Medische verklaring / doktersbriefje. 5 september 1940. E. Leisen, Arts. (Gedrukte tekst bovenaan)
E. LEISEN
ARTS
Pretoriusstraat 57
TEL. 54276

Amsterdam, [handgeschreven: 5-9-40]

(Linkerkolom, gedrukte afkortingen van ziekenfondsen)
A. Z. A.
A. O. Z.
A. Z.
B. Z.
E. M. M.
N. A. Z.
Ned.
R. Z.
Vict.
Z. Z.

(Rechterdeel, handgeschreven tekst)
R. /
Hr S. Willems
is ziek & bedlegerig

[Handtekening: E Leisen] Dit document is een kortstondige medische verklaring, opgesteld door Dr. Emanuel Leisen. De brief is gedateerd op 5 september 1940, kort na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De arts verklaart hierop dat een patiënt, de heer S. Willems, "ziek & bedlegerig" is.

Het briefpapier bevat aan de linkerzijde een lijst met afkortingen van diverse Amsterdamse ziekenfondsen uit die tijd, waaronder het Algemeen Ziekenfonds Amsterdam (A.Z.A.) en de Amsterdamse Onderlinge Ziekenkas (A.O.Z.). Dit duidt erop dat Dr. Leisen als gecontracteerd arts voor deze fondsen werkte. De verklaring diende waarschijnlijk als bewijs voor de werkgever of een instantie om de afwezigheid van de patiënt te rechtvaardigen. De historische context van dit schijnbaar eenvoudige document is aangrijpend. Dr. Emanuel Leisen (1881–1943) was een Joodse arts die praktijk hield in de Pretoriusstraat, in het hart van de Transvaalbuurt in Amsterdam-Oost. Deze buurt had een grote Joodse populatie en werd tijdens de bezetting door de nazi's aangemerkt als onderdeel van de 'Joodse wijken'.

Vanaf 1941 werden Joodse artsen door de bezetter beperkt in hun beroepsuitoefening; zij mochten enkel nog Joodse patiënten behandelen. Dr. Leisen en zijn echtgenote Rozette Leisen-Swaab werden uiteindelijk gedeporteerd. Volgens de archieven van de Oorlogsgravenstichting en Yad Vashem zijn zij beiden op 23 juli 1943 vermoord in vernietigingskamp Sobibor. Dit document is een tastbaar overblijfsel van zijn dagelijkse zorg voor buurtgenoten vlak voordat de Jodenvervolging in Nederland volledig escaleerde. E. Leisen S. Willems