Getypte overeenkomst/statuten voor de oprichting van een handelsvennootschap. Niet vermeld op deze pagina (vermoedelijk ca. 1940-1941, gezien de genoemde instanties). Ondergeteekenden:
(namen volledig en juist opgegeven zoo mogelijk met bijbehoorende adressen)
allen grossiers in groenten te Amsterdam en omstreken
overwegende:
dat in verband met de byzondere omstandigheden een regeling gewenscht is om te komen tot den verkoop van bepaalde soorten groenten te weten rapen, wortelen en uien en voorts die land- en tuinbouwproducten welke daarvoor in aanmerking kunnen komen, bestemd voor Amsterdam en omstreken:
dat het in verband daarmede noodig is dezen verkoop in combinatie te doen plaats hebben
verklaren te zijn overeengekomen
gelijk zij overeenkomen bij deze:
art. 1.
Partijen verplichten zich alle soorten land- en tuinbouwproducten, welke door de Combinatie van Grossiers in Grove Groenten enz. "Amsterdam" worden aangevoerd, alsmede die voor eigen rekening worden aangevoerd te koopen en te verkoopen voor de prijzen, aangegeven en vastgesteld door de daartoe bevoegde instanties als de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale, de Gemachtigde voor de Prijzen enzoovoort.
art. 2.
Partijen gaan met elkander aan eene "Handelsvennootschap onder firma" onder de navolgende bepalingen.
art. 3.
De vennootschap wordt gevestigd te Amsterdam onder den naam "Combinatie van Grossiers in Grove Groenten enz. "Amsterdam"".
art. 4.
De vennootschap heeft ten doel het gemeenschappelijk drijven van een handel in rapen, wortelen en uien en andere daarvoor in aanmerking komende land- en tuinbouwproducten ten behoeve van de voorziening van de bevolking van Amsterdam en omstreken (en al hetgeen daarmede in den ruimsten zin des woords in verband staat.)
art. 5.
De vennootschap wordt beheerd door een commissie bestaande uit vier der vennooten te weten de heeren W.F.Dijkstra, F.Draaisma, G.Kramer en P.Bood.
art. 6.
1. Door de vennooten worden ingebracht in contanten zooveel malen f 100.-- als hun "punten" zijn toegekend.
De inbreng wordt ten gunste van de vennootschap gestort op haar rekening bij de Nederlandsche Middenstandsbank N.V. o.m. kantoor houdende te Amsterdam, J.P.Heyestraat 75, waartegenover een kwitantie wordt uitgereikt.
2. Voorts brengen de vennooten in hunne kennis, arbeid en vlijt.
3. Het aan ieder der vennooten toekomende aantal punten wordt vastgesteld door de commissie vermeld in art. 5, waarbij zooveel mogelijk rekening moet worden gehouden met de positie, welke de zaak van de vennoot op de markt inneemt.
art. 7.
Ieder vennoot wordt voor zijn inbreng in geld op zijn kapitaal-rekening in de boeken der vennootschap gecrediteerd ten beloope van het bedrag, van dezen inbreng.
art. 8.
1. De commissie genoemd in art.5 heeft het recht, overtreders van deze overeenkomst onmiddellijk te schorsen, ongeacht maatregelen, welke genomen kunnen worden in overleg met de Directie van het Marktwezen te Amsterdam.
2. Aan deze schorsing kan een overtredende vennoot niet het recht ontleenen het bedrag zijner financieele deelname terstond op te vorderen. Het hem toekomende bedrag is uiterlijk 3 maanden na de beëindiging van de vennootschap opeischbaar. Zijn aandeel in de winst komt geheel te vervallen terwijl hij echter wel aansprakelijk is voor verliezen welke de vennootschap mocht lijden. Dit document is een juridische overeenkomst voor de oprichting van een "Combinatie van Grossiers in Grove Groenten" in Amsterdam. De kernpunten zijn:

• Centralisatie: De handel in specifieke wintergroenten (rapen, wortels, uien) wordt gecentraliseerd in één vennootschap. Dit was bedoeld om de distributie te stroomlijnen.
• Prijsbeheersing: Er is een strikte verplichting om zich te houden aan de prijzen die door centrale autoriteiten zijn vastgesteld.
• Structuur: Het is een Vennootschap Onder Firma (V.O.F.) met een puntensysteem voor de inbreng van kapitaal, gebaseerd op het marktaandeel van de individuele grossiers.

• Handhaving: Artikel 8 toont een streng sanctiebeleid. Overtreders kunnen worden geschorst, verliezen hun winstaandeel en kunnen hun kapitaalinbreng niet direct terugvorderen, terwijl ze wel aansprakelijk blijven voor verliezen. Hoewel er geen jaartal op dit blad staat, wijst de terminologie onomstotelijk naar de periode van de Duitse bezetting (1940-1945) in Nederland:

• "Bijzondere omstandigheden": Dit was een eufemisme dat tijdens de oorlog veelvuldig werd gebruikt in officiële documenten om naar de oorlogstoestand en de schaarste te verwijzen.

• Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGFC): Dit orgaan werd in 1940 door de bezetter opgericht om de volledige regie over de productie en distributie van groenten en fruit over te nemen.
• Gemachtigde voor de Prijzen: Een functie die essentieel was binnen de geleide economie van de bezettingstijd om inflatie en zwarte handel tegen te gaan door middel van maximumprijzen.
• Voedselvoorziening: De focus op rapen, wortelen en uien ("grove groenten") is kenmerkend voor de rantsoeneringstijd, waarbij deze producten essentieel waren voor de basisvoedselvoorziening van een grote stad als Amsterdam.

Het document illustreert hoe de vrije markt tijdens de oorlog werd vervangen door een strak gereguleerd systeem waarbij private ondernemers gedwongen of uit noodzaak samenwerkten onder staatstoezicht. F. Draaisma G. Kramer P. Bood W.F. Dijkstra Marktwezen