G. Appelboom
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
G. Appelboom was een marktkoopman met vaste standplaatsen op de Dapperstraat en de Waterlooplein. Hij verkocht fruit en overige producten (1939-1943). In 1940 kreeg hij geen expediteurskaart voor vervoer en werd een restitutiebedrag van 30 gulden verrekend met een openstaande schuld. In 1942 stond hij nog op de lijsten van het Marktwezen, maar zijn status in 1943 is onduidelijk.
Lotgevallen
Handel
Bron-evidence
G. Appelboom | 195785 | Tuinstr. 210 | 15.9.41 | *Gerson (is ingesloten)*
G. Appelboom | 195785 | Tuinstr. 210 | 15.9.41 | *Gerson (is ingesloten)*
Archiefdocumenten
Administratieve lijst/register (waarschijnlijk van de Dienst der Publieke Werken of Sociale Zaken, afdeling Werkverschaffing).
* **Doel van het document:** Dit is een controlelijst voor de Amsterdamse werkverschaffing of steunverlening. Er wordt gecontroleerd of personen geschikt zijn voor werk ("Kost of vak?", "Vrij of plaats?") en of er daadwerkelijk een werkplek beschikbaar is ("Plaats voorhanden?"). * **Handeling:** De personen die "neen" kregen in de derde kolom (plaats voorhanden) kregen een "schriftelijke waarschuwing". Dit duidde vaak op een sanctie of een formele oproep om zich te verantwoorden. * **Casus Asbacher:** C. G. Asbacher wordt specifiek genoemd: hij weigerde "straatwerk" (zwaar fysiek werk in de werkverschaffing). Hij moet op 22 februari verschijnen voor een gesprek. * **Categorisering:** De rode nummers in de kolom 'Opmerkingen' (3 t/m 22) lijken een doorlopende nummering van dossiers of actiepunten voor die specifieke dag.
Getypte verzendlijst met handgeschreven annotaties op roze doorslagpapier.
* **Geografie:** Alle adressen bevinden zich in Amsterdam. Er is een sterke concentratie in de Joodse buurt (Valkenburgerstraat, Rapenburgerstraat, Nieuwe Kerkstraat), De Pijp (Govert Flinckstraat, Van der Helststraat, Albert Cuypstraat) en de Transvaalbuurt. * **Demografie:** Een aanzienlijk aantal namen op deze lijst is van Joodse origine (o.a. Appelboom, Groenteman, Drukker, Haringman, de Hond). * **Administratieve structuur:** De nummers 25/30/X duiden op een dossier- of kaartindex-systeem. De toevoeging "inw." bij M. Haringman betekent 'inwonend', wat aangeeft dat deze persoon een kamer huurde of bij een ander gezin inwoonde. * **Correctie:** De doorgehaalde regel (L. Speyer) suggereert dat de zending voor deze persoon is geannuleerd of dat de adresgegevens incorrect bleken tijdens het proces.
Brief (verzoekschrift).
In deze zakelijke brief verzoekt de afzender de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om een 'expediteurskaart'. Een dergelijke kaart was noodzakelijk om professioneel goederen te mogen vervoeren van en naar de Amsterdamse markten. Als motivering voert de schrijver aan dat hij het transport gaat verzorgen voor vijf specifieke handelaren: 1. **M. Walg** 2. **A. van Cleef** 3. **G. Appelboom** 4. **M. Hartogjas** 5. **J. v. d. Kar** De brief is kort, formeel en volgt de beleefdheidsvormen van die tijd ("Met dezen verzoekt...", "met de meeste hoogachting").
Ambbtelijke notitie of conceptbrief betreffende een financiële afwikkeling.
Dit document is een ambtelijke afhandeling van een verzoek tot uitbetaling. De heer G.A.M. Appelboom had recht op een teruggave (restitutie) van 30 gulden vanwege zijn tijd in militaire dienst (waarschijnlijk de mobilisatie). De gemeente besluit echter om dit bedrag voorlopig niet uit te keren. In plaats daarvan wordt het bedrag verrekend met een schuld die de heer Appelboom nog heeft staan voor "plaatsgeld": de huur van een terrasplaats voor het jaar 1940. De ambtenaar laat wel een deur open: als aan het eind van het jaar blijkt dat hij het terras door omstandigheden (waarschijnlijk zijn afwezigheid door militaire dienst of de oorlogsomstandigheden) feitelijk niet heeft gebruikt, zal de 30 gulden alsnog worden uitbetaald.
Marktregister (vermoedelijk Amsterdam, gezien de familienamen).
Getypte administratieve lijst met handgeschreven annotaties.
* **Structuur:** De lijst is strak georganiseerd in kolommen. Het is een formeel overzicht van marktkooplieden met een vaste staanplaats. * **Annotaties:** De handgeschreven tekens (+ en -) achter de namen lijken op een controle- of verificatieproces. De plusjes kunnen duiden op "aanwezig" of "akkoord", terwijl de minnetjes mogelijk wijzen op afwezigheid of uitsluiting. * **Geografie:** De woonadressen concentreren zich in Amsterdam-Oost (de Transvaalbuurt, de Dapperbuurt) en de oude Joodse buurt (Waterlooplein, Valkenburgerstraat, Rapenburgerstraat). Dit weerspiegelt de demografie van de Amsterdamse markthandel uit die tijd. * **Handel:** Er is een grote variëteit aan artikelen, van 'manufacturen' (stoffen) en kleding tot levensmiddelen zoals fruit en vis.
Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.
Dit document is een administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog. De lijst is strikt gestructureerd in kolommen: Naam, Geboortedatum, Adres en Artikel (type goederen). Wat opvalt is de overweldigende aanwezigheid van Joodse namen (zoals Agsteribbe, Groenteman, Coppenhagen). In 1941 en 1942 voerden de nazi-bezetters steeds strengere anti-Joodse maatregelen in. Joodse marktkooplieden werden verbannen van de reguliere Amsterdamse markten en gedwongen zich te concentreren op specifieke locaties, waarvan het Waterlooplein de voornaamste was. Deze lijst diende waarschijnlijk als controlemiddel voor de afdeling Marktwezen of de bezettingsautoriteiten.
Getypte namenlijst met administratieve gegevens.
* **Layout:** Het document is een gestructureerde lijst, alfabetisch gesorteerd op achternaam. Het bevat vijf kolommen, waarbij de laatste kolom oorspronkelijk bedoeld was voor de "Reden van plaatsing", maar gaandeweg is gebruikt voor het voluit noteren van voornamen. * **Betekenis Steunnummer:** De "J" die voorafgaat aan diverse nummers duidt op de administratieve categorisering van personen als Joods door de bezettingsautoriteiten of de Joodse Raad. * **Mutaties:** De talrijke doorhalingen suggereren dat dit een werkdocument was dat regelmatig werd bijgewerkt. Redenen voor doorhaling kunnen deportatie, verhuizing, overlijden of een wijziging in de ondersteuningsstatus zijn. * **Handgeschreven nummers:** Naast de namen staan kleine nummers (bijv. 1, 2, 4, 9, 10...). Dit lijkt een doorlopende nummering of een referentie naar een ander dossier. * **Toponiemen:** Alle adressen bevinden zich in Amsterdam, met een sterke concentratie in de (toenmalige) Joodse wijken zoals de Transvaalbuurt en de Plantagebuurt.
Archieflijst-vermeldingen
Marktregister (vermoedelijk Amsterdam, gezien de familienamen).
| 8 | G. Appelboom | / | / | / | / | / | / | / | fruit | |
Getypte administratieve lijst met handgeschreven annotaties.
| G. Appelboom + | 5- 5-1893 | Gov. Flinckstraat 175 I | fruit |
Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.
| G. Appelboom | 3- 3-1895 | Gov. Flinckstraat 175 I | fruit |
Koopliedenlijst - Waterlooplein
| G.Appelboom | 5-5-93 | G.Flinckstr.175 II | 1 | | | |
Koopliedenlijst - Albert Cuypstraat
| G.Appelboom | 5-5-93 | Govert Flinckstraat 175 I | fr. |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats fr
Waterlooplein — standplaats fruit
Waterlooplein — standplaats fruit
Waterlooplein — standplaats 1
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambbtelijke notitie of conceptbrief betreffende een financiële afwikkeling. * **Datum:** 19 augustus 1940 (gebaseerd op de aantekening rechtsonder), verwijzend naar een besluit van 15 juli 1940. * **Geadresseerde:** G.A.M. Appelboom, Sloterpolder 36 (Amsterdam). * **Referentienummers:** Besluit B.W. d.d. 15 Juli 1940 no 612 4M 1940; rood stempelnummer 6...
# DOCUMENT INFO * **Soort document:** Intern ambtelijk schrijven / memo. * **Datum:** 6 augustus 1940 (gebaseerd op stempel en handgeschreven datering). * **Betrokkene:** J.W.H. Appelboom, wonende Sloterpolder 36, E. * **Referentie:** № 64/17/ M. 1940 * **Auteur/Ondertekenaar:** Dr. Broerse (Directeur van de Marktwezen Amsterdam).
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag/archiefkopie). * **Datum:** 14 januari 1941. * **Afzender:** De Directeur (van de gemeentelijke dienst van het Marktwezen). * **Ontvanger:** Den Heer F.H.W. Appelboom. * **Locatie ontvanger:** Sloterpolder 367 E, Amsterdam-West. * **Referentienummer:** 64/17/4 M. 1940.
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: Extra] D/G. 3 April 1939. den Heer D. Appelboom, Krugerplein 9, Amsterdam-Oost. Wyk 20. Hiermede verzoek ik U dringend morgen 4 April a.s. te 10 uur v...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven administratieve notitie/instructie. * **Taal:** Nederlands. * **Datum:** 19 augustus 1920 (volgens de referentie onderaan). * **Betrokkene:** J. H. M. Appelboom. * **Locatie:** Sloterkade 36 I, Amsterdam West.