Ambtsbericht/Adviesbrief
Origineel
Ambtsbericht/Adviesbrief 16 februari 1939 Onleesbaar (mogelijk een marktmeester of controleur, getekend "Pommerencke"?) Advies op No. 25/25/1139.
Den Heer Inspecteur
v/h Marktwezen
Alhier
Naar aanleiding van bijgaand verzoek van P. Hijman, pl 30 AC bericht ik U het volgende:
De heer Hijman verkoopt op zijn plaats sponsen en lappen en is a.h.w. een gevestigde zaak op de Albertcuypstraatmarkt.
Nu de heer Hijman ziek is neemt zijn vrouw enkele dagen per week zijn zaak waar, hetgeen in normale omstandigheden hoogst zelden gebeurt.
Bedoeling van verzoeker is, dat zijn zoon toestemming worde verleend om tijdens diens ziekte hem te vervangen, zoodat een geregelde verkoop kan plaats vinden.
M.i. bestaat geen bezwaar aan het verzoek tegemoet te komen, doch voor een omlijnd tijdvak, b.v. één maand.
Bovendien is het gewenscht aan de eventueele toestemming de voorwaarde te verbinden, dat alleen met het artikel sponsen en lappen kan worden uitgestald.
De naam van den zoon-vervanger is:
Louis Hijman, geboren 5 Juni 1912.
Amsterdam, 16 Febr. ’39
[Handtekening: J. Pommerencke (?)]
--- Deze brief is een ambtelijk advies gericht aan de Inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam. De kern van de zaak is een verzoek van P. Hijman, die een standplaats (nummer 30 AC) heeft op de Albert Cuypmarkt waar hij sponsen en laemmen (lappen) verkoopt. Vanwege ziekte van de heer Hijman wordt de kraam tijdelijk door zijn vrouw waargenomen, maar de familie wenst dat de zoon, Louis Hijman (toen 26 jaar oud), de officiële vervanging op zich neemt.
De schrijver van het advies staat positief tegenover het verzoek, mits er twee voorwaarden worden gesteld:
1. Tijdsbeperking: De vervanging mag slechts voor een afgebakende periode gelden (bijvoorbeeld één maand).
2. Assortimentsbeperking: Er mogen alleen de reeds vergunde artikelen (sponsen en lappen) worden verkocht, om te voorkomen dat de vervanger het assortiment uitbreidt of verandert.
Het handschrift is een vlot, zakelijk cursief uit de jaren '30, goed leesbaar en getuigend van een formele administratieve cultuur.
--- Het document biedt een inkijkje in de strikte regulering van de Amsterdamse markten vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De Albert Cuypmarkt was destijds al een centrale plek in de stad. Marktkooplieden waren gebonden aan strikte vergunningen die persoonlijk waren; men mocht niet zomaar iemand anders in de kraam zetten zonder toestemming van de Inspecteur van het Marktwezen.
De naam Hijman en de locatie (de Pijp/Albert Cuyp) wijzen mogelijk op een Joodse achtergrond van de betrokkenen, wat dit document extra wrang maakt gezien de datum (februari 1939). In deze periode was de bureaucratie rondom marktvergunningen nog puur gemeentelijk en zakelijk, maar binnen anderhalf jaar zouden dergelijke vergunningen voor Joodse marktlui onder druk komen te staan door de anti-Joodse maatregelen van de bezetter. Louis Hijman, de zoon genoemd in de brief, zou volgens archiefbronnen van de Oorlogsbronnen de oorlog hebben overleefd, wat dit document een waardevol puzzelstukje maakt in een familiegeschiedenis.