E. Leisen

Medische verklaring / doktersattest.

Het document betreft een kort medisch bewijsstuk, uitgeschreven door Dr. E. Leisen voor een patiënt, de heer J. Bakker. De arts verklaart dat de heer Bakker vanwege zijn gezondheidstoestand niet in staat is om zijn "marktplaats in te nemen". In de context van die tijd betekende dit dat de patiënt, waarschijnlijk een marktkoopman, zijn toegewezen standplaats op de markt niet kon bemannen. Een dergelijke verklaring was essentieel voor markthandelaren om hun afwezigheid officieel te rechtvaardigen bij de marktmeester of de gemeente, ter voorkoming van boetes of het verlies van de standplaatsvergunning. De afkortingen in de linkerkolom verwijzen naar diverse Amsterdamse ziekenfondsen uit die periode, zoals het A.Z.A. (Algemeen Ziekenfonds Amsterdam) en het A.O.Z. (Amsterdams Onderling Ziekenfonds).

Medische verklaring / doktersbriefje.

* **Inhoud:** Het document is een korte medische verklaring van een arts. De meest waarschijnlijke lezing is dat de arts verklaart dat een patiënt (mogelijk genaamd de heer Velling) wegens ziekte geen bezoek kan ontvangen. Een alternatieve lezing van de archaïsche term "valling" (verkoudheid/griep) is ook mogelijk, wat zou betekenen dat de patiënt wegens griep rust moet houden. * **Administratieve context:** De afkortingen in de linkermarge verwijzen naar diverse Amsterdamse ziekenfondsen uit die tijd, zoals het *Amsterdamsch Ziekenfonds der Arbeiders* (A.Z.A.) en het *Algemeen Ziekenfonds* (A.Z.). Dit duidt erop dat de kaart werd gebruikt voor communicatie met deze instanties of als bewijsstuk voor verzekerden. * **Aantekeningen:** De afkorting "z o z" (zie ommezijde) onderaan geeft aan dat er op de achterkant van de kaart aanvullende informatie staat die op deze afbeelding niet zichtbaar is.

Medische verklaring / doktersbriefje.

Dit document is een kortstondige medische verklaring, opgesteld door Dr. Emanuel Leisen. De brief is gedateerd op 5 september 1940, kort na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De arts verklaart hierop dat een patiënt, de heer S. Willems, "ziek & bedlegerig" is. Het briefpapier bevat aan de linkerzijde een lijst met afkortingen van diverse Amsterdamse ziekenfondsen uit die tijd, waaronder het Algemeen Ziekenfonds Amsterdam (A.Z.A.) en de Amsterdamse Onderlinge Ziekenkas (A.O.Z.). Dit duidt erop dat Dr. Leisen als gecontracteerd arts voor deze fondsen werkte. De verklaring diende waarschijnlijk als bewijs voor de werkgever of een instantie om de afwezigheid van de patiënt te rechtvaardigen.

Marktregister (vermoedelijk Amsterdam, gezien de familienamen).

Medische verklaring op voorgedrukt briefpapier van een arts.

* **Inhoud:** Het document is een formeel attest van een arts waarin verklaard wordt dat een patiënt, de heer S. Liever, wegens ziekte "zijn plaats niet kan innemen". Gezien de datum en de achtergrond van de betrokkenen, verwijst deze vage bewoording vrijwel zeker naar een oproep voor deportatie of tewerkstelling (de zogenaamde *Arbeitseinsatz*). * **Betrokkenen:** De arts is Emanuel Leisen (1893-1943), een Joodse arts in Amsterdam-Oost. De patiënt is vermoedelijk Salomon Liever, een Joodse inwoner van Amsterdam. * **Administratie:** De afkortingen aan de linkerzijde (zoals A.Z.A. voor Algemeen Ziekenfonds Amsterdam) wijzen op het gebruik van standaard formulieren voor ziekenfondsleden. De aantekening onderaan van 2 november 1942 suggereert dat dit document is ingediend bij een administratieve instantie, waarschijnlijk de Joodsche Raad, om officieel uitstel van transport aan te vragen.

Medisch attest / Verklaring van een arts.

Het document is een medische verklaring, geschreven op briefpapier van de Amsterdamse arts Elias Leisen. De tekst bevestigt de invalide status van een zekere heer J. Turk. De arts somt de fysieke beperkingen op: Turk loopt moeilijk, maakt gebruik van orthopedisch schoeisel en een steunapparaat, en volgt een behandeling bij een massage-inrichting. De stijl is zakelijk en bondig, bedoeld als officieel bewijsstuk van fysieke ongeschiktheid. De afkortingen aan de linkerzijde verwijzen naar diverse Amsterdamse ziekenfondsen uit die tijd (zoals de Algemeene Ziekenfonds-Amsterdam, A.Z.A.).

Medische verklaring / doktersattest.

* **Inhoud:** De arts verklaart dat een patiënt, de heer S. Heern (mogelijk S. Heeren), vanwege ziekte niet in staat was zijn "standplaats" (afgekort als *standp.*) in te nemen. De term "lootz" (mogelijk een verouderde spelling van *loods*) suggereert dat de man zich had moeten melden bij een specifieke verzamelplaats of werklocatie. * **Administratie:** Het paarse stempel onderaan ("No. 103/3/1 M. 1943") duidt erop dat deze verklaring is verwerkt in een officieel administratief systeem, waarschijnlijk dat van de Joodsche Raad of een Duitse instantie voor arbeidsinzet (Arbeitseinsatz). * **Medische Context:** In de oorlogsjaren waren dergelijke 'doktersbriefjes' essentieel. Ze boden vaak de enige (tijdelijke) mogelijkheid om onder dwangarbeid of transport naar kampen uit te komen ("Sperre" op medische gronden).

# TRANSCRIPTIE **E. LEISEN** **ARTS** **Pretoriusstraat 57** **TEL. 54276** **Amsterdam, 20 - 11 - '40.**

# TRANSCRIPTIE *(Gedrukte tekst in hoofdletters, handgeschreven tekst cursief)* **E. LEISEN** **ARTS** **Pretoriusstraat 57** **TEL. 54276** **Amsterdam,** *11-4-'42*

# TRANSCRIPTIE **[Gedrukte koptekst]** E. LEISEN ARTS Pretoriusstraat 57 TEL. 54276 Amsterdam, **10-12-42** **[Linkermarge, gedrukte afkortingen]** A.Z.A. / R. **d** A.O.Z. A.Z. B.Z. E.M.M. N.A.Z. Ned. R.Z. Vict. Z.Z. **[Handgeschreven hoofdtekst]** Wegens ziekte kon de heer S. Heern zijn standp. lootz niet innemen **[Handtekening]** E Leisen **[Stempel onderaan]** No. 103/3/1 M. 1943 12/7 K...

Div. bylagen (w.o. teek).

# TRANSCRIPTIE **Briefhoofd (gedrukt):** E. LEISEN ARTS Pretoriusstraat 57 TEL. 54276 Amsterdam, 20.10.42 **Linkerkolom (gedrukt):** A.Z.A. A.O.Z. A.Z. B.Z. E.M.M. N.A.Z. Ned. R.Z. Vict. Z.Z. K 884 **Handgeschreven tekst (hoofdgedeelte):** Rp. Wegens ziekte kan de heer S. Liever zijn plaats niet innemen [Onderschreven door:] E. Leisen **Handgeschreven aantekening (onderzijde):** Hl w. Gaarsma...