P.S. De

Getypte ambtelijke brief.

* **Inhoud:** De brief dient als officieel betalingsbewijs of kennisgeving van een girale overboeking. De afzender bevestigt dat twee specifieke bedragen zijn overgemaakt aan de Gemeente-Ontvanger (de functionaris belast met de gemeentelijke schatkist). * **Financiële details:** Het betreft twee bedragen: ƒ 3.482,04 en ƒ 790,98. In de context van 1939 waren dit aanzienlijke bedragen. Ter vergelijking: een gemiddeld jaarsalaris voor een arbeider lag in die tijd rond de ƒ 1.200 tot ƒ 1.500. * **Referenties:** De betalingen zijn gebaseerd op nota's (facturen of declaraties) van 1 februari 1939 met de kenmerken 78/36/19 P.B. en 78/37/19 P.B. De afkorting "vide" is Latijn voor "zie" of "raadpleeg". "P.B." zou kunnen staan voor een specifiek begrotingsonderdeel of 'Personeelszaken/Bureau'. * **Stijl:** De brief hanteert de zeer formele ambtelijke schrijfstijl van voor de Tweede Wereldoorlog ("Hiermede heb ik de eer U te berichten", "op 22 dezer"). Het gebruik van "Alhier" geeft aan dat de brief binnen dezelfde gemeente/stad is verstuurd, waarschijnlijk tussen verschillende afdelingen in of nabij het Raadhuis.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** De briefschrijver wendt zich tot een autoriteit (waarschijnlijk de marktmeester of het gemeentelijk marktwezen van Amsterdam) met een dringend verzoek. Vanwege ernstige ziekte is hij aan bed gekluisterd. Hij vraagt toestemming om zijn zoon zijn marktplaatsen te laten innemen, omdat hij anders geen inkomsten heeft. Hij benadrukt dat zijn vrouw ook te zwak is om het werk over te nemen. * **Toon:** De toon is uiterst beleefd en deemoedig ("beroep op Uw welwillendheid", "beleefd"), wat typerend is voor de sociaal-economische verhoudingen van die tijd. * **Paleografie:** Het handschrift is een vlot maar duidelijk leesbaar 20e-eeuws cursief. Opvallend is het gebruik van de term "noodende" (mogelijk een verschrijving of archaïsche vorm voor 'noodgedwongen' of 'uit nood'). * **Persoonsgegevens:** Er wordt verwezen naar een Dr. Dasberg aan de Heerengracht. Dit is zeer waarschijnlijk Dr. Simon Dasberg, een bekende arts in het vooroorlogse Amsterdam.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Inhoud:** Mevrouw Snoek-Velleman verzoekt om een tijdelijke vervanging voor haar marktkraam op de Lindengracht en in de Westerstraat. De reden is haar aanstaande bevalling rond 15 april. Zij stelt haar schoonzuster, Mevrouw T. Snoek-Kram, voor als vervangster. * **Argumentatie:** De schrijfster voert een economische reden aan: ze kan het zich niet veroorloven de handel stil te leggen omdat er vaste lasten betaald moeten worden ("daar er van betaald moet worden"). * **Toon:** De brief is formeel en beleefd, wat gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd. * **Taalgebruik:** Het woord "renteloos" wordt hier waarschijnlijk gebruikt in de zin van "zonder opbrengst" of "zonder dat het iets oplevert", wat aangeeft dat de kraam wel kosten met zich meebrengt (staangeld) maar zonder bezetting geen inkomsten genereert.

Brief (slotfragment) met ambtelijke aantekeningen.

Dit document betreft een verzoek om herstel of toewijzing van een marktplaats op de Ten Katemarkt in Amsterdam. De afzender, C.W. Lehmann, woonachtig aan de Dirk Dekkerstraat 25-II, vraagt om een "gunstig besluit". In het postscriptum wordt verduidelijkt dat het gaat om plaats nummer 66 op de hoek van de Ten Katestraat en de Hasebroekstraat. De ambtelijke aantekeningen in het onderste gedeelte van het document geven inzicht in de administratieve voorgeschiedenis: * De marktplaats van Lehmann was op 1 november 1943 ingetrokken vanwege een betalingsachterstand van 5,85 gulden over de maand oktober 1943. * Er wordt genoteerd dat de schuld inmiddels is voldaan ("nu betaald!"). * Op 23 februari 1944 geeft een ambtenaar aan dat er "mijns inziens geen bezwaar" is tegen een nieuwe toewijzing. * Per 1 maart 1944 is de vaste plaats weer officieel afgegeven. * De diverse paraven en data (tot augustus 1944) laten de verdere afhandeling en archivering van het dossier zien.

Officieel rapport / doorslag van een ambtsbericht (eensluidend afschrift).

* **Inhoud:** Het document betreft de afhandeling van een diefstal van sinaasappelen op de Centrale Markt in Amsterdam. De gestolen goederen zijn in beslag genomen door de controleurs en zonder verlies geretourneerd aan de eigenaar, Firma Boers. De toegangsbewijzen van de daders zijn ingenomen en bij het rapport gevoegd. * **Juridische afhandeling:** Uit het handgeschreven postscriptum (P.S.) blijkt dat de benadeelde, de heer Boers, heeft afgezien van het doen van aangifte. Hierdoor werd de zaak buiten het strafrecht om afgedaan ("geen vervolging"). * **Disciplinaire maatregelen:** Ondanks het uitblijven van strafrechtelijke vervolging, had het incident wel arbeidsrechtelijke gevolgen. De laatste handgeschreven zin (hoewel deels doorgehaald) suggereert dat de betrokken werknemer is ontslagen. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de formele ambtelijke spelling van die tijd (bijv. "contrôleur", "wenscht", "zoodat").

M. de Haan.

- 3 -

# TRANSCRIPTIE denk u er dus om S. v. p.

# TRANSCRIPTIE aanvoer 14 Dec In Kalestraat Zoetwatervisch (voorw) van A Fonn . a B Fonn en W Ruiter 80p 40p + 40p. aanvoerders A Fonn <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> || Ik heb alleen vink af laten houden van de aanvoerder doch **niet** van de beide andere aanv...

# TRANSCRIPTIE VP/DV *extra* (handgeschreven) 53/95/2 M. 6 December 1939. den Heer S.C. de Waal, Secretaris van A.S.C. "S.E.S." Zwaluwstraat 20 bov. <u>Amsterdam-Noord.</u> Naar aanleiding van Uw brief d.d. 2 dezer bericht ik U, dat het daarin vervat...