Handgeschreven ambtelijk memo/adviesbriefje. no 83/117/1 M 1940

Aan den Inspecteur
th. Marktwezen
alhier

"Warenmarkt"

S Velleman pl No 173 is een zeer
slechte marktbezoekster. Daar zij nu
een doktersverklaring kan overleggen dat
zij momenteel de markt niet kan bezoeken,
zou ik U toch willen adviseeren een niet
te lang uitstel te verleenen.
m.i. hoogstens 14 dagen.

12-11-40 [Onleesbare handtekening, mogelijk Heerma] Dit document is een intern advies binnen de administratie van het Marktwezen (waarschijnlijk Amsterdam, gezien de terminologie en context). De ambtenaar merkt op dat de betreffende koopvrouw, S. Velleman, haar standplaats (nummer 173) in het verleden onregelmatig bezette ("zeer slechte marktbezoekster").

Hoewel zij een medische verklaring heeft overlegd om haar huidige afwezigheid te rechtvaardigen, adviseert de schrijver de Inspecteur om strikt te zijn en slechts een kort uitstel van maximaal twee weken te verlenen. De toon van het document is bureaucratisch en weinig empathisch, waarbij de eerdere verzuimen zwaarder lijken te wegen dan de huidige medische noodzaak. De datum, 12 november 1940, is cruciaal voor de historische duiding. Nederland was op dat moment ruim een half jaar bezet door nazi-Duitsland. De achternaam 'Velleman' is een veelvoorkomende Joodse achternaam in de Amsterdamse markthandel (mogelijk Saartje Velleman).

Tijdens de bezetting werden Joodse marktkooplieden onderworpen aan steeds strengere controles en beperkingen. Administratieve dossiers van het Marktwezen werden in deze periode vaak gebruikt om redenen te vinden (zoals onregelmatig marktbezoek) om vergunningen van Joodse handelaren in te trekken, nog voordat zij medio 1941 geheel van de reguliere markten werden verbannen. Dit briefje kan worden gezien als een vroeg voorbeeld van de verscherpte bureaucratische druk op Joodse burgers tijdens de vroege fase van de Holocaust in Nederland. S. Velleman Marktwezen