Ambtelijk memorandum / handgeschreven notitie. 13 augustus 1940. T. Middelburgh (vermoedelijk een ambtenaar bij de gemeente Amsterdam). Den heer Inspecteur
v/h Marktwezen.
No: 90/49/3-40

Den heer D. Kerkjager heeft mij
op 13/8-'40 persoonlijk medegedeeld, dat hij
zijn verzoek voorloopig nog aan wil houden,
daar hij nog niet weet hoe het verloop is
van den verkoop op punten.

Amsterdam 13 Aug: '40.
T. Middelburgh.

Voorloopig opbergen
v.H. 14/8 '40 Dit document is een korte interne mededeling binnen de Amsterdamse gemeentelijke administratie, specifiek gericht aan de Inspecteur van het Marktwezen. De kern van de boodschap is dat een zekere heer D. Kerkjager een eerder ingediend verzoek tijdelijk wil aanhouden (opschorten).

De reden voor dit uitstel is de onzekerheid over de "verkoop op punten". Dit verwijst naar het distributiesysteem dat kort na het begin van de Tweede Wereldoorlog en de Duitse bezetting in Nederland werd ingevoerd. De heer Kerkjager, vermoedelijk een marktkoopman of winkelier, wilde eerst afwachten welk effect de rantsoenering en de bijbehorende administratieve last van distributiebonnen (punten) op zijn handel zou hebben alvorens zijn verzoek door te zetten.

Onderaan is een administratieve instructie toegevoegd ("Voorloopig opbergen"), geparafeerd en gedateerd op 14 augustus 1940, wat aangeeft dat het dossier tijdelijk gesloten werd. De datum van het document, 13 augustus 1940, is cruciaal voor het begrip van de tekst. Nederland was op dat moment drie maanden bezet door nazi-Duitsland. De bezetter voerde in hoog tempo een strakke regulering van de economie in om schaarste te beheersen en goederen naar Duitsland te kunnen wegsluizen.

De term "verkoop op punten" duidt op het uitgebreide stelsel van distributiestamkaarten en bonnen die nodig waren om levensmiddelen en andere schaarse goederen (zoals textiel of zeep) te kopen. Voor handelaren betekende dit een enorme verandering in de bedrijfsvoering, waarbij zij niet alleen goederen verkochten voor geld, maar ook punten moesten innen en verantwoorden. De onzekerheid van de heer Kerkjager is illustratief voor de verwarring en voorzichtigheid bij ondernemers in de eerste maanden van de bezetting. D. Kerkjager Kerkjager (De heer) T. Middelburgh Gemeente Amsterdam Marktwezen