Dienstbrief van het Gemeentelijk Bureau voor Maatschappelijken Steun Amsterdam. 2 maart 1939. De Directeur voor Maatschappelijken Steun, Amsterdam (gevestigd aan de Reguliersdwarsstraat 65-71). [Linksboven]
Model No. 408

GEMEENTELIJK BUREAU VOOR
MAATSCHAPPELIJKEN STEUN
vS/Wi.
Gelieve bij beantwoording aan te halen:
Afd. I.St. No. 3916/167307.
BIJLAGEN: Afd.O.W.

[Rechtsboven]
Nº 25/16/4 M. 1939 3/3 [stempel en paars potlood]
AMSTERDAM, 2 Maart 1939.
Reguliersdwarsstraat 65-71

[Adresblok]
Aan den Heer Directeur van het
Marktwezen,
J.v.Galenstraat 14,
AMSTERDAM. West.

[Handgeschreven aantekening, diagonaal]
in. Hr. Muller.

[Inhoud]
Naar aanleiding van Uw apostille d.d. 14 Februari 1939 No.
25/16/3 M 1939 betreffende D.J. Heitz, alhier wonende St. Willi-
brordusstraat 113, II, kan ik U het navolgende berichten.

Het gezin Heitz bestaat uit man, vrouw en twee kinderen van
22 en 20 jaar. De man, groenteventer voor eigen rekening, neemt
een standplaats in op de markt aan de Albert Cuijpstraat. Behou-
dens zijn verdiensten, bedragen de inkomsten der kinderen te-
zamen f.25.- per week. Aan woninghuur wordt f.5,75 per week be-
taald.

In de gegeven omstandigheden komt D.J. Heitz voor steun niet
in aanmerking. Dezerzijds wordt de man in staat geacht in eigen
onderhoud te kunnen voorzien, zoodat hij - ook al zou hij de
verdiensten der kinderen moeten derven en al zouden er geen
andere tot onderhoud verplichte verwanten zijn - voorloopig geen
aanspraak op onderstand zou kunnen maken.

[Ondertekening]
vS
DE DIRECTEUR VOOR MAATSCHAPPELIJKEN STEUN,
[Handgeschreven handtekening: Keulemans]

[Rechtsonder, handgeschreven nummer]
25 * Administratieve proces: De brief is een reactie op een 'apostille' (een korte kanttekening of ambtelijke vraag) van de Dienst Marktwezen. Dit toont de nauwe samenwerking tussen verschillende gemeentelijke instanties bij het beoordelen van de financiële situatie van burgers.
* Besluitvorming: De aanvraag voor maatschappelijke steun (onderstand) wordt resoluut afgewezen. De redenering is streng: de aanvrager is een zelfstandig groenteventer op de Albert Cuypmarkt en de aanwezigheid van werkende volwassen kinderen in het huishouden wordt meegewogen.
* Financiële details: Het document geeft een inkijkje in de huishoudelijke economie van 1939. De kinderen dragen 25 gulden per week bij, terwijl de huur 5,75 gulden bedraagt.
* Strenge norm: Opvallend is de passage waarin wordt gesteld dat de man zelfs zonder het inkomen van de kinderen of hulp van andere verwanten nog steeds niet in aanmerking zou komen voor steun. De drempel voor overheidssteun lag in deze periode extreem hoog. * Tijdsgeest: Maart 1939 bevindt zich aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog en aan het staartje van de crisisjaren. De spelling is nog de vooroorlogse spelling-De Vries en Te Winkel (bijv. "Maatschappelijken", "zoodat").
* Sociale zekerheid: In deze tijd bestond er nog geen Algemene Bijstandswet. Sociale zorg was een lokale aangelegenheid waarbij de 'onderhoudsplicht' van familieleden zwaar woog. Men moest eerst alle andere wegen bewandelen voordat de gemeente bijsprong.
* Locatie: De genoemde locaties zijn iconisch voor Amsterdam: de Albert Cuypstraat als marktplaats en de Jan van Galenstraat waar de Centrale Markthallen gevestigd waren (en de directie van het Marktwezen kantoor hield). De St. Willibrordusstraat ligt in De Pijp, op loopafstand van de Albert Cuypmarkt.