Handgeschreven brief (verzoekschrift/kennisgeving). 4 december 1940. M. Aarons. Een niet nader genoemde functionaris ("welede Heer"), vermoedelijk van de marktwezen-administratie van de gemeente Amsterdam. [Bovenaan rechts:]
Amsterdam 4/12 1940

[Annotatie in paars:]
ni. Insp

[Brieftekst:]
welede Heer
uw schrijven van de 2/12 en er
Nota van genomen daar ik nu
verplicht ben om de plaats op
de westerstraat op te zeggen daar
ik vijf tien jaar de plaats heb
gehad en nu bij zulken omstandigheden
de plaats moet afstaan door mijn vrouw
geheel hulpeloos is en mijn huishoudster
in het ziekenhuis licht hoopen bij
gelegenheid dat ik dan weer in de
gunst bij u moogt komen om weer
een vaste plaats te rug moogt krijgen

Hoog achting
M Aarons

[Stempels onderaan:]
N° 33/108/1
M. 1940
6/12 33 * Taal en spelling: De brief is geschreven in een enigszins archaïsch en fonetisch Nederlands, typerend voor een persoon uit de lagere middenstand in die tijd. Opvallend zijn vormen als "vijf tien" (vijftien), "te rug" (terug) en "licht" (ligt). De zinsbouw is ietwat gebrekkig ("door mijn vrouw geheel hulpeloos is"), maar de boodschap is volkomen helder.
* Inhoud: De heer Aarons zegt na vijftien jaar noodgedwongen zijn vaste staanplaats op de markt in de Westerstraat op. De reden is tragisch: zijn vrouw is hulpbehoevend geworden en zijn huishoudster ligt in het ziekenhuis, waardoor hij de zorgtaken niet meer kan combineren met zijn werk op de markt. Hij spreekt de hoop uit dat hij in de toekomst weer voor een vaste plaats in aanmerking mag komen.
* Administratieve sporen: De stempels onderaan duiden op een zorgvuldige archivering door de gemeente Amsterdam (Afdeling Marktwezen). Het nummer "33/108/1" en de datumstempel "6/12" laten zien dat de brief twee dagen na schrijven is verwerkt. * Historische periode: De brief is gedateerd december 1940, zeven maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland.
* Locatie: De Westerstraat in de Jordaan was (en is) een van de belangrijkste marktstraten van Amsterdam.
* Sociaal-economisch aspect: Een "vaste plaats" op de markt was van grote waarde en bood bestaanszekerheid. Dat Aarons deze na vijftien jaar moet opgeven, getuigt van de ernst van zijn thuissituatie.
* Joodse geschiedenis: De achternaam Aarons is veelvoorkomend binnen de Joodse gemeenschap van Amsterdam. Gegeven de datum (eind 1940) vonden er in deze periode steeds meer anti-Joodse maatregelen plaats, waaronder beperkingen voor Joodse marktkooplieden. Hoewel de brief een medische reden opgeeft, is het niet ondenkbaar dat de algemene druk op Joodse ondernemers meespeelde in de beslissing of de onmogelijkheid om vervanging te vinden. Dit document is een klein maar indringend voorbeeld van hoe persoonlijke tragiek verweven raakt met bureaucratische processen in een roerige tijd. Aarons zegt (De heer) M. Aarons Gemeente Amsterdam Marktwezen