Officiële brief/kennisgeving van de gemeente Amsterdam (waarschijnlijk de Marktwezen-afdeling). 5 maart 1942. De Directeur (naam niet vermeld). Mw. de Wed. N. Suesan-Batavier, Ruyschstraat 122 hs, Amsterdam-Oost. [Handgeschreven, rechtsboven:]
Inspecteur

[Stempel, middenboven:]
HG

[Handgeschreven door de bovenste helft:]
Verzonden 5/3

[Linksboven:]
103/10/2 M.

[Rechtsboven:]
5 Maart 1942.

[Geadresseerde:]
Mw.de Wed.N.Suesan-Batavier,
Ruyschstraat 122 hs,
Amsterdam-Oost.
Wijk 11.

[Inhoud:]
Naar aanleiding van Uw brief d.d.16 Januari jl.
verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw
plaats op de markt(en) Gaaspstraat
te laten bystaan - niet vervangen - doorB.de Leeuw, geboren 13
November 1914.

De Directeur, Dit document is een officiële vergunning voor marktkoopvrouw Naatje Suesan-Batavier. De kern van de brief is de toestemming om zich op haar marktplaats in de Gaaspstraat te laten bijstaan door B. de Leeuw (geboren 13 november 1914). Er wordt expliciet vermeld dat het om bijstand gaat en niet om vervanging; de vergunninghouder moet dus zelf aanwezig blijven.

Opvallend is de spelling die destijds gebruikelijk was in ambtelijke stukken, zoals "hierby" en "bystaan" (met een y in plaats van ij). De handgeschreven notitie "Inspecteur" suggereert dat een kopie van dit besluit naar de marktinspectie is gegaan voor controle ter plaatse. Dit document stamt uit een duistere periode in de Amsterdamse geschiedenis (maart 1942). De namen Suesan-Batavier en De Leeuw zijn typisch Joods-Amsterdamse namen. De markt aan de Gaaspstraat in de Rivierenbuurt was vanaf november 1941 door de Duitse bezetter aangewezen als een van de weinige plekken waar Joodse kooplieden nog hun handel mochten drijven, uitsluitend voor een Joods publiek.

Terwijl de bureaucratie van de gemeente Amsterdam deze vergunning afhandelde, was de systematische uitsluiting van Joden uit de samenleving in volle gang. Slechts enkele maanden na deze brief, in de zomer van 1942, begonnen de grootschalige deportaties naar de vernietigingskampen.

Uit archieven (zoals het Joods Monument) blijkt dat mevrouw Naatje Suesan-Batavier (geboren 1883) op 4 juni 1943 in Sobibor is vermoord. De genoemde assistent B. de Leeuw betreft zeer waarschijnlijk Branca de Leeuw, die eveneens de oorlog niet overleefde. Dit document is daarmee een tragisch overblijfsel van de 'papierstapel' die de levens van de vervolgde Amsterdammers reguleerde tot vlak voor hun deportatie. B. de Leeuw N. Suesan Gemeente Amsterdam Marktwezen