Handgeschreven klachtenbrief. 5 september 1941. $\text{N}^\text{o} 25/117 / \text{M. } 1941 \frac{1}{2}$
A’dam. 5. 9. 1941

WelE Heer!

Uit naam van mede ondergetekende
verzoek ik Uw aandacht voor de volgende
klacht. Ondergetekende ondervinden de laatste
tijd heel veel last van Mej. Kleinkramer.
voorheen Wed vd Heulen, staat in de Albert Cuijp
straat voor de tweede ruit der firma Jamin.
Sinds Kleinkramer weg is, heeft v.b.g. juffrouw
hulp gekregen, drie man sterk trachte op een
zoo schreeuwende wijze staan te gillen, schreeuw-
men kan je het niet meer noemen, dat als
je voor het raam of in de zaak staat, de
raam moet sluiten, en eenige keren aan de
klanten moet vragen wat ze willen koopen. Ge-
hinderd draaien de klanten hun hoofd om
naar buiten, en zeggen ze, wat schreeuwen
die menschen, dan (beklaagd Mej. Appelboom)
zich ook, om er achter te komen, natuur-
lijk je staat per slot allemaal voor je brood.
maar wat voor nut het heeft om dan een ander
daar zoo’n overlast mee te bezorgen begrijp ik
niet goed. Daarom, is ons vriendelijk verzoek
aan U aan deze toestand zoo spoedig mogelijk
een einde wil maken. Wij danken U vriendelijk * Inhoud: De brief is een formele klacht gericht aan een instantie (vermoedelijk de marktmeester of de politie). De afzender klaagt over extreme geluidsoverlast veroorzaakt door de hulpkrachten van een marktkoopvrouw, Mejuffrouw Kleinkramer.
* Kern van de klacht: De "drie man" die voor Kleinkramer werken, schreeuwen en gillen zo hard dat de omliggende winkeliers hun ramen moeten sluiten en hun eigen klanten in de winkel niet meer kunnen verstaan. De overlast vindt plaats in de Albert Cuypstraat, ter hoogte van de snoepwinkel Jamin.
* Schrijfstijl: Het handschrift is een vlot, geoefend cursief. De taal is beleefd doch dringend ("Uw aandacht voor de volgende klacht", "vriendelijk verzoek"), wat duidt op een zakelijke verstandhouding tussen de burger en de aangeschreven instantie.
* Opvallend: De brief eindigt abrupt met "Wij danken U vriendelijk", zonder ondertekening op deze pagina. Mogelijk is de handtekening op de achterzijde geplaatst of is het blad volledig volgeschreven. * Historische periode: De brief is gedateerd op 5 september 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland.
* Locatie: De Albert Cuypmarkt was (en is) de drukste markt van Amsterdam. In 1941 was dit een plek van grote spanning.
* Joodse context: De naam 'Kleinkramer' is een Joodse achternaam. In september 1941 werden de anti-Joodse maatregelen in Nederland steeds strenger. Per 15 september 1941 (slechts tien dagen na deze brief) werden Joden officieel verbannen van openbare markten. De zinsnede "Sinds Kleinkramer weg is" (mogelijk verwijzend naar een eerdere periode van afwezigheid of gedwongen verplaatsing) en de klachten over haar "hulp" kunnen wijzen op de wrijvingen die ontstonden door de veranderende regels en de strijd om standplaatsen in die periode.
* Economie: De opmerking "je staat per slot allemaal voor je brood" onderstreept de economische druk die de winkeliers en marktkooplui voelden tijdens de oorlogsjaren, waarbij elke klant cruciaal was. Politie