Medische verklaring op voorgedrukt briefpapier van een arts.
Origineel
Medische verklaring op voorgedrukt briefpapier van een arts. 20 oktober 1942. E. Leisen, Arts. Briefhoofd (gedrukt):
E. LEISEN
ARTS
Pretoriusstraat 57
TEL. 54276
Amsterdam, 20.10.42
Linkerkolom (gedrukt):
A.Z.A.
A.O.Z.
A.Z.
B.Z.
E.M.M.
N.A.Z.
Ned.
R.Z.
Vict.
Z.Z.
K 884
Handgeschreven tekst (hoofdgedeelte):
Rp.
Wegens ziekte
kan de heer S.
Liever zijn plaats
niet innemen
[Onderschreven door:] E. Leisen
Handgeschreven aantekening (onderzijde):
Hl w. Gaarsman [?]
Heden bericht
2/11 42 [Paraaf/Initialen] * Inhoud: Het document is een formeel attest van een arts waarin verklaard wordt dat een patiënt, de heer S. Liever, wegens ziekte "zijn plaats niet kan innemen". Gezien de datum en de achtergrond van de betrokkenen, verwijst deze vage bewoording vrijwel zeker naar een oproep voor deportatie of tewerkstelling (de zogenaamde Arbeitseinsatz).
* Betrokkenen: De arts is Emanuel Leisen (1893-1943), een Joodse arts in Amsterdam-Oost. De patiënt is vermoedelijk Salomon Liever, een Joodse inwoner van Amsterdam.
* Administratie: De afkortingen aan de linkerzijde (zoals A.Z.A. voor Algemeen Ziekenfonds Amsterdam) wijzen op het gebruik van standaard formulieren voor ziekenfondsleden. De aantekening onderaan van 2 november 1942 suggereert dat dit document is ingediend bij een administratieve instantie, waarschijnlijk de Joodsche Raad, om officieel uitstel van transport aan te vragen. Dit document is een aangrijpende getuigenis van de Holocaust in Nederland. In de herfst van 1942 waren de deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork in volle gang. Joodse artsen probeerden hun patiënten te beschermen door medische verklaringen af te geven in de hoop een 'Sperre' (tijdelijke vrijstelling) te verkrijgen op basis van ziekte.
De geschiedenis leert dat deze pogingen vaak slechts uitstel van executie boden. Dokter Emanuel Leisen werd in 1943 gedeporteerd en vermoord in Sobibor. Ook Salomon Liever overleefde de oorlog niet; hij werd in februari 1943 vermoord in Auschwitz. Het document illustreert de bureaucratische middelen die werden ingezet in een wanhopige poging om aan de deportaties te ontsnappen. E. Leisen N.A.Z.
Samenvatting
- Inhoud: Het document is een formeel attest van een arts waarin verklaard wordt dat een patiënt, de heer S. Liever, wegens ziekte "zijn plaats niet kan innemen". Gezien de datum en de achtergrond van de betrokkenen, verwijst deze vage bewoording vrijwel zeker naar een oproep voor deportatie of tewerkstelling (de zogenaamde Arbeitseinsatz).
- Betrokkenen: De arts is Emanuel Leisen (1893-1943), een Joodse arts in Amsterdam-Oost. De patiënt is vermoedelijk Salomon Liever, een Joodse inwoner van Amsterdam.
- Administratie: De afkortingen aan de linkerzijde (zoals A.Z.A. voor Algemeen Ziekenfonds Amsterdam) wijzen op het gebruik van standaard formulieren voor ziekenfondsleden. De aantekening onderaan van 2 november 1942 suggereert dat dit document is ingediend bij een administratieve instantie, waarschijnlijk de Joodsche Raad, om officieel uitstel van transport aan te vragen.
Historische Context
Dit document is een aangrijpende getuigenis van de Holocaust in Nederland. In de herfst van 1942 waren de deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork in volle gang. Joodse artsen probeerden hun patiënten te beschermen door medische verklaringen af te geven in de hoop een 'Sperre' (tijdelijke vrijstelling) te verkrijgen op basis van ziekte.
De geschiedenis leert dat deze pogingen vaak slechts uitstel van executie boden. Dokter Emanuel Leisen werd in 1943 gedeporteerd en vermoord in Sobibor. Ook Salomon Liever overleefde de oorlog niet; hij werd in februari 1943 vermoord in Auschwitz. Het document illustreert de bureaucratische middelen die werden ingezet in een wanhopige poging om aan de deportaties te ontsnappen.