referentienummer:** Nº 90/2/2.m.