P. van Praag
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
P. van Praag was een sigarenhandelaar met standplaatsen op de Uilenburg, Albert Cuypstraat en Gaaspstraat. In 1939 kreeg hij last van achterstallige betalingen en medische klachten die hem dwongen zijn kraam op de Dappermarkt op zaterdagen tijdelijk te laten vervangen door zijn zoon. In 1940 vroeg hij toestemming om zijn standplaats op de Uilenburg tijdelijk onbezet te laten. In 1942 was hij actief op de Waterloopleinmarkt in de sector levensmiddelen/overig.
Lotgevallen
Relaties
Handel
Bron-evidence
AAN den Heer P. van Praag, Ruyschstraat 106, <u>Amsterdam-Oost.</u>
AAN den Heer P. van Praag, Ruyschstraat 106, <u>Amsterdam-Oost.</u>
Archiefdocumenten
Officiële waarschuwingsbrief (aanmaning) van de Gemeente Amsterdam.
* **Inhoud:** De brief is een laatste sommatie aan de heer P. van Praag. Hij is meer dan drie weken achterstallig met de betaling van het marktgeld voor zijn standplaats op de markt Uilenburg. Hem wordt gesommeerd om vóór 11 juni te betalen. Zo niet, dan verliest hij per 18 juni definitief zijn vaste standplaats op basis van het Marktreglement. * **Uitzonderingsclausule:** De brief biedt een ontsnappingsclausule: als er een geldige reden is voor de betalingsachterstand, zoals het ontvangen van 'steun' (sociale bijstand) of ziekenhuisopname, kan de intrekking van de standplaats worden voorkomen, mits dit direct gemeld wordt. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen geldende spelling (bijv. "hierby", "wys", "onherroepelyk" met een 'y' in plaats van 'ij'). De toon is ambtelijk, dwingend en procedureel correct. * **Correcties:** Opvallend zijn de typfouten die met 'X'-tekens zijn overgetypt (bij de datum "11 Juni"), wat typerend is voor officieel typewerk uit die periode waarbij geen correctievloeistof werd gebruikt. ---
Handgeschreven ambtelijke brief / rapportage.
De brief betreft een administratieve kwestie rondom de bezetting van een marktkraam of standplaats (aangeduid als "pl: n: 111"). De heer Van Praag Sigaar heeft blijkbaar medische klachten, gestaafd door een doktersbriefje, waardoor hij niet lang kan staan. Hij vraagt om vervanging door zijn zoon. De toon van de schrijver (J. Renz) is enigszins kritisch. Hij merkt op dat Van Praag al eerder "herhaaldelijk gewaarschuwd" is en dat er recent nog een negatief rapport over hem is geschreven. Renz merkt fijntjes op dat Van Praag al toestemming heeft voor "assistentie" (hulp bij de kraam), wat hem de mogelijkheid geeft om te gaan zitten. Toch stelt Renz een compromis voor: de zoon mag hem tot 13:00 uur vervangen, mits Van Praag daarna zelf de rest van de dag aanwezig is.
Ambtelijke brief/rapportage.
* **Kern van het geschil:** De heer Van Praag, houder van een sigarenkraam (plaats 111), heeft reeds toestemming voor 'assistentie' (hulp bij de kraam). Hij vraagt nu echter om volledige 'vervanging' door zijn zoon. * **Problematiek:** Uit de brief blijkt dat Van Praag een 'dossier' heeft. Hij is herhaaldelijk gewaarschuwd en er is zeer recent (een week eerder) nog een rapport over hem opgemaakt. De ambtenaar (Meng) lijkt sceptisch over het nieuwe verzoek. * **Medische grond:** Er is een doktersverklaring bijgevoegd waarin staat dat Van Praag niet lang mag staan. De schrijver pareert dit argument door te stellen dat Van Praag, omdat hij al assistentie heeft, simpelweg kan gaan zitten bij zijn kraam in plaats van zich te laten vervangen. * **Voorgestelde schikking:** Meng stelt een compromis voor: de zoon mag de honneurs waarnemen tot 13:00 uur 's middags, maar daarna moet Van Praag persoonlijk bij zijn stal aanwezig zijn. * **Taalgebruik:** Het document is geschreven in zakelijk, ambtelijk Nederlands van voor de oorlog (bijv. "terwille", "zoodat", "namiddag").
Administratieve notitie / intern memo.
* **Inhoud:** Het document betreft een verzoek van de heer Van Praag, een sigarenhandelaar op de Dappermarkt, om zich vanwege zijn gezondheidstoestand op zaterdagen te laten vervangen door zijn zoon. De vervanging wordt voor maximaal drie maanden toegestaan. Tevens wordt vermeld dat Van Praag zijn marktplaats na januari 1940 zal opgeven. * **Administratieve gang:** Er is sprake van een procesgang met verschillende data in november 1939 (15, 22, 27, 28 en 30 november), waarbij de ambtenaar De Boer de voortgang noteert. Er wordt verwezen naar bijlagen zoals een doktersverklaring en een rapport van de chef van het Marktwezen. * **Schrift:** Een vlot, ambtelijk cursief handschrift uit de jaren '30. De afkorting "m.i." staat voor "mijns inziens". "opgn" staat waarschijnlijk voor "opgegeven" of "opgenomen".
Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag voor het archief).
In deze brief reageert de directeur van de gemeentelijke marktdienst op een verzoek van de heer A. van Praag. Van Praag had eind december 1940 gevraagd of hij zijn staanplaats op de markt in de Uilenburg tijdelijk onbezet mocht laten. De directeur verleent deze toestemming tot eind maart 1941, mits aan één strikte voorwaarde wordt voldaan: het marktgeld moet wekelijks worden doorbetaald aan de dienstdoende ambtenaar. Dit wijst erop dat het recht op de standplaats behouden bleef zolang de financiële verplichtingen aan de gemeente werden nagekomen, ongeacht of de koopman daadwerkelijk aanwezig was om handel te drijven.
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats levensmiddelen
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [Gedrukt briefhoofd:] **W. POLAK** **MED. DOCTs. ARTS** **Prins Hendrikkade 144** **AMSTERDAM.** ————— [Handgeschreven tekst 1, rechtsboven:] 21-XI-'41.- [Handgeschreven tekst 1, midden:] L.S. de heer A Praag is ziek en onder behande- ling van W Polak. ________________________ [Handgeschreven tekst 2, onderaan:] Geno. Czaar Peterstr. opgenomen in Z.H. 12/12 -'41 [Handtekeni...
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] Len. Gr. de Boer. [Handgeschreven midden boven:] extra. [Typemachine linksboven:] VP/HG. [Typemachine links:] 30/55/2 M. [Typemachine rechts:] 30 September 1939. [Adresblok:] den Heer E.S. van Praag, Blasiusstraat 99 II, Amsterdam-Oost. Wijk 11. [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 6 dezer deel ik U mede, dat het daarin gedane verzoek alleen i...
# TRANSCRIPTIE P. v. A. Kragtwijk winkel - van Woustraat 45. Accord.
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] Gez. M. de Boer. [Links:] VP/HG. 26/72/4 M. [Midden, handgeschreven:] extra [Rechts:] 18 December 1939. den Heer Ph.v.Praag-Sigaar, Vrolikstraat 253, Amsterdam-Oost. Wijk 20. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 12 November jl. verleen ik U hierbij gedurende ten hoogste drie maanden na dato dezes, in verband met Uw gezondheidstoestand, vergunning zic...
# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven:] R. Marpurgo - van Praag pl. 14 Waterlooplein. verblijft in Duitschland [Schuin hieronder genoteerd:] m. i. geen bezwaar. 30-3-'43 deHaan [onderstreept] [Linksonder, ondersteboven en in spiegelbeeld (doorslag van stempel op voorzijde):] No. W. 1343