J. Tas
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 34
J. Tas was een marktkoopman gespecialiseerd in lappen en overige textielproducten. Hij verkocht op de Waterloopleinmarkt en de Uilenburgmarkt, met een langdurige aanwezigheid op de Westerstraat en de Lindengracht. In 1939 werd hij tijdelijk vrijgesteld van zijn standplaatsen op de Lindengracht en Westerstraat vanwege ziekte, waarbij hij zijn rechten behield. Hij werd in december 1939 opgenomen in het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis en bleef daar tot januari 1941. In 1942 was hij actief op de Waterlooplein en Uilenburg. Meer onbekend is de specifieke oorzaak van zijn verdwijning uit de markten na 1942.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Archiefdocumenten
Handgeschreven kennisgeving/briefkaart
* **Inhoud:** De afzender meldt zich af voor zijn staanplaatsen op de markt vanwege ziekte. * **Locaties:** Het betreft de Westerstraat en de Lindengracht, twee bekende marktlocaties in de Amsterdamse Jordaan. * **Afzender:** De namen "Hakkert" en "J. Tas" worden vermeld. Mogelijk betreft het een vennootschap of is J. Tas de tekenbevoegde voor de stalhouder Hakkert. J. Tas was een veelvoorkomende naam onder Joodse marktkooplieden in Amsterdam in die periode. * **Stempel/Kenmerk:** Het paarse stempel bovenaan duidt op een officiële archivering door een gemeentelijke instantie, waarschijnlijk het Marktwezen. De 'M' staat vermoedelijk voor 'Markt'.
Ambtelijke notitie / adviesmemorandum.
De kern van dit document is een administratieve afhandeling van een verzoek door een marktkoopman, J. Tas. Vanwege ziekte heeft hij verzocht om zijn marktplaatsen tijdelijk onbezet te mogen laten zonder zijn rechten daarop te verliezen. De auteur van de notitie adviseert de Inspecteur dat dit akkoord is, mits de financiële verplichting (het betalen van het marktgeld) gewoon doorgaat. De tekst is geschreven in een zakelijke, formele stijl die gebruikelijk was in de vooroorlogse Nederlandse bureaucratie. Termen als "inwilliging" en de spelling van "draage" (met een extra 'e' conform de toenmalige schrijfwijze) zijn hier kenmerkend voor.
Administratief bijblad/adviesformulier (Alg. Zaken Model No. 14).
Dit document is een ambtelijk advies betreffende een verzoek van een markthandelaar genaamd J. Tas. Tas heeft verzocht om zijn vaste staanplaatsen op de Lindengracht- en Westerstraatmarkten in Amsterdam gedurende drie maanden niet te hoeven bezetten vanwege ziekte, met behoud van zijn rechten op deze plaatsen ("pl. beh." staat voor plaatsbehoud). Ambtenaar Th. Wolff geeft op 6 december 1939 een positief advies, mits er een doktersverklaring aanwezig is. Het document toont de bureaucratische gang van zaken: het is ingekomen op 4 december, geadviseerd op 6 december, en finaal afgehandeld rond 14 en 19 december 1939, getuige de verschillende stempels, parafen en data. De rode aantekening "MZ" verwijst waarschijnlijk naar de afdeling Marktzaken.
Getypte brief (doorslag of officieel afschrift).
Dit document is een officiële administratieve beslissing van de directeur van een Amsterdamse overheidsinstantie (waarschijnlijk de marktmeester of de dienst Marktwezen). De ontvanger, de heer J. Tas, krijgt een tijdelijk uitstel van drie maanden voor zijn verplichting om zijn marktplaatsen te bezetten. De kernpunten zijn: 1. **Reden:** De heer Tas is "ongesteld" (ziek of tijdelijk arbeidsongeschikt). 2. **Locaties:** Het betreft standplaatsen op de Lindengracht en de Westerstraat, twee bekende markten in de Amsterdamse Jordaan. 3. **Voorwaarde:** Hoewel hij niet fysiek aanwezig hoeft te zijn, blijft de verplichting bestaan om het "marktgeld" (de stageldvergoeding) door te betalen. Dit was cruciaal om het recht op de standplaats te behouden.
Handgeschreven brief (administratieve correspondentie).
* **Inhoud:** De heer J. Tas schrijft een korte zakelijke brief aan (waarschijnlijk) de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam. Hij meldt dat hij op 9 februari 1940 is ontslagen uit het ziekenhuis, maar op doktersadvies nog enkele weken rust moet houden. Hij benadrukt dat hij gedurende zijn herstelperiode thuis zijn verplichte marktgelden zal blijven betalen. * **Handschrift:** Een vlot, goed leesbaar cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Terminologie:** * *Ned: Israel: Ziekenhuis:* Verwijst naar het Nederlands-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ). * *Marktgelden:* De staangeldvergoeding die marktkooplieden verschuldigd waren aan de gemeente voor hun plek op de markt. * **Opmerkingen:** De brief heeft een administratief karakter. De stempel bovenin suggereert dat de brief op 12 februari (12/2) is verwerkt onder dossiernummer 86/8/3.
Medische verklaring (opnamebewijs).
* **Inhoud:** Het document is een officiële verklaring van de Geneesheer-Directeur van het Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis. Hierin wordt bevestigd dat de heer J. Tas sinds 27 december 1939 in het ziekenhuis is opgenomen voor verpleging. * **Betrokkenen:** * **Patiënt:** De heer J. Tas. Het handgeschreven adres onderaan (Sparrenweg 22 I, Amsterdam) is zeer waarschijnlijk zijn woonadres. * **Ondertekenaar:** De handtekening is van Dr. Salomon Pinkhof, die destijds de Geneesheer-Directeur van het NIZ was. * **Administratieve details:** De datum van de verklaring is 21 januari 1940. De opname begon bijna een maand eerder. De verschillende nummers en stempels duiden op een strikte administratieve verwerking, mogelijk voor verzekeringsdoeleinden of sociale uitkeringen.
Brief (kennisgeving van ziekte/opname).
* **Kern:** De afzendster informeert een officiële instantie (vermoedelijk de marktmeester of de Gemeentelijke Marktdienst) over de ziekenhuisopname van haar echtgenoot. * **Reden van schrijven:** Haar echtgenoot heeft een "vaste plaats" (marktplaats) op de Westerstraat en de Lindengracht. Om deze vergunning of standplaats niet te verliezen bij afwezigheid, was een officiële kennisgeving van ziekte noodzakelijk. * **Medische instelling:** Hij is opgenomen in het *Ned. Isr. Ziekenhuis* (Nederlands Israëlitisch Ziekenhuis), dat toentertijd gevestigd was aan de Nieuwe Keizersgracht in Amsterdam. * **Identificatie:** Gezien het adres (Sparreweg) en de achternaam gaat het hier zeer waarschijnlijk om een Joods gezin in Amsterdam-Oost.
Officiële verklaring / Bewijs van verpleging.
Dit document is een formele medische verklaring waarin de opnameperiode van een patiënt, de heer B. Dotsch, wordt bevestigd. De verpleging vond plaats van midden december 1940 tot midden januari 1941. De brief is administratief nauwkeurig opgesteld, met een specifiek referentienummer (06/0/M.1941 4/3) dat waarschijnlijk correspondeert met de patiëntenadministratie van het ziekenhuis. Onderaan het document staat de code "JL. 10.000-11-'40", wat duidt op een drukwerkorder van 10.000 exemplaren van dit briefpapier in november 1940 door de firma J.L. (mogelijk Joachimsthal's Lithografische Inrichting). De ondertekening geschiedde door de dienstdoende Geneesheer-Directeur.
Getypte namenlijst op papier.
Het document is een overzicht van individuen, hun geboortedata, woonadressen en het type handel dat zij dreven. * **Beroepen:** Er is een sterke concentratie in de textielsector (*stoffen, kousen en sokken, manufacturen*) en de levensmiddelenhandel (*visch, groenten en fruit, suurwaren*). De term "ongeregeld" duidt op de handel in diverse goederen of ongeregelde goederen (vaak op markten). * **Locaties:** De adressen bevinden zich voornamelijk in de Amsterdamse volks- en marktbuurten zoals de Pijp (Albert Cuypstraat, Gerard Doustraat) en de Rivierenbuurt (Molenbeekstraat, Biesboschstraat). * **Layout:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam (S t/m V-gedeelte zichtbaar). De notaties 'hs' (huis) en Romeinse cijfers (I, II, III) geven de verdiepingen aan.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst op doorslagpapier (pagina 3 van een groter geheel).
| J.Tas + | 1- 9-1892 | Sparrenweg 22 II | lappen |
Getypte namenlijst op papier.
| J. Tas | 1- 9-1892 | Sparrenweg 22 II | lappen |
Getypte administratieve lijst van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk Sociale Zaken).
| J.Tas | 1-9-92 | Sparrenweg 22 I | " | 7-9-42 | lappen |
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats " 7-9-42 lappen
Waterlooplein — standplaats lappen
Waterlooplein — standplaats lappen
Waterlooplein
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [Briefhoofd, links:] NEDERLANDSCH-ISRAËLIETISCH ZIEKENHUIS TE AMSTERDAM TELEFOON 53810-50588-50589 **GD** Verzoeke bij de beantwoording den datum en het nummer van dezen brief aan te halen. [Handgeschreven aantekening rechtsboven:] *Westermarkt en* *Lindengracht.* [Rechts:] AMSTERDAM-C., **5 Maart** 19 **40** N. KEIZERSGRACHT 110 [Kenmerk, paars gestempeld met handgeschreven toev...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Verklaring van verpleging (medisch attest). * **Instelling:** Nederlandsch-Israëlietisch Ziekenhuis (NIZ), Amsterdam. * **Datum:** 5 maart 1940. * **Referentienummer:** No. 86/0/4 M. 1940 12/3. * **Betrokkene:** Jacob Tas (geboren 17-06-1913 te Amsterdam). * **Locatie:** Nieuwe Keizersgracht 110, Amsterdam.
# TRANSCRIPTIE <u>R A P P O R T</u> C.J.M.van der Tas, wonende Bestevaerstraat 195 alhier, thans nog personeel bij kooper G.Pijlman, wordt een dezer dagen aldaar ontslagen, aangezien Pijlman geen werk meer voor hem heeft. Om deze reden verzoekt van der Tas om een toegangskaart voor de Centrale Markt als overkruier, daar hij voor verschillende kooplieden vrachten kan vervoeren. Van der Tas is nim...
# TRANSCRIPTIE Zwaan 100 pond schol f 2.09 <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> <s>||||</s> ||| 9/12 1/3 [Paraaf/Handtekening, mogelijk 'JB']
# TRANSCRIPTIE Firma Jos. Brouwers Vertegenwoordigers van de droogkasten systeem „Haas” Tilburg