Getypte officiële kennisgeving / strafbeschikking. 7 november 1940. De Directeur (waarschijnlijk van de Gemeentelijke Marktdienst Amsterdam). extra

Mw.R.Witzenhausen-Brilleman,
Jodenbreestraat 52 I,
Amsterdam-Centrum.
Wyk 2.

90/84/5 M 7 November 1940.

My is gerapporteerd, dat U op Zaterdag 2 November jl. de markt aan het Mosplein niet op het voorgeschreven tydstip met Uw goederen had verlaten.

In verband met dit feit bericht ik U, dat ik U, overeenkomstig het bepaalde in artikel 39 lid 1 van het Reglement op de Markten, heb gestraft met ontneming van het recht om op een der markten hier ter stede een plaats in te nemen voor den tyd van één dag, namelyk op Zaterdag 16 November 1940.

De Directeur, * Inhoud: Het document is een officiële mededeling van een strafmaatregel aan een marktkoopvrouw. Mevrouw Witzenhausen-Brilleman wordt gestraft omdat zij op zaterdag 2 november 1940 haar marktkraam op het Mosplein (Amsterdam-Noord) niet op tijd had ontruimd.
* Strafmaat: Conform het Marktreglement (artikel 39, lid 1) krijgt zij een schorsing van één dag. Op zaterdag 16 november 1940 mag zij op geen enkele markt in de stad Amsterdam staan.
* Taalgebruik: Het document is opgesteld in een formele, bureaucratische stijl. Opvallend is de spelling met de 'y' in woorden als "My", "tydstip", "namelyk" en "den tyd", wat in die periode gangbaar was in officiële correspondentie. * Historische periode: De brief is gedateerd op 7 november 1940, een half jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland.
* Locatie en Achtergrond: De geadresseerde woonde in de Jodenbreestraat, het hart van de toenmalige Joodse buurt in Amsterdam. De achternaam Witzenhausen-Brilleman duidt op een Joodse achtergrond.
* Betekenis: Hoewel de brief een routineuze handhaving van marktregels lijkt te betreffen, krijgt dit document een zwaardere lading tegen de achtergrond van de bezetting. In de loop van 1940 en 1941 werden Joodse marktkooplieden steeds vaker geconfronteerd met beperkende maatregelen en pesterijen door de (vaak meewerkende) gemeentelijke instanties, wat uiteindelijk leidde tot een totaalverbod voor Joden op de reguliere markten. De Jodenbreestraat zelf zou later onderdeel worden van het door de nazi's ingestelde 'Judenviertel'. R. Witzenhausen Witzenhausen (Mevrouw)