Handgeschreven rapport/proces-verbaal. 29 juni 1940 (met een nader besluit op 1 juli 1940). Rapport [Inschepen]

Door mij is op Zaterdag 29 Juni 1940
op het Jaarplein ingenomen de voorkeur-
kaart no 506 ten name van
H. J. Andriessen.
De zoon van deze Andriessen probeerde
voor de 2e maal met de v. k. kaart
een plaats te krijgen.
Zaterdag 22 Juni 1940 was hem dit gelukt.
Pas na dat de fraude ontdekt was
kwam de zoon met het voorwendsel,
dat hij maar een nr wilde laten
voor zijn moeder, welke een kliniek
moest bezoeken.
Ik kan U verzekeren dat hier met
opzet zoo gehandeld wordt & en
wil U sterk in overweging geven,
de V. k kaart van H. J. Andriessen
in te trekken.
H. J. Andriessen zou zich op een van
de zaterdagmarkten een plaats
bezetten.

[Stempel: Nº 90/40 // M. 1940 29/6]

Aan den Heer Amsterdam
Inspecteur. 29/6 1940.
[Handtekening: Dijksma]

[Handgeschreven toevoeging onderaan:]
In verband met het
hierboven gerapporteerde
stel ik U voor de
kaart van H. J. Andriessen
te trekken. 1-7-40 [onleesbaar/initialen] Het document is een officieel rapport van een controleur (waarschijnlijk van een vervoersdienst of marktwezen) gericht aan een inspecteur in Amsterdam. De rapporteur, Dijksma, meldt dat hij op zaterdag 29 juni 1940 op het Jaarplein een "voorkeurkaart" in beslag heeft genomen.

De fraude bestond eruit dat de zoon van de rechtmatige houder (H.J. Andriessen) de kaart gebruikte om een plaats te bemachtigen, wat hem een week eerder ook al was gelukt. Toen hij werd betrapt, claimde de zoon dat hij slechts een nummer wilde reserveren voor zijn zieke moeder, maar de rapporteur doet dit af als een voorwendsel en spreekt van opzet. Hij adviseert de kaart definitief in te trekken, welk advies op 1 juli 1940 onderaan het document lijkt te zijn overgenomen. Dit document stamt uit juni 1940, slechts enkele weken na de Nederlandse capitulatie en het begin van de Duitse bezetting. In deze periode werden distributie en toegang tot schaarse middelen (zoals transport en marktplaatsen) streng gereguleerd via een systeem van vergunningen en voorkeurkaarten. Het "Jaarplein" verwijst naar het terrein bij de Jaarbeurs in Utrecht, destijds een belangrijk knooppunt voor (nood)vervoer en handel. Dergelijke rapporten illustreren de vroege bureaucratische controle op de bevolking en de strikte handhaving van regels in een tijd van schaarste en maatschappelijke reorganisatie.