Archief 745
Inventaris 745-393
Pagina 427
Dossier 103
Jaar 1942
Stadsarchief

Administratief formulier/notitie van de Gemeente Amsterdam, Afdeling Marktwezen.

Diverse data tussen 19 januari 1942 en 6 maart 1942. Dossier: 14

Origineel

Administratief formulier/notitie van de Gemeente Amsterdam, Afdeling Marktwezen. Diverse data tussen 19 januari 1942 en 6 maart 1942. [Stempel linksboven:]
BIJBLAD VAN:
M. No. 103/10/1 1941
19/1-42.
DOORGEZONDEN:

[Rechtsboven handgeschreven:]
110

[Hoofdtekst handgeschreven:]
Wed. N. Susan. Batavier
verkoopkaart Gaaspstraat no. 332

[Gestempelde functies met handgeschreven namen:]
Marktambtenaar H van Moukerken
Controleur
[Opties:] ~~om advies~~ / ~~om rapport~~ / ~~ter kennisneming.~~ [‘om advies’ is onderstreept]

21-1-42 Insp.

Ter inwilliging van het verzoek
van de Wed. N. Susan om zich op haar plaats
op de markt Gaaspstraat te mogen
laten assisteren - niet vervangen -
door B de Leeuw geb. 13-11-14, bestaat
m. i. geen bezwaar. de Kan
4-3-42

[In rood potlood/inkt:]
acc. modelbr. D 4/3 42
103/10/1
5/3/42 VH

[Vervolg handgeschreven tekst:]
Adviseer deze assistentie toe
te staan aangaande doktersadvies.
Verzoek naam, geboorte en
woonplaats van deze persoon.

Marktambtenaar Gaaspstraat contr.
moet naam, enz. opnemen
en hieronder vermelden! - J. J. M. Bekkers

11-2-’42
de Kan

( Benjamin de Leeuw.
geb: 13/11/14 Ruyschstraat 122^I
(zoon) J. J. M. Bekkers

[Linksonder in de kantlijn:]
6/3/42

[Voorgedrukte code onderaan:]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Dit document is een ambtelijke afhandeling van een verzoekschrift. De Weduwe N. Susan-Batavier, die een standplaatsvergunning heeft op de markt in de Gaaspstraat, vraagt toestemming om zich te laten bijstaan door haar zoon, Benjamin de Leeuw.

De belangrijkste punten uit de analyse:
* Medische noodzaak: Het verzoek wordt ingewilligd op basis van een "doktersadvies", wat impliceert dat de weduwe fysiek niet meer in staat was de kraam alleen te drijven.
* Strikte voorwaarde: De ambtenaar benadrukt dat het gaat om "assisteren - niet vervangen". Dit wijst op de strikte regelgeving rondom persoonlijke marktvergunningen; de vergunninghouder moest in principe zelf aanwezig zijn.
* Identificatie: Er wordt expliciet opdracht gegeven de personalia van de assistent (naam, geboortedatum en adres) vast te leggen ter controle.
* Bureaucratisch proces: Het document toont een keten van ambtenaren (Marktambtenaar, Controleur, Inspecteur) die elk hun paraaf en datum zetten, wat getuigt van een zeer geformaliseerd proces voor een relatief kleine gunst. De historische context van dit document is cruciaal en wrang. Het is opgesteld in het voorjaar van 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland.

  • Joodse markten: De Gaaspstraat in de Amsterdamse Rivierenbuurt was in november 1941 door de bezetter aangewezen als een van de weinige plekken waar Joodse marktkooplieden nog hun handel mochten drijven, uitsluitend voor Joodse klanten. Zowel de namen 'Susan' als 'De Leeuw' zijn veelvoorkomende Joods-Amsterdamse namen.
  • Sociaal-economische uitsluiting: Voor Joodse burgers was de markt op dat moment vaak de enige overgebleven bron van inkomsten, nadat zij uit veel andere beroepen waren gezet.
  • Lot van de betrokkenen: Uit archieven (zoals het Joods Monument) blijkt vaak dat personen die in deze administratie voorkomen, later in 1942 of 1943 zijn weggevoerd. Benjamin de Leeuw (geboren 13-11-1914) en zijn familie woonden in de Ruyschstraat, een straat die zwaar getroffen werd door de deportaties.
  • De "Papieren weg naar de ondergang": Dit document is een voorbeeld van hoe de nauwgezette Nederlandse en bezettingsadministratie onbedoeld de logistiek van de Holocaust faciliteerde door de exacte locaties en familiebanden van Joodse burgers vast te leggen. H. van Moukerken J.J.M. Bekkers M. Bekkers M. No N. Susan Gemeente Amsterdam Marktwezen

Samenvatting

Dit document is een ambtelijke afhandeling van een verzoekschrift. De Weduwe N. Susan-Batavier, die een standplaatsvergunning heeft op de markt in de Gaaspstraat, vraagt toestemming om zich te laten bijstaan door haar zoon, Benjamin de Leeuw.

De belangrijkste punten uit de analyse:
* Medische noodzaak: Het verzoek wordt ingewilligd op basis van een "doktersadvies", wat impliceert dat de weduwe fysiek niet meer in staat was de kraam alleen te drijven.
* Strikte voorwaarde: De ambtenaar benadrukt dat het gaat om "assisteren - niet vervangen". Dit wijst op de strikte regelgeving rondom persoonlijke marktvergunningen; de vergunninghouder moest in principe zelf aanwezig zijn.
* Identificatie: Er wordt expliciet opdracht gegeven de personalia van de assistent (naam, geboortedatum en adres) vast te leggen ter controle.
* Bureaucratisch proces: Het document toont een keten van ambtenaren (Marktambtenaar, Controleur, Inspecteur) die elk hun paraaf en datum zetten, wat getuigt van een zeer geformaliseerd proces voor een relatief kleine gunst.

Historische Context

De historische context van dit document is cruciaal en wrang. Het is opgesteld in het voorjaar van 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland.

  • Joodse markten: De Gaaspstraat in de Amsterdamse Rivierenbuurt was in november 1941 door de bezetter aangewezen als een van de weinige plekken waar Joodse marktkooplieden nog hun handel mochten drijven, uitsluitend voor Joodse klanten. Zowel de namen 'Susan' als 'De Leeuw' zijn veelvoorkomende Joods-Amsterdamse namen.
  • Sociaal-economische uitsluiting: Voor Joodse burgers was de markt op dat moment vaak de enige overgebleven bron van inkomsten, nadat zij uit veel andere beroepen waren gezet.
  • Lot van de betrokkenen: Uit archieven (zoals het Joods Monument) blijkt vaak dat personen die in deze administratie voorkomen, later in 1942 of 1943 zijn weggevoerd. Benjamin de Leeuw (geboren 13-11-1914) en zijn familie woonden in de Ruyschstraat, een straat die zwaar getroffen werd door de deportaties.
  • De "Papieren weg naar de ondergang": Dit document is een voorbeeld van hoe de nauwgezette Nederlandse en bezettingsadministratie onbedoeld de logistiek van de Holocaust faciliteerde door de exacte locaties en familiebanden van Joodse burgers vast te leggen.

Genoemde Personen 5

Locaties

Gaaspstraat (Joodse Markt)

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 4

Gerelateerde Documenten 6