Ambtelijk rapport / interne correspondentie. 2 november 1942. Nº 25/45/3 M. 1942 259

2 November [1942] 2
I - Id

Dienst v. h. Marktwezen
Amsterdam.

betr. clandestine vischafleveringen.

25/45/217. d.d. 21-9-'42 Marktwezen aan den Hr. Hoofdcommissaris.

Naar aanleiding van bovenvermeld schrijven is door mij aan de hand van het bijgaand anoniem schrijven een onderzoek ingesteld.
Uit dit onderzoek is niet komen vast te staan, dat, voor zoover het de aflevering van afslag toegewezen visch betreft, de met name genoemde personen zich aan handelingen zouden schuldig gemaakt hebben, welke bij eenig voorschrift verboden zijn.
Evenmin is vast komen te staan, dat de met name genoemden zich niet aan verboden handelingen hebben schuldig gemaakt.
Het zijn allen marktventers, standplaats hebbende op de markt Albert Cuypstraat en staan, wat de aanvoer op genoemde markt betreft, onder controle der gemeentelijke marktopzichters.
Clandestiene leveranties kunnen derhalve alleen plaats hebben indien zij buiten de de markt om visch betrekken. Hieromtrent is tot op heden niets waargenomen kunnen worden.

B. Truyt

464/321/42.
259 Dit document is een verslag van een onderzoek naar aanleiding van een anonieme klacht over illegale vishandel door kooplieden op de Albert Cuypmarkt in Amsterdam. De toon van de tekst is opvallend ambtelijk en juridisch voorzichtig.

De auteur stelt vast dat er geen bewijs is gevonden voor overtredingen met de vis die via de officiële kanalen (de visafslag) is verkregen. Tegelijkertijd gebruikt hij een dubbele ontkenning ("Evenmin is vast komen te staan, dat de [personen] zich niet aan verboden handelingen hebben schuldig gemaakt") om aan te geven dat volledige onschuld ook niet bewezen is. De conclusie luidt dat, omdat de handel op de markt zelf onder strikt toezicht staat van marktopzichters, eventuele illegale handel alleen buiten het gezichtsveld van de dienst (buiten de markt om) kan plaatsvinden. Hiervoor zijn echter geen aanwijzingen gevonden. * Tweede Wereldoorlog en Schaarste: In november 1942 was de Duitse bezetting van Nederland in volle gang. Voedsel was gerantsoeneerd en de distributie werd streng gecontroleerd. Dit leidde tot een bloeiende 'zwarte handel' of clandestiene handel.
* Dienst van het Marktwezen: Deze gemeentelijke instantie was verantwoordelijk voor de orde en regelgeving op de Amsterdamse markten. Tijdens de oorlog werd hun rol uitgebreid naar het controleren op naleving van de distributiewetten en prijsbeheersing.
* De Albert Cuypmarkt: Deze beroemde Amsterdamse markt bleef gedurende de oorlog een essentieel punt voor de voedselvoorziening, maar stond onder scherp toezicht van zowel de Nederlandse politie als de bezetter.
* Anonieme meldingen: Het feit dat het onderzoek startte naar aanleiding van een "anoniem schrijven" is typerend voor de oorlogstijd, waarin denunciatie (verraad) veel voorkwam, vaak ingegeven door persoonlijke rancune of de hoop op een beloning.
* Taalfout: In de laatste alinea van de originele tekst staat een 'dittografie' (een onbedoelde herhaling van een woord): "buiten de de markt om". Dit is in de transcriptie overgenomen.