M. Polk

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en stempels.

In deze brief beklaagt marktkoopman M. Polk zich bij de Directeur van het Marktwezen over de aanhoudende intimidatie en laster door een collega-koopman, J. Maykels. De kern van het conflict is een standplaats op de markt "Uilenburg". Polk heeft deze plaats na vier jaar wachten officieel toegewezen gekregen nadat de vorige houder stopte. Maykels, die de plek tijdelijk als "losse plaats" (zonder vaste rechten) had bezet, claimt echter voorrang op basis van zijn twintigjarige aanwezigheid op de markt. De brief is opmerkelijk vanwege de expliciete opsomming van beledigingen. Maykels schuwt het niet om Polk en diens vrouw publiekelijk uit te maken voor "onderkruiper", "aap", "dief", "handelaar in pornografie" en uiteindelijk zelfs "lijkenschenner". Polk geeft aan dat hij aanvankelijk niet reageerde om de lieve vrede te bewaren, maar dat de maat vol is nu de beledigingen in het bijzijn van getuigen (zoals L. Haringman Sr.) en klanten worden geuit. De tekst getuigt van de felle concurrentie en de ruwe omgangsvormen op de vooroorlogse Amsterdamse markten. Polk probeert de directeur te overtuigen van zijn gelijk door te wijzen op de reglementen: het tijdelijk bezetten van een losse plaats geeft geen recht op een vaste toewijzing.

Handgeschreven brief (zakelijke correspondentie).

* **Doel van de brief:** De afzender, M. Polk, informeert de directeur van het Marktwezen over zijn afwezigheid op de markt op het Mosplein op twee opeenvolgende zaterdagen (19 en 26 augustus 1939). * **Reden van verzuim:** Polk geeft aan dat hij bezig was met het regelen van zijn handel en de daarvoor benodigde financiële middelen ("benoodigde gelden"). * **Administratieve context:** Polk heeft recent (15 augustus) een "Voorkeurskaart" (nummer 468) ontvangen. Omdat er strikte regels golden voor marktkooplieden met een vaste plek of voorkeurspositie, was het essentieel om verzuim te melden om de vergunning of de plek niet kwijt te raken ("opdat ik geen moeilijkheden hierover zal ondervinden"). * **Toekomstverwachting:** Hij spreekt de intentie uit om op zaterdag 2 september weer aanwezig te zijn.

Administratief bijblad/notitieblad (Model No. 14).

Dit document is een intern administratief bijblad dat de communicatie tussen twee personen, "dellaer" en "Mr. v. Burg", vastlegt over een periode van ongeveer twee weken in 1939. De correspondentie betreft een zekere M. Polk en diens aanwezigheid of aanstelling bij "Morphelm". De chronologie van de handgeschreven notities is als volgt: 1. **28 augustus:** Het dossier wordt doorgezonden. 2. **30 augustus:** Dellaer stuurt het document "ter kennisneming" naar Mr. v. Burg. 3. **4 september:** Dellaer vraagt schriftelijk af of M. Polk inmiddels geregeld een plaats inneemt. 4. **11 september:** Mr. v. Burg antwoordt dat Polk nog geen plaats heeft ingenomen op het Morphelm. 5. **13 september:** Dellaer noteert dat Polk voor de komende vrijdag (15 september) opgeroepen moet worden.

Handgeschreven brief (verzoekschrift/kennisgeving)

* **Inhoud:** De heer M. Polk schrijft aan de directeur van het Marktwezen om uit te leggen waarom hij niet is verschenen op een oproep van de vorige dag. Hij voert twee redenen aan: een verplichte melding bij het Stempelbureau op hetzelfde tijdstip en de afwijzing van 'Handelsgeld' door de Maatschappelijke Steun (M.S.). Zonder dit startkapitaal kan hij zijn beoogde standplaats op de markt aan het Maasplein op zaterdagen niet bekostigen of bevoorraden. Hij geeft aan dat hij voorlopig afhankelijk blijft van de werkloosheidssteun ("blijf ik maar stempelen"), maar hoopt in de toekomst alsnog voor de marktplaats in aanmerking te komen als hij wel financiële steun krijgt. * **Taalgebruik:** Formeel en beleefd, kenmerkend voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd. Het woord "klok" wordt hier gebruikt in de betekenis van een vastgesteld tijdstip of uur. * **Paleografische kenmerken:** Een vlot, goed leesbaar 20e-eeuws cursief handschrift. Let op de afkorting "j.l." (jongstleden) en "v/h" (van het).

Administratieve registratiekaart / Oproepformulier.

* **Persoonsgegevens:** De kaart betreft een persoon met de initialen M. Polk (of mogelijk Folk/Jolk), geboren op 25 mei 1905. Het adres is het Mosplein (gelegen in Amsterdam-Noord). * **Inhoud:** Het document is een verslag van het niet verschijnen op afspraken. De betrokkene is tweemaal opgeroepen voor een gesprek op een woensdag (27 maart en 3 april 1940), maar is beide keren niet komen opdagen ("geen gevolg gegeven"). * **Besluitvorming:** Vanwege het wegblijven is het advies gegeven om de betreffende regeling of uitkering per 7 april 1940 in te trekken. Dit advies is geaccordeerd door de directeur. De verwijzing naar "Artikel 11 b/c" duidt op specifieke artikelen uit de toen geldende steunregelingen voor werklozen.

Een administratief register of namenlijst, vermoedelijk opgesteld tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland.

* **Doel van het document:** Het document dient als registratiesysteem voor de Joodse bevolking van Amsterdam tijdens de bezettingsjaren. De kolommen met straatafkortingen suggereren een geografische administratie. * **Coderingen:** * **"N"** staat hoogstwaarschijnlijk voor 'Nederlands-Israëlietisch' (Joods). * **"A"** zou kunnen duiden op 'Andere' of 'Arisch' (vaak gebruikt bij gemengde huwelijken of uitzonderingsstatussen). * De kolom **"Am. v."** bevat vinkjes bij bepaalde personen, wat mogelijk 'Amsterdam Vertrokken' betekent (vaak een eufemisme voor deportatie). * De groene/blauwe nummers met een **"X"** refereren waarschijnlijk aan transportnummers of specifieke lijsten (zoals de 'stempel'-lijsten). * **Statusmarkers:** De rode cirkels met nummers (21 t/m 24) en de schuine strepen door bepaalde velden wijzen op administratieve updates, mogelijk naar aanleiding van transporten naar kampen zoals Westerbork.

1/4 '39.- L. S. Mw. Swüerde - Mol St. Ant. Breestr. 74, moet onder gewende behandeling blijven is de specialist WPolak.

# TRANSCRIPTIE **[Briefhoofd]** MAURITS POLAK **Nº 90/83 / M. 1940 6/11** IMPORTEUR „JAN PLANK” SCHEERBENOOIDGHEDEN EN PARFUMERIËN ~~SWAMMERDAMSTRAAT 20 — AMSTERDAM-O.~~ TELEFOON 54607 — POSTCHEQUE EN GIRO No. 307158 *in map* [handgeschreven] Huizerstraatweg 11 AMSTERDAM, .................... 193 Naarden. **REKENING** VOOR .....................................................................

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve rapportage / interne nota. * **Instantie:** Gemeente Amsterdam, vermoedelijk Afdeling Marktwezen (gebaseerd op "Model No. 14" van Algemene Zaken). * **Betrokken persoon:** E. Polak, marktkoopman op het Mosplein (Amsterdam-Noord), standplaats 16. * **Datum:** 15 oktober 1940 tot 24 oktober 1940. * **Kenmerken:** Dossiernummer 850; M. No...

# TRANSCRIPTIE No. 110/24 L.M.1939. A F S C H R I F T. WelEd Naar aanleiding van het ingesloten verzoek, wil ondergeteeken- de daar ik met mijn zoon I.M.Polak sammen ben de verg: dus- danig uit te breiden dat ook hij daar gebruik van kan maken vooral voor het Mosplein en Waterlooplein daar hij op eerst- genoemde markt zelf reeds een plaats hebt. bij...

# TRANSCRIPTIE **MAURITS POLAK** **IMPORTEUR „JAN PLANK”** **SCHEERBENOODIGDHEDEN EN PARFUMERIËN** № 85/3/M. 1939 SWAMMERDAMSTRAAT 20 — AMSTERDAM-O. TELEFOON 54607 --- POSTCHEQUE EN GIRO No. 307158 AMSTERDAM, 8 1. 1938. (HOLLAND) Marktwezen Amsterdam. [Aantekening in handschrift: m.v. Insp.] Myneheeren! Herhaalde malen komt het voor dat uit willekeur de kramenzetter Cohen, van het Waterloopl...