Brief (slot en uitgebreid postscriptum).
Origineel
Brief (slot en uitgebreid postscriptum). J. Saur, Albert Cuypstraat 203 II, Amsterdam Zuid. Inmiddels in afwachting Teeken ik Hoogachtend
J Saur Albertcuypstraat
203 II Amsterdam Z
PS Den Markt Meester maakte mijn aanmerking
over mijn optreden waar op ik hem antwoorde dat ik
hem te gepeperd ben wat ik naar voren heb
gebracht is in het belang van het uren wachtende
Publiek, het is geen lollotje als men constateerd
dat anderen die niet in den rij hebben gestaan weg
gaan met aal en je er naar grijpt door achter
over drukken der aal verkopers en anderen
hede morgen werd weer een Brandweerman geholpen
aan aal, die Brandweerman maakte misbruik van
zijn univoorm laat zijn vrouw ook maar in den
rij gaan staan of zijn die er te mooi voor !!!
aan u het oordeel ! Ook als ik voor mijn Familie
die niet in den gelegenheid zijn om in den rij zes uren
te staan dat gaat Niemand aan.
want uit rancune maakte de Markt meester mij daar
aanmerking over. Ik ben een geboren Hollander.
Als ik constateer dat anderen voor de masen van het net
heen te glippen, en den amtenaren dat niet gezien
hebben ben ik in het belang van het wachtend
Publiek gerechtichd daar aanmerking op te maken. De schrijver, J. Saur, uit zijn of haar diepe frustratie over de gang van zaken bij de aalverkoop op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De kern van de klacht is het onrechtvaardig "voordringen" en de voorkeursbehandeling van bepaalde personen.
Saur beschrijft hoe mensen die niet in de rij hebben gestaan toch met aal vertrekken, vaak door onderlinge afspraken met de verkopers ("achter over drukken"). Er wordt specifiek een brandweerman genoemd die zijn uniform zou gebruiken om voorrang te krijgen. De schrijver is door de "Marktmeester" aangesproken op zijn/haar felle reactie ("optreden"), maar verdedigt dit door te stellen dat het in het belang is van het publiek dat wel braaf urenlang (tot wel zes uur) in de rij staat. De tekst ademt een sfeer van verontwaardiging, burgerzin en de overlevingsdrang die kenmerkend was voor de oorlogsjaren. Dit document biedt een inkijkje in het dagelijks leven in het bezette Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Door de schaarste aan voedsel ontstonden er enorme rijen ("de rij") bij winkels en markten. Aal (paling) was een belangrijke bron van proteïne, maar de distributie verliep vaak moeizaam en was fraudegevoelig.
De Albert Cuypmarkt was (en is) het hart van de Amsterdamse Pijp. Sociale controle en rechtvaardigheidsgevoel waren in de rijen extreem hoog; wie probeerde voor te dringen of wie door ambtenaren werd bevoordeeld, kon rekenen op felle kritiek van de wachtenden. De opmerking "Ik ben een geboren Hollander" onderstreept de claim op burgerrechten en eerlijke behandeling tegenover (falende) autoriteiten in een tijd van grote spanning.