Ambtelijke brief / Adviesrapport 19 januari 1942 Verdeeling bieten op de C.M.
A’dam, 19/1, 1942

W. v. M. [Wethouder van Marktwezen]

Onder terugzending van het met uw handbrief dd. 10 dezer om advies ontvangen stuk No 110 Z.M. 1942 heb ik de eer U te berichten, dat de bietenkokers-grossiers der Centrale Markt zich – evenals hun collega’s-grossiers in stapelproducten (vide hieromtrent mijn advies dd 7/1-1942 No 27/2/3 M op een adres van den grossier Griffioen) – in één verband hebben vereenigd.

~~Het bureau tot regeling van den aankoop van Groenten en Fruit te ’s-Gravenhage (Bureau Velders) verzorgt, met uitsluiting van anderen, de levering van bieten aan deze combinatie.~~ Tot de combinatie hebben kunnen toetreden alle grossiers, die in de jaren 1937, 1938 en 1939 van het bietenkoken hun beroep hebben gemaakt. Leider der combinatie is de grossier A.F. Riken; een vijftal bietenkokers zijn erbij aangesloten. Z.O.Z.

De Heer P. Kliffen is op de C.M. als groothandelaar niet bekend. Hij heeft als kleinhandelaar in groenten en fruit eenige winkelzaken te dezer stede gedreven, doch deze zaken heeft hij ongeveer een jaar geleden aan eenige personen verkocht, die echter niet in het bezit waren van de door de N.G.C. vereischte kleinhandelserkenning. Deze personen mochten derhalve niet met groenten en fruit zaken drijven, reden waarom Kliffen zich heeft verbonden om als bedrijfsleider te blijven optreden. Kliffen verzorgt dan ook tot nu toe de inkoopen voor deze zaken.

Einde December 1940 is Kliffen begonnen met het drijven van een biedenkokery, hetgeen hij toen zonder verdere formaliteiten kon doen. Aangezien hij [tekst breekt af/loopt door op volgende pagina]

Kanttekeningen in de marge:
* Links boven: "Verdeeling bieten op de C.M."
* Rechts boven: "2c/1/5 M" en "21/1/42" met initialen.
* Midden links: Een jaartallenlijstje: 1937, 1938, 1939, 1940.
* Links onder: "T. die wel in het bezit van een kleinhandelserkenning is." (Invoeging bij de tekst over Kliffen). Dit document is een ambtelijk advies over de organisatie van de bietensector op de Centrale Markt in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De kernpunten zijn:

1. Kartelvorming: De bietenkokers-grossiers hebben zich verenigd in een "verband" (combinatie). Dit was kenmerkend voor de ordening van de economie tijdens de oorlogsjaren, waarbij de vrije markt werd vervangen door strak gereguleerde distributiekanalen.
2. Toelatingscriteria: Er wordt strikt gekeken naar historische rechten (referentiejaren 1937-1939). Wie toen niet als bietenkoker geregistreerd stond, werd in principe uitgesloten van de nieuwe combinatie.
3. Casus P. Kliffen: Er vindt een onderzoek plaats naar de status van P. Kliffen. Hij wordt omschreven als een voormalig winkelier (kleinhandelaar) die zijn zaken formeel heeft verkocht aan personen zonder de juiste vergunningen van de N.G.C., maar in de praktijk de leiding behield. Zijn recente start (december 1940) als bietenkoker valt buiten de vastgestelde referentiejaren, wat zijn positie binnen de nieuwe distributieregels problematisch maakt. Het document dateert uit januari 1942, een periode waarin de schaarste in Nederland toenam en de bezetter de grip op de voedselvoorziening verstevigde via de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (N.G.C.).

De Centrale Markt (C.M.) aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam was het zenuwcentrum van de voedseldistributie voor de stad. De genoemde "stapelproducten" en bieten waren cruciaal voor de volksvoeding. Het document illustreert de bureaucratische strijd en de regeldruk waarmee handelaren te maken kregen: men moest beschikken over de juiste "erkenningen" om überhaupt te mogen handelen. De vermelding van Bureau Velders in Den Haag verwijst naar een van de vele instanties die belast waren met de centrale inkoop en toewijzing van producten. A.F. Riken P. Kliffen Z.O.Z. Marktwezen